Đưa pháp luật đến gần người dân
Mây sớm vẫn quẩn quanh trên những triền núi phía Bắc khi chiếc xe của Công an xã Hoàng Văn Thụ chậm rãi dừng trước một căn nhà nhỏ nép mình dưới tán hồi. Hai cán bộ công an nhẹ nhàng dìu một cụ bà tóc bạc trắng lên xe. Hôm ấy, cụ không đi khám bệnh, cũng không dự một phiên chợ vùng biên. Cụ đi lấy mẫu ADN, gửi gắm hy vọng sau mấy chục năm đằng đẵng chờ đợi sẽ tìm lại được người thân đã hy sinh trong chiến tranh.
Đó chỉ là một buổi sáng bình thường ở xã Hoàng Văn Thụ. Nhưng, với những người có mặt hôm ấy, chuyến xe ngắn ngủi lại chở theo cả ký ức của chiến tranh và niềm hy vọng sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi.
Đứng lặng nhìn đồng đội cẩn thận đỡ cụ bà, Thiếu tá Nguyễn Trường Giang, Trưởng Công an xã Hoàng Văn Thụ, khẽ nói: "Đây không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là trách nhiệm thiêng liêng của thế hệ hôm nay với những người đã hy sinh vì Tổ quốc". Có lẽ, câu nói ấy đã phản ánh cách người sĩ quan công an vùng biên lựa chọn để thực hiện công việc của mình: không ồn ào, không phô trương, nhưng luôn đặt người dân ở vị trí trung tâm của mọi nhiệm vụ.
Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, xã Hoàng Văn Thụ được hình thành trên cơ sở sáp nhập các xã Tân Mỹ, Tân Thanh, Hoàng Văn Thụ, Hồng Thái và Nhạc Kỳ, với diện tích hơn 114,5 km2, dân số trên 18.000 người và hơn 13,7 km đường biên giới tiếp giáp Trung Quốc. Địa bàn rộng hơn, dân cư đông hơn, nhiều thôn, bản vùng sâu, vùng biên cùng đồng bào các dân tộc sinh sống đan xen khiến áp lực bảo đảm an ninh, trật tự và phổ biến pháp luật cũng lớn hơn trước.
Hoạt động giao thương qua khu vực cửa khẩu mang lại cơ hội phát triển kinh tế nhưng cũng kéo theo nhiều nguy cơ như xuất nhập cảnh trái phép, buôn lậu, ma túy, tội phạm công nghệ cao... Đó là những thách thức mà tập thể Công an xã Hoàng Văn Thụ phải đối mặt mỗi ngày.
Đồng đội vẫn thường nói vui rằng, muốