Tổn hại môi trường từ cuộc đua không gian của các tỷ phú

Hàng trăm chuyến bay vũ trụ mỗi năm sẽ thải ra nhiều khí nhà kính hơn một số nhà máy điện lớn nhất hành tinh. Cuộc đua thương mại đưa khách du lịch lên vũ trụ đang nóng lên giữa người sáng lập Tập đoàn Virgin, Sir Richard Branson và cựu Giám đốc điều hành Amazon, Jeff Bezos.

Cuộc đua mới

Ngày 11-7-2021, Branson đã bay lên 80 km để đến rìa không gian trong chiếc phi cơ Virgin Galactic VSS Unity do ông điều khiển. Tên lửa Blue Origin tự hành của Bezos được phóng vào ngày 20-7- trùng với ngày kỷ niệm tàu Apollo 11 hạ cánh lên Mặt trăng. Mặc dù Bezos chậm hơn Branson về thời gian, nhưng tên lửa đã được thiết lập để đạt được độ cao khoảng 120 km.

Vụ phóng có vẻ thu hút đối với những khách du lịch rất giàu có: cơ hội để thực sự tiếp cận không gian vũ trụ. Cả hai gói tour đều cung cấp cho hành khách khoảnh khắc vui đùa ngắn ngủi trong tình trạng không trọng lực và nhìn thoáng qua Trái đất từ không gian. Không chịu thua kém, SpaceX của Elon Musk sẽ cung cấp 4 đến 5 ngày du hành trên quỹ đạo với capsule Crew Dragon vào cuối năm 2021.

Những hậu quả môi trường của ngành du lịch vũ trụ có thể là gì? Bezos tự hào tên lửa Blue Origin của mình “xanh” hơn so với VSS Unity của Branson. Blue Engine 3 (BE-3) đã đưa Bezos, anh trai của ông và hai vị khách vào không gian bằng cách sử dụng chất đẩy hydro lỏng và oxy lỏng. VSS Unity sử dụng bao gồm nhiên liệu gốc cacbon rắn, polybutadien kết thúc bằng hydroxyl (HTPB) và chất oxy hóa lỏng, oxit nitơ. 

Loạt tên lửa tái sử dụng SpaceX Falcon sẽ đẩy Crew Dragon vào quỹ đạo bằng cách sử dụng oxy lỏng. Việc đốt cháy các chất phóng này cung cấp năng lượng cần thiết để phóng tên lửa vào không gian đồng thời tạo ra khí nhà kính và chất ô nhiễm không khí. Một lượng lớn hơi nước được tạo ra bằng cách đốt cháy chất đẩy BE-3, trong khi đốt cháy cả nhiên liệu VSS Unity và Falcon tạo ra CO2, bồ hóng và một số hơi nước. Chất oxy hóa dựa trên nitơ được VSS Unity sử dụng cũng tạo ra các oxit nitơ, hợp chất góp phần gây ô nhiễm không khí gần Trái đất hơn. 

Khoảng 2/3 lượng khí thải đẩy được thải vào tầng bình lưu (12 km-50 km) và tầng trung lưu (50 km-85 km), nơi nó có thể tồn tại ít nhất từ 2 đến 3 năm. Nhiệt độ rất cao trong quá trình khởi động và tái nhập cảnh (khi tấm chắn nhiệt bảo vệ của hàng thủ công đang hoạt động trở lại bị đốt cháy) cũng chuyển nitơ ổn định trong không khí thành các oxit nitơ phản ứng. Những chất khí và hạt này có nhiều tác động tiêu cực đến bầu khí quyển. Trong tầng bình lưu, các oxit nitơ và hóa chất hình thành từ sự phân hủy của hơi nước sẽ chuyển đổi ozon thành ôxy, làm suy giảm tầng ozon vốn bảo vệ sự sống trên Trái đất chống lại bức xạ UV có hại. Hơi nước cũng tạo ra các đám mây ở tầng bình lưu tạo bề mặt cho phản ứng này xảy ra với tốc độ nhanh hơn so với phản ứng khác.

Du lịch vũ trụ và biến đổi khí hậu

Khí thải CO2 và bồ hóng giữ nhiệt trong khí quyển, góp phần làm Trái đất nóng lên. Việc làm mát bầu khí quyển cũng có thể xảy ra, do các đám mây hình thành từ hơi nước tỏa ra phản xạ ánh sáng mặt trời tới không gian. Tầng ozon bị suy giảm cũng sẽ hấp thụ ít ánh sáng mặt trời chiếu tới hơn, và do đó, làm nóng tầng bình lưu ít hơn. Việc tìm hiểu tác động tổng thể của các vụ phóng tên lửa lên bầu khí quyển đòi hỏi phải có mô hình chi tiết, để tính đến các quá trình phức tạp này và sự tồn tại của các chất ô nhiễm trong tầng cao khí quyển.

Điều quan trọng không kém là hiểu rõ về cách thức phát triển của ngành du lịch vũ trụ. Virgin Galactic dự đoán sẽ cung cấp 400 chuyến bay vũ trụ mỗi năm cho một số ít đặc quyền có đủ khả năng mua chúng. Blue Origin và SpaceX vẫn chưa công bố kế hoạch của họ. 

Nhưng trên toàn cầu, các vụ phóng tên lửa được thực hiện mỗi năm gây ra một số tác động có hại cạnh tranh với các nguồn khác - như chlorofluorocarbon làm suy giảm tầng ozon (CFCs) và CO2 từ máy bay. Trong quá trình phóng, tên lửa có thể thải ra lượng oxit nitơ nhiều hơn từ 4 đến 10 lần so với Drax, nhà máy nhiệt điện lớn nhất ở Anh, trong cùng khoảng thời gian. Để các nhà quản lý quốc tế theo kịp ngành công nghiệp non trẻ này đồng thời kiểm soát ô nhiễm của nó một cách hợp lý, giới khoa học cần hiểu rõ hơn về tác động của những phi hành gia tỷ phú này đối với bầu khí quyển của hành tinh chúng ta.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.