Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Trung Đông với “lời hứa hòa bình”

“Lời hứa hòa bình” là kết quả lớn nhất mà Tổng thống Mỹ Donald Trump có được trong hành trang khi rời Trung Đông, kết thúc chặng dừng chân thứ hai trong chuyến công du 10 ngày với nhiều điểm đến khác nhau.

Bên cạnh đó, nhiều thỏa thuận có tổng giá trị lên tới 380 tỷ USD, gồm cả hợp đồng bán vũ khí hơn 110 tỷ USD đã được ông Trump và Quốc vương Arập Xêút ký kết cùng với cam kết duy trì mối quan hệ hữu nghị lâu đời, tăng cường đối tác chiến lược và đồng minh quân sự.

Ngày 22-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump rời Arập Xêút đến Israel, trạm dừng chân thứ hai trong chuyến thăm Trung Đông được dư luận quan tâm, đánh giá là “để tránh bão” hơn là tìm kiếm một giải pháp đích thực cho chính sách của Mỹ tại khu vực nhạy cảm này.

Ngay sau khi bước xuống thang chiếc chuyên cơ Air Force One, ông Trump được Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chào đón bằng một kiểu cách khác thường. Và trong lời phát biểu chung trước báo chí ngay tại chân cầu thang máy bay, cả ông Trump và Netanyahu đều nhắc đến những “hy vọng về một thỏa thuận hòa bình mở rộng hơn trong khu vực”.

Thủ tướng Israel Netanyahu tiếp đón Tổng thống Mỹ.
Thủ tướng Israel Netanyahu tiếp đón Tổng thống Mỹ.

Phát biểu này được dư luận đánh giá là nặng về luận điệu hơn thực chất vì thiếu kế hoạch chi tiết làm thế nào để đạt được điều đó. Trong phát biểu của mình, ông Netanyahu tuyên bố: “Israel sẵn sàng chìa bàn tay hòa bình với tất cả các nước láng giềng, kể cả người Palestine.”

Còn ông Trump thì hân hoan thông báo ông “đã thấy niềm hy vọng mới” ngay trong chuyến đi này. Ông nói đến một “cơ hội hiếm hoi để mang hòa bình và an ninh đến khu vực này” và nhấn mạnh “chúng ta phải tăng cường hợp tác để đạt được điều đó”. Không ai trong giới chức của tất cả các bên liên quan dám tin vào những gì mà ông Trump “hy vọng”.

Một bước đột phá trong đàm phán hòa bình giữa Israel và Palestine ư? Nhiều người cho rằng nó quá xa vời, ngay thời điểm này, cho dù ông Trump đã lên tiếng nhiều lần về nó.

Theo giới quan sát, trong các giao tiếp của ông Trump khi ghé thăm Israel và Palestine trong hai ngày 22 và 23-5, có cái gì đó “chưa trọn vẹn”. Điều thiếu thứ nhất có thể làm cho Israel thất vọng, đó là việc ông Trump không nhắc gì đến việc dời Đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv đến Jerusalem như ông từng tuyên bố hồi đầu năm nay khi tiếp đón Thủ tướng Israel Netanyahu tại Washington.

Ông cũng chẳng đề cập gì đến chuyện có công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel hay không, hay sắp tới ông có làm như vậy không. Điểm thiếu thứ hai quan trọng hơn: người ta không thấy ông Trump tạo bất cứ áp lực nào đối với hai nhà lãnh đạo Israel và Palestine trong các cuộc hội đàm, cũng chẳng ai nghe nói đến những vấn đề liên quan trong đàm phán hòa bình giữa Israel và Palestine như đường biên giới, các khu định cư, hành động khủng bố, hay lịch sử chung sống lâu đời của hai dân tộc Palestine và Do Thái trên “mảnh đất của hai tôn giáo” này.

“Chuyến thăm này chẳng có thực chất gì” - nhà phân tích chính trị Palestine Khalil Shikaki nhận xét.

