Muôn kiểu phường hụi
Những chủ hụi xuất hiện trên các nhóm “hụi tuần, hụi tháng, hụi xoay vốn cấp tốc, hụi đáo hạn ngân hàng...” luôn sở hữu vẻ ngoài giàu có được tung hô như một quý bà thực sự. Nhìn vào hình ảnh hào nhoáng và uy tín ấy, bất cứ người chơi hụi nào cũng sẵn sàng trao trọn niềm tin, gửi tiền góp hụi cho “chủ xị”.
Trên nhóm “hụi xoay vốn” đang có hơn 10.000 thành viên tham gia, chủ hụi đưa ra lời hứa chắc nịch “chơi an toàn, hốt nhanh, lãi cao” kèm theo hàng loạt video, hình ảnh đếm tiền, hốt hụi rất nhộn nhịp. Tại đây, ai muốn góp thì nhắn tin sẽ có người trả lời, góp bao nhiêu, lãi suất thế nào. Chúng tôi được nhân viên của chủ hụi tư vấn các gói hụi gồm, góp ngày, góp tuần, góp tháng và góp trả sau. Với loại hình hụi ngày, tuần, tháng thì tính theo tỷ lệ lãi, 3.000 đồng/triệu/ngày, tương đương 108%/năm.
Đây được xem là lãi suất khá cao, thời gian hốt hụi ngắn khiến cho người chơi, đặc biệt là người buôn bán, kinh doanh rất ưa chuộng. Tuy nhiên, ở nhóm hụi này có thêm hình thức “góp trả sau”. Theo giải thích của nhân viên, cách chơi này tạo điều kiện cho những người tham gia dây hụi không có tiền góp hoặc những người đang cần tiền gấp được vay của chủ hụi, sau đó góp hằng ngày với lãi suất do chủ hụi đưa ra.
Khi hỏi lãi suất là bao nhiêu, nhân viên không trả lời trực tiếp mà hỏi lại chúng tôi “cần vay bao nhiêu để làm hợp đồng”. Qua tìm hiểu của phóng viên, những người vay trả góp của chủ hụi sẽ phải ký vào một hợp đồng vay nợ với lãi suất “cắt cổ”. Để lách luật, trong hợp đồng sẽ ghi bao trọn cả số tiền gốc lẫn lãi thành tiền vay chung, người vay cam kết thời gian trả nợ đúng hẹn.
“Tôi là hụi viên của nhóm, mỗi khi cần tiền gấp hoặc phải đáo hạn ngân hàng đều phải ký giấy vay của chủ hụi. Tháng vừa rồi tôi vay nóng 100 triệu đồng, sau một tháng phải trả lãi 15 triệu. Biết là lãi suất cao nhưng cần gấp vẫn phải vay”, ông H.M.Q (ngụ phường Biên Hòa, Đồng Nai) cho biết.
Trường hợp của ông Q., vay lãi suất đương tương 15%/tháng, 180%/năm. Đối với những người phải đóng hụi chết (khoản gốc và lãi của người hốt hụi trước kỳ hạn) thì lãi suất sẽ được tính “cắt cổ” hơn, từ 300-400% năm.
Là nạn nhân của “vay hụi góp”, bà L.T.N (ngụ phường Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh) vẫn còn nguyên nỗi ám ảnh với các khoản lãi hụi. “Tôi chơi hụi nhiều năm với số tiền vừa khả năng của mình nên không xảy ra vấn đề gì. Đầu năm nay, chủ hụi quảng cáo mới mở thêm dây “hụi xoay vốn” lãi suất ổn định nên tôi tham gia nhưng chỉ theo được 2 tháng thì hết vốn, không còn khả năng góp nữa. Chủ hụi ngỏ ý cho vay để góp nhằm duy trì dây hụi, đến lượt hốt sẽ được một khoản lớn. Tôi ký giấy vay mà không suy nghĩ gì”, bà N. cho biết.
Bà N. tham gia dây “hụi xoay vốn” gồm 30 hụi viên, mỗi tháng góp 10 triệu. Theo lịch bốc thăm, phải đến cuối năm nay mới đến lượt bà N. hốt hụi, giá trị dây hụi cả gốc và lãi trên 300 triệu đồng. “Vì không có tiền góp, mỗi tháng tôi phải vay 10 triệu, lãi suất 3 triệu/tháng. Chủ hụi cho giữ tiền gốc đến khi nào hốt hụi, còn tiền lãi phải trả hằng tháng. Với lãi suất này, tôi nhẩm tính cho đến khi hốt hụi thì tôi thua lỗ nặng. Nhưng, giờ đâm lao phải theo lao, đi được nửa chặng đường rồi. Sắp tới tôi hốt dây hụi đầu sẽ gom vào trả hết tiền vay cho chủ hụi, mong thoát cảnh nơm nớp với nợ nần và lãi suất”, bà N. cho biết.
