Nhiều thanh, thiếu niên bị lôi kéo phạm pháp
Một trinh sát Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (Cảnh sát hình sự) cho biết, TP Đồng Nai là địa bàn thu hút gần 850.000 người từ các địa phương khác đến, trong đó một phần làm công nhân trong các khu công nghiệp, số còn lại đa phần là lao động tự do. Những năm gần đây, do ảnh hưởng từ những bất ổn liên tục xảy ra trên thế giới và khu vực khiến chuỗi ảnh hưởng thị trường hàng hóa bị đình trệ, nhà máy, xí nghiệp sản xuất bị ảnh hưởng nặng nề khiến cho một số người lao động bị mất việc làm hoặc việc làm cầm chừng, thu nhập giảm sút nghiêm trọng. Để bù đắp phần nào những thiếu hụt trong cuộc sống, nhiều bậc cha mẹ bỏ con cái ở những khu nhà trọ để đi tìm đủ loại việc làm, không có thời gian quản lý, giáo dục, chăm sóc các cháu. Nhiều trẻ dễ bị bạn bè rủ rê, tụ tập thành nhóm, chúng trang bị hung khí để phòng thủ, thậm chí tấn công phủ đầu nếu cảm thấy bị đe dọa.
Cụ thể vào ngày 27/6/2026, sau khi nhận thông tin từ Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Đồng Nai có nhóm “Gây rối trật tự công cộng” xảy ra trên các tuyến đường Nguyễn Ái Quốc, Đồng Khởi, Phạm Văn Thuận, Võ Thị Sáu, thuộc phường Tân Triều, Tam Hiệp, Trấn Biên, Biên Hòa, các trinh sát Phòng Cảnh sát hình sự đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ khác khẩn trương làm rõ. Lực lượng chức năng đã phối hợp với Công an các địa phương tiến hành truy xét và nhanh chóng xác định nhân thân, bắt giữ 17 đối tượng tham gia gây rối trong đó có 8 đối tượng đã đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự gồm: Trần Phát Đạt, Trần Duy Tài, Võ Nguyễn Mạnh Tùng cùng sinh năm 2010; Trần Văn Khoa, Trần Ngọc Duy Hoàng, Hong Trôi Phun, cùng sinh năm 2009; ngụ phường Long Bình, TP Đồng Nai; Trần Đỗ Anh Tuấn, Chế Ngọc Hòa, sinh năm 2008. Ngoài ra, còn yêu cầu gia đình đưa 9 đối tượng dưới 16 tuổi đến cơ quan Công an làm việc. Qua khám xét, cơ quan chức năng thu giữ 5 xe mô tô các loại, 4 dao tự chế và nhiều tang vật có liên quan.
Trước đó, khuya ngày 21/6, Công an xã Hưng Thịnh tiếp nhận tin báo của quần chúng nhân dân về việc tại khu vực Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng, ấp Nhân Hòa, xã Hưng Thịnh có nhóm thanh thiếu niên tụ tập, mang theo hung khí, có biểu hiện gây mất an ninh trật tự. Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an xã Hưng Thịnh đã khẩn trương triển khai lực lượng đến hiện trường, tổ chức xác minh, truy xét các đối tượng liên quan. Đến 13 giờ ngày 22/6/2026, Công an xã Hưng Thịnh đã đưa một số đối tượng liên quan cùng công cụ, phương tiện về trụ sở Công an xã để làm việc. Kết quả xác minh ban đầu xác định nhóm có 27 thanh thiếu niên, sinh từ năm 2008 đến năm 2013, chủ yếu cư trú trên địa bàn xã Hưng Thịnh và một số địa phương lân cận, mang theo hung khí tự chế đi xe mô tô vi phạm...
Cần ngăn chặn từ sớm
Không chỉ kiên quyết xử lý, tăng cường các biện pháp để phòng ngừa từ sớm, TP Đồng Nai còn chú trọng việc mở lối cho những thiếu niên do hoàn cảnh gia đình khó khăn, thiếu sự quan tâm chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, vi phạm pháp luật nhưng chưa gây thương tích hoặc thiệt hại về tài sản có cơ hội học tập để làm lại cuộc đời, đó là xét áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội. Việc làm nhân văn này được các cơ quan, ban ngành có liên quan cùng các đoàn, hội nhiệt tình hưởng ứng và đã áp dụng thành công trong thực tế giải quyết những vụ gây rối trật tự công cộng.
