Thuê nhà nguyên căn, khép kín hoạt động
Nhìn từ bên ngoài, những căn hộ tại Khu đô thị Ciputra và chung cư Mipec 122-124 Xuân Thủy, Hà Nội không có dấu hiệu khác thường là mấy. Cửa đóng kín, rèm che phần lớn thời gian, những người thuê nhà là người nước ngoài, ít xuất hiện và hầu như không giao tiếp với hàng xóm. Không ai biết phía sau vẻ im ắng ấy, một “tổng đài” lừa đảo xuyên biên giới đang được vận hành.
Ngày 28/2/2026, lực lượng chức năng đồng loạt kiểm tra các căn hộ, phát hiện 7 người nước ngoài, gồm 3 người Trung Quốc và 4 người Nhật Bản. Tang vật thu giữ gồm 65 điện thoại, 19 máy tính bảng, 3 máy tính xách tay, 12 bộ đàm và 4 bộ trang phục cảnh sát Nhật Bản - những “đạo cụ” của một kịch bản giả danh cơ quan tư pháp.
Từ tháng 8/2025, nhóm này giả danh cảnh sát, kiểm sát viên và nhân viên tòa án Nhật Bản, gọi điện thông báo giấy tờ hoặc dữ liệu của nạn nhân xuất hiện trong một vụ án hình sự. Khi người nghe hoang mang, cuộc gọi được nối qua nhiều người, mỗi người đóng một vai. Giọng nói nghiêm nghị, tiếng bộ đàm và hình ảnh đồng phục khiến nạn nhân tin mình đang làm việc với cơ quan chức năng.
Dưới danh nghĩa “xác minh điều tra”, chúng yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng và chuyển tiền vào tài khoản chỉ định. Số tiền bị chiếm đoạt bước đầu khoảng 11 tỷ đồng. “Sân khấu” dựng giữa Hà Nội, nạn nhân ở Nhật Bản, còn dòng tiền đi qua nhiều tài khoản, tạo thêm lớp che giấu và gây khó khăn cho việc truy vết.
Trước đó một tháng, lực lượng chức năng kiểm tra hai biệt thự tại Khu đô thị Splendora, phát hiện 7 người Hàn Quốc và 1 người Trung Quốc cùng nhiều thiết bị điện tử. Công an thu giữ 17 máy tính xách tay, 14 máy tính bảng và 25 điện thoại. Mở rộng xác minh tại một căn hộ ở Vinhomes Smart City, lực lượng chức năng phát hiện thêm một người Trung Quốc đang giữ 7 hộ chiếu của nhóm trên.
Nhóm này khai nhập cảnh vào Việt Nam để lừa đảo qua mạng. Người Trung Quốc điều hành, các thành viên biết tiếng Hàn trực tiếp tìm kiếm, gọi điện, nhắn tin và dẫn dụ nạn nhân. Công việc được chia thành từng khâu từ quản lý thiết bị, xây dựng kịch bản đến phụ trách tài khoản và dòng tiền.
Từ Hà Nội, dấu vết của những “tổng đài” khép kín tiếp tục xuất hiện tại Bắc Ninh. Tháng 3/2026, Công an tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh kiểm tra một căn nhà 5 tầng tại phường Hạp Lĩnh, phát hiện 8 người Hàn Quốc cùng 9 máy tính All-in-one, 6 máy tính bảng, 3 USB và 13 điện thoại di động. Cả 8 người đều không khai báo tạm trú.
Kết quả xác minh cho thấy nhóm này từng hoạt động cho một tổ chức lừa đảo trực tuyến tại Campuchia và đã bị Interpol phát thông báo đỏ. Theo cơ quan chức năng Hàn Quốc, các đối tượng liên quan việc lừa đảo 619 nạn nhân, chiếm đoạt hơn 17,7 tỷ won, tương đương hơn 327 tỷ đồng. Tháng 8/2026, Công an tỉnh Bắc Ninh bàn giao cả 8 người cho phía Hàn Quốc xử lý.