Hụi online trá hình
Với cách chơi hụi online như hiện nay, thực tế đã vượt ra ngoài luật lệ của hụi truyền thống. Việc góp hụi, vay hụi đều thực hiện trên nền tảng mạng xã hội. Chủ hụi, hụi viên đều không biết mặt nhau, giao dịch hoàn toàn bằng... niềm tin. Khi xảy ra vỡ hụi, các nạn nhân không biết chủ hụi ở đâu mà tìm, dẫn đến “trắng tay”. Ngược lại, chủ hụi là người nắm trong tay danh sách hụi viên, các bản hợp đồng vay mượn cùng giấy tờ thế chấp nên không ai có thể “xù nợ” chủ hụi được. Họ lâm vào cảnh “một cổ hai tròng”, vòng xoáy nợ nần đeo bám khi rơi vào bẫy hụi “tín dụng đen”.
Ngày 12/5, Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh đã tống đạt các quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Thị Uyên Phương, Trần Thị Thùy Trang và Nguyễn Thị Hạnh (cùng ngụ TP Đà Nẵng) để điều tra về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Trước đó, Phòng Cảnh sát hình sự tiếp nhận đơn tố cáo của bà N.T.T.T (ngụ phường Tây Thạnh, TP Hồ Chí Minh) về việc bị một số người cho vay tiền với lãi suất cao vượt quy định pháp luật trong quá trình tham gia các dây hụi online.
Vào cuộc điều tra, Cơ quan công an xác định Phương và Hạnh là những người chuyên tổ chức hụi online, sử dụng các nhóm trò chuyện trên ứng dụng Zalo để quản lý, điều hành nhiều dây hụi ngày, hụi tuần và hụi tháng cho người tham gia ở nhiều tỉnh, thành khác nhau. Các dây hụi thường có 10-15 hụi viên, với số tiền góp từ 600.000 đồng đến 100 triệu đồng. Quá trình chơi hụi, khi các hụi viên gặp khó khăn tài chính, không có khả năng đóng hụi hoặc phải đóng “hụi chết”, những người này đã chủ động dẫn dắt, gợi ý vay tiền để tiếp tục tham gia. Từ đó, nhóm này hình thành hoạt động cho vay với lãi suất lên đến 1%/ngày, tương đương 365%/năm.
Kết quả điều tra bước đầu xác định, Trang đã cho bà T. vay tiền 13 lần, thu lợi bất chính khoảng 436 triệu đồng. Hạnh cho bà T. vay 7 lần, thu lợi bất chính khoảng 891 triệu đồng. Phương cho bà T. vay 11 lần, thu lợi bất chính hơn 138 triệu đồng.
Đấu tranh mở rộng, Cơ quan CSĐT xác định Phương còn cho bà N.H.A.N (ngụ TP Huế) vay tiền 37 lần với cùng mức lãi suất nêu trên, thu lợi bất chính khoảng 150 triệu đồng. Tổng số tiền thu lợi bất chính từ hoạt động cho vay lãi nặng của nhóm này lên đến hàng tỉ đồng.
“Tín dụng đen” biến tướng
Chơi hụi online bỗng trở thành nạn nhân của “tín dụng đen”, là nghịch cảnh mà nhiều người đang gặp phải. “Tín dụng đen”, ngoài việc núp bóng trong các nhóm chơi hụi, còn biến tướng ở nhiều loại hình khác nhau.
Đầu tháng 2/2026, Công an tỉnh Đồng Nai (nay là TP Đồng Nai) đã bắt nhóm “tín dụng đen” núp bóng quỹ đầu tư, tư vấn tài chính với lãi suất cắt cổ từ 800-1.095%/năm.