Nói như thế không có nghĩa là chuyến thăm “chớp nhoáng” Israel và Palestine trong chuyến xuất ngoại đầu tiên của ông Trump không mang lại lợi ích gì. Chí ít, ông Shikaki nói thêm, ông Trump cũng đã bắc những nhịp cầu hữu ích, đưa ra tiếng nói khác so với trước, bày tỏ sự ủng hộ Israel và tôn trọng Palestine.

Ông Trump đã nêu rõ lập trường rằng, việc Israel xây dựng mối quan hệ mới với các nước láng giềng Arập Sunni, trong đó có Arập Xêút, nơi ông ghé thăm trước khi đến Israel, có liên hệ chặt chẽ với những bước tiến bộ trong tiến trình đàm phán hòa bình với Palestine. Trong khi Thủ tướng Israel Netanyahu là người “được rất nhiều thứ”, thể hiện qua bài phát biểu của Tổng thống Trump tại Bảo tàng Israel chiều tối hôm 22-5.

Trong bài phát biểu đó, Tổng thống Mỹ hoàn toàn đứng về phía Israel, theo lập trường và lợi ích của Israel mà nói khi đề cập các vấn đề về an ninh, hòa bình trong khu vực. Ông đã tập trung “dồn lửa” nhắm vào Iran khi đề cập vấn đề mang tính sống còn đối với Israel.

Trái ngược với Israel, các biện pháp xây dựng lòng tin mà ông Trump mang đến cho người Palestine chỉ là những lời hứa không quan trọng, như “sẽ giúp mở rộng khu công nghiệp ở biên giới Nam khu Bờ Tây”. Những động thái “tạo niềm tin” đó đối với người Palestine cũng giống như trao cho họ một cốc bia, uống xong hết ngay, chưa đủ để thấm.

Tổng thống Trump hội đàm với Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas.
Tổng thống Trump hội đàm với Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas.

Trump đã không những không thể hiện sự công nhận Nhà nước Palestine mà còn thu hẹp tối thiểu khả năng công nhận giải pháp “hai nhà nước” mà Mỹ là một trong “bộ tứ” bảo trợ. Người Palestine đã sớm nhận điều này. Những điều ông Trump nêu trong hội đàm với Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas hôm 23-5 thực ra là những điều đã nói đi nói lại nhều lần trong các cuộc đàm phán, các thỏa thuận trước đây, nhưng việc thực thi trên thực tế để hướng đến một thỏa thuận có thực chất, mang lại hòa bình thực thụ thì vô cùng khó.

Mặc dù vậy, phát biểu tại cuộc họp báo tại Bethlehem, Palestine, trước khi rời khu Bờ Tây, ông Trump đã hân hoan thông báo rằng, ông đã nhận được những tín hiệu đáng mừng trong hai ngày ghé thăm Israel và Palestine, rằng ông đã “có được những đối tác” trong việc tìm kiếm hòa bình sau khi hội đàm với hai nhà lãnh đạo Israel và Palestine. Ông Trump bảo, ông đã nhận được lời hứa “sẵn sàng hợp tác hướng đến mục tiêu hòa bình” của Tổng thống Palestine Abbas và Thủ tướng Israel Netanyahu.

Trong mớ bòng bong các vấn đề ngổn ngang để đi đến giải pháp hòa bình cho Trung Đông, dường như Nhà Trắng đang muốn cho nước cờ “tranh tối tranh sáng”, và điều này theo các cố vấn của ông Trump có khi lại hay. Họ nói rằng thay vì gây áp lực và bảo các bên phải làm thế này, làm thế kia, như cựu Ngoại trưởng John Kerry từng làm và đã thất bại, sự mập mờ, không rõ ràng, muốn hiểu sao cũng được sẽ tạo cho Nhà Trắng một khoảng không gian để tính toán, điều tiết.

Vấn đề là liệu những ngôn từ hoa mỹ nói về hy vọng và lạc quan có thể giúp tạo ra bước đột phá vượt qua những rào cản quá lớn từng làm phá sản nhiều nỗ lực kiến tạo hòa bình của nhiều chính quyền Mỹ trước đây hay không? Cả hai “đối tác hòa bình” của ông Trump (Abbas và Netanyahu) đều chẳng hề “nhúc nhích” tí nào trong lập trường quan điểm của mình.

Các nhà phân tích suy luận rằng, có lẽ hai ông Abbas và Netanyahu chỉ nói với Trump những điều ông muốn nghe, nhưng chỉ cần ông vừa bước lên máy bay rời đi, họ sẽ quay trở lại với quan điểm cố hữu của mình ngay.

Dùng tiền đầu tư để hàn gắn quan hệ chiến lược

Chuyến công du của Tổng thống Trump diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ và các nước Arập Vùng Vịnh xấu đi dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Barack Obama, thậm chí Washington và nhiều đồng minh chủ chốt trong khu vực rơi vào tình trạng khủng hoảng lòng tin.

Qua chuyến thăm này, Mỹ muốn khôi phục lại quan hệ với đồng minh chiến lược ở khu vực sau những rạn nứt dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama. Hơn nữa, việc thúc đẩy quan hệ giữa Mỹ với Arập Xêút còn cho phép lãnh đạo hai nước cùng chia sẻ các vấn đề về lợi ích chiến lược, bao gồm nỗ lực để đánh bại các nhóm khủng bố cực đoan, qua đó giúp khẳng định lại vai trò quan trọng của Mỹ tại khu vực.

Không chỉ  phần nào “cài đặt lại” quan hệ với các đồng minh thân cận ở Trung Đông như Arập Xêút và Israel, sau chuyến thăm Arập Xêút, nhiều thỏa thuận có tổng giá trị lên tới 380 tỷ USD, gồm cả hợp đồng bán vũ khí hơn 110 tỷ USD đã được ông Trump và quốc vương nước chủ nhà Salman Bin Abdul Aziz ký kết cùng với  cam kết duy trì mối quan hệ hữu nghị lâu đời, tăng cường đối tác chiến lược và đồng minh quân sự.

Một trong những động thái khác được coi là chính quyền Tổng thống Trump đang “xoa dịu” hai đồng minh chủ chốt tại Trung Đông là tỏ thái độ cứng rắn với Iran, quốc gia được xem là “thù địch” với cả Arập Xêút lẫn Israel. Tuyên bố “lật ngược” thỏa thuận hạt nhân lịch sử giữa Iran và nhóm P5+1 hồi tháng 7-2015, các biện pháp trừng phạt mới, cam kết ngăn Iran trở thành cường quốc hạt nhân,... cho thấy Tổng thống Trump đang có bước thay đổi chiến thuật ngoại giao trong vấn đề Iran so với người tiền nhiệm Obama.

Những động thái của Tổng thống Trump đang phát đi thông điệp với các nước đồng minh Trung Đông vốn có quan hệ đối đầu với Iran rằng Mỹ sẽ làm mọi cách để "kiềm chế Tehran”.

Trong khi người tiền nhiệm luôn bị đánh giá là xao nhãng khu vực Trung Đông và Vùng Vịnh để tập trung và ưu tiên cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương, ông Trump kỳ vọng qua chuyến công du này có thể rũ bỏ được hình ảnh và sự cảm nhận của thế giới Hồi giáo về ông sau tuyên bố thâm thù Hồi giáo trong cuộc vận động tranh cử.

Có thể nói Tổng thống Mỹ đã đạt được những kết quả khá khả quan trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên tới điểm “nóng” Trung Đông. Tuy nhiên, những toan tính chiến lược riêng của mỗi bên cùng những khác biệt không dễ vượt qua khiến sự hoài nghi vẫn len lỏi trong quan hệ giữa Mỹ và các nước khu vực.

Bảo Trân (tổng hợp)

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.