Không chỉ giả danh cơ quan tư pháp, các đường dây còn liên tục thay đổi “mồi nhử” theo từng nhóm nạn nhân. Ngày 6/3/2026, tại một ngôi nhà 7 tầng ở phường Nam Sơn, Công an phát hiện 26 người nước ngoài không khai báo tạm trú, gồm 16 người Trung Quốc, 9 người Myanmar và 1 người Malaysia. Nhóm này sử dụng hình ảnh phụ nữ có nội dung nhạy cảm để mời công dân Trung Quốc tham gia dịch vụ hẹn hò, hướng dẫn mua gói VIP rồi chặn tài khoản ngay sau khi tiền được nạp.
Nếu nhóm tại Nam Sơn đánh vào nhu cầu tình cảm, ổ nhóm bị phát hiện ngày 2/7/2026 tại phường Võ Cường lại dùng “miếng mồi” đầu tư sinh lời. 11 người Trung Quốc sử dụng Facebook giả danh người Pháp, kết hợp ứng dụng dịch tự động để làm quen, gây dựng lòng tin với công dân Pháp rồi mời họ đầu tư trên sàn giả “Lucky Coin Mall”. Để màn kịch thêm thuyết phục, đường dây lập các nhóm Telegram, sử dụng nhiều tài khoản “chim mồi” liên tục khoe lợi nhuận và hình ảnh rút tiền thành công.
Đến lúc nạn nhân muốn rút tiền, hệ thống thông báo tài khoản bị đóng băng, chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế hoặc phải nộp phí xác minh. Nếu tiếp tục chuyển tiền, một lý do khác lại xuất hiện. Chuỗi yêu cầu chỉ kết thúc khi nạn nhân không còn khả năng nộp thêm hoặc nhận ra toàn bộ sàn đầu tư, lợi nhuận và những người trong nhóm đều là giả.
Những “trung tâm” lừa đảo len vào khu dân cư
Những “trung tâm” lừa đảo xuyên biên giới giờ đây không nhất thiết phải tập trung hàng trăm người trong các khu biệt lập như từng được phát hiện tại Campuchia, Myanmar hay Philippines. Sau những đợt truy quét, các đường dây có xu hướng chia nhỏ nhân sự, thu gọn thiết bị rồi len vào khu dân cư.
Chỉ cần một căn nhà hoặc khách sạn có đường truyền Internet ổn định, chúng đã có thể dựng lên một bộ phận hoạt động.
Dấu hiệu của sự dịch chuyển này thể hiện rõ qua vụ việc tại Tam Đảo, Phú Thọ. Ngày 3/6/2026, lực lượng chức năng phát hiện 16 người Trung Quốc nhập cảnh, cư trú trái phép cùng nhiều máy tính, điện thoại và thiết bị có dấu hiệu phục vụ hoạt động lừa đảo. Đến ngày 17/6, Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố 4 bị can về hành vi tổ chức cho người khác ở lại Việt Nam trái phép. Âm mưu thiết lập một trung tâm lừa đảo đã bị ngăn chặn trước khi hệ thống được đưa vào vận hành.
Quy mô lớn hơn tiếp tục xuất hiện tại TP Hồ Chí Minh. Cụ thể, ngày 8/6/2026, lực lượng chức năng phát hiện một khách sạn ở phường Bình Dương đã được 83 người Trung Quốc thuê trọn. Phần lớn số người này được xác định nhập cảnh trái phép từ Campuchia, mang theo hàng trăm máy tính, điện thoại và thiết bị điện tử, nghi chuẩn bị tổ chức hoạt động lừa đảo nhắm tới người dân Trung Quốc. Nhân sự và thiết bị đã vào vị trí nhưng hệ thống chưa kịp vận hành.