11 nghi can gồm: Nguyễn Trọng Hoàng Minh (36 tuổi, ở TP Hồ Chí Minh); Nguyễn Nhật Thành (32 tuổi, ở Đồng Nai); Nguyễn Mạnh Quý (22 tuổi, ở TP Đà Nẵng); Nguyễn Thanh Tùng (25 tuổi, ở Phú Thọ); Đỗ Minh Hoành (28 tuổi), Vũ Khắc Đằng (38 tuổi, đều ở TP Hải Phòng); Lê Bá Trường (24 tuổi), Đào Văn Huấn (44 tuổi), Lê Minh Toàn (36 tuổi), Đào Xuân Đại (27 tuổi), Trần Quốc Phong (22 tuổi, đều ở Ninh Bình).
Theo đó, qua công tác quản lý địa bàn và đồng bộ áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Nai phát hiện nhiều nhóm đối tượng có biểu hiện bất minh về tài chính, lập ra các fanpage, chạy quảng cáo trên nền tảng mạng xã hội Facebook, Zalo và núp bóng sau các bài viết “quỹ đầu tư, tư vấn tài chính” để cho vay tiền.
Khách hàng nhóm đối tượng này nhắm đến là những người có việc làm, nơi cư trú ổn định, chủ yếu ở Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh và các tỉnh, thành phía Nam, những người có nhu cầu cấp bách cần vay số tiền lớn từ 500 triệu đồng đến 2 tỉ đồng. Các nhóm đối tượng này cho vay với lãi suất cao từ 800-1.095%/năm, thu lợi bất chính hàng tỉ đồng.
Theo Công an tỉnh Đồng Nai, giữa các nhóm đối tượng có sự liên kết với nhau để giới thiệu người cho vay, đồng thời trong từng nhóm có sự phân chia vai trò trong việc liên hệ bị hại, đến gặp thẩm định, chuyển nhận tiền và thu hồi nợ. Ngoài ra, các đối tượng còn sử dụng các ứng dụng, website cung cấp quản lý cho vay để kiểm soát, theo dõi dòng tiền cho vay, nhắc nợ người vay, đồng thời có nhiều thủ đoạn tinh vi để che đậy nguồn gốc dòng tiền giao dịch.
Sau thời gian điều tra, thu thập chứng cứ, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đồng Nai chủ trì, phối hợp các cục nghiệp vụ của Bộ Công an, cùng Công an TP Hồ Chí Minh, TP Hải Phòng, TP Cần Thơ và Công an các tỉnh Gia Lai, Ninh Bình, thành lập 6 tổ công tác huy động hàng trăm cán bộ, chiến sĩ đồng loạt bắt giữ các đối tượng, thu giữ 10 giấy tờ, sổ sách cho vay các loại, 13 điện thoại di động, 3 ô tô và nhiều đồ vật, phương tiện có liên quan đến hành vi phạm tội của các đối tượng.
Trước việc “tín dụng đen” hoạt động trá hình và ngày càng tinh vi, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không tham gia vay tiền qua các ứng dụng, mạng xã hội hoặc đường link không rõ nguồn gốc và không chuyển khoản bất kỳ khoản phí nào trước khi xác minh rõ danh tính, mục đích của bên cho vay. Người có nhu cầu vay vốn nên tìm đến các tổ chức tín dụng, ngân hàng uy tín để được tư vấn, tránh rơi vào bẫy “tín dụng đen”.
Đối với vấn đề chơi hụi online, luật sư Đặng Trường Thanh (Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh) cho rằng, để quản lý hiệu quả việc chơi hụi, chính sách cần được điều chỉnh theo hướng hiện đại, phù hợp hơn với thực tiễn, cho phép đăng ký hụi điện tử, xác thực danh tính số, lưu trữ lịch sử giao dịch và có cơ chế giám sát trên nền tảng công nghệ.
Cơ quan quản lý cần phối hợp với các nền tảng mạng xã hội trong việc phát hiện và cảnh báo những hình thức huy động vốn trá hình, qua đó bảo vệ người dân trước các rủi ro tài chính ngày càng tinh vi.
“Thực tế cho thấy, đằng sau các vụ vỡ hụi không chỉ là thiệt hại vật chất mà là những cú sốc tinh thần và khủng hoảng niềm tin trong cộng đồng. Nhiều gia đình mất trắng, nợ nần chồng chất, xảy ra xung đột, bạo lực gia đình. Khi hụi không còn an toàn, người chơi dễ rơi vào vòng xoáy “tín dụng đen”, bị đẩy sâu hơn vào bất ổn kinh tế. Điều này cho thấy hụi không chỉ là một vấn đề dân sự hay tài chính, mà là câu chuyện về an sinh xã hội và năng lực quản trị cộng đồng”, luật sư Thanh phân tích.