Trên đường tuần tra đảm bảo an ninh trật tự, đến khu vực khu phố 18, tổ công tác của Công an phường Long Khánh phát hiện hai nhóm thanh thiếu niên sử dụng hung khí giải quyết mâu thuẫn nên đã lập tức ngăn chặn. Trong quá trình lập hồ sơ và lấy lời khai ban đầu, Công an phường Long Khánh phát hiện có 12 đối tượng là người chưa thành niên nên đã báo cáo lên Ban giám đốc Công an tỉnh để có hướng xử lý. Công an phường Long Khánh đã tổ chức xác minh nhân thân của từng đối tượng và đến ngày 5/7/2026, đã tổ chức phiên họp do Trung tá Lê Văn Tình, Phó trưởng Công an phường chủ trì cùng với đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Đồng Nai, người làm công tác xã hội, trợ giúp viên pháp lý, người đại diện và 12 đối tượng là người chưa thành niên phạm tội.
Phiên họp đã đánh giá một cách khách quan, toàn diện về đặc điểm nhân thân và hoàn cảnh gia đình, điều kiện sống và quá trình học tập của các cá nhân, phân tích đầy đủ các yếu tố pháp lý liên quan đến độ tuổi, tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi và khả năng giáo dục, cải tạo tại cộng đồng. Từ đó, căn cứ Điều 36, 43 và 50 Luật Tư pháp người chưa thành niên năm 2024, 12 đối tượng là người chưa thành niên phạm tội trong vụ án đều đủ điều kiện được áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng giáo dục tại xã và thực hiện công việc phục vụ cộng đồng. Cũng tại phiên họp này, các đối tượng phạm tội đều ăn năn, hối cải, cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật và nghĩa vụ được giao để được xem xét, đánh giá trong quá trình thực hiện biện pháp xử lý chuyển hướng. Ngoài ra, các bậc cha mẹ cũng thừa nhận thiếu sót trong việc chăm sóc, giáo dục con cái và hứa cùng các cơ quan chức năng quản lý giáo dục tốt hơn.
Việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội là một bước tiến mang tính nhân văn sâu sắc. Nếu bị kết án và áp dụng hình phạt có thể khiến các cháu bị cách ly khỏi xã hội, tạo vết hằn và sự tự ti trong đầu dẫn đến việc sau này khó hòa nhập với xã hội, khó tìm công ăn việc làm và có thể ảnh hưởng đến quãng đời còn lại. Vì vậy, biện pháp này đã tạo cơ hội cho người chưa thành niên được nhận sự giáo dục đúng hướng để họ hiểu được điều hay lẽ phải, đâu là con đường tích cực và tiêu cực để có cơ hội được sửa chữa sai lầm, mà không để lại án tích, cũng như tránh được tâm lý mặc cảm và sự kỳ thị của xã hội.
Thông qua việc áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên phạm tội, Công an phường Long Khánh đã góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đồng thời lan tỏa giá trị nhân văn của pháp luật trong thực tiễn đời sống.
Ngoài vụ việc này, trong thời gian tới, Công an TP Đồng Nai tiếp tục phối hợp với các Ban, ngành, hội, đoàn… tiến hành những phiên họp để xem xét việc chuyển hướng xử lý người chưa thành niên phạm tội trong những vụ gây rối trật tự công cộng vừa ngăn chặn trong thời gian qua.
Từ những vụ việc đã xảy ra, Công an thành phố Đồng Nai cũng lưu ý các gia đình cần kết hợp với nhà trường tăng cường quản lý, giáo dục, kịp thời phát hiện, ngăn chặn những hành vi sai phạm của con em mình. Các hội, đoàn cũng cần tăng cường phối hợp với Công an địa phương và các ban ngành thực hiện nhiều buổi tuyên truyền lồng ghép giúp cho các cháu và các bậc cha mẹ hiểu được đâu là hành vi vi phạm pháp luật để phòng ngừa.