Chỉ ít ngày sau, một mắt xích khác lại bị phát hiện tại căn nhà ở phường Hiệp Bình. Ngày 17/6, Công an kiểm tra nơi này, phát hiện 42 người Trung Quốc lưu trú trái quy định, bên trong là 132 điện thoại di động, 77 máy tính bảng, 7 máy tính xách tay cùng nhiều thiết bị mạng và dữ liệu điện tử có dấu hiệu phục vụ hoạt động lừa đảo.
Hàng chục người sống tập trung nhưng ít xuất hiện. Điện thoại, máy tính được bố trí theo từng khu vực, cho thấy dấu hiệu hoạt động có tổ chức và phân công nhiệm vụ. Nhìn từ ngoài, đó chỉ là căn nhà đóng kín cửa, bên trong lại mang dáng dấp một “công xưởng” lừa đảo. Mô hình này có thể nhanh chóng chia nhỏ nhân sự, di chuyển thiết bị và lưu trữ dữ liệu trên mạng.
Việc nhắm tới nạn nhân ngoài lãnh thổ càng tạo thêm lớp che giấu. Hàng xóm chỉ nghe thấy những cuộc trò chuyện bằng tiếng nước ngoài; người bị hại không trình báo tại Việt Nam; tài khoản nhận tiền có thể được mở ở quốc gia khác. Trong một số vụ án, tiền chiếm đoạt còn được chuyển sang tiền điện tử, luân chuyển qua nhiều tầng trung gian nhằm che giấu nguồn gốc.
Dù vậy, đường dây vẫn cần người thuê nhà, lắp mạng, mua SIM, vận chuyển thiết bị và tiếp tế. Khoảng trống xuất hiện khi chủ nhà chỉ quan tâm tiền thuê, không kiểm tra người thực tế cư trú hoặc khai báo tạm trú đầy đủ.
Từ thực tiễn đấu tranh, Công an khuyến cáo cơ sở lưu trú và chủ nhà cho thuê phải khai báo tạm trú đầy đủ; kiểm tra giấy tờ xuất nhập cảnh, thời hạn và mục đích cư trú của người nước ngoài. Khi phát hiện trường hợp cư trú trái phép hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an.
Công an TP Hồ Chí Minh cũng cảnh báo, một số cơ sở lưu trú vì lợi nhuận đã cho người nước ngoài không có giấy tờ nhập cảnh hợp pháp ở lại mà không khai báo. Nếu có đủ căn cứ xác định người cho thuê biết rõ việc nhập cảnh hoặc cư trú trái phép nhưng vẫn tổ chức, môi giới, bố trí nơi ở hoặc hỗ trợ che giấu, người liên quan có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 348 Bộ luật Hình sự. Những vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị xử lý hành chính.
Trên thực tế, các nhóm thường chọn nhà nguyên căn trong khu dân cư, khu đô thị hoặc gần khu công nghiệp; đóng cửa, hạn chế giao tiếp và tập kết nhiều thiết bị. Đây không đương nhiên là dấu hiệu phạm tội, nhưng cần lưu ý khi người thuê không khai báo tạm trú, sử dụng sai mục đích nhập cảnh hoặc không cung cấp đầy đủ thông tin về số người thực tế cư trú. Chủ nhà nên phản ánh dấu hiệu bất thường với cơ quan chức năng, không tự kiểm tra hay đối đầu.
Khách sạn, nhà nghỉ và đơn vị quản lý chung cư phải cập nhật đầy đủ thông tin tạm trú, không bỏ qua dấu hiệu bất thường chỉ vì khách trả tiền cao hoặc thuê dài ngày. Người dân nên ghi nhận những biểu hiện khách quan rồi thông báo cho Công an địa phương.
Tội phạm lừa đảo xuyên biên giới đang chia nhỏ lực lượng, ẩn mình trong căn hộ, biệt thự và khách sạn giữa khu dân cư. Vì vậy, siết chặt quản lý cư trú và kịp thời tố giác dấu hiệu bất thường là giải pháp quan trọng để ngăn chặn loại tội phạm này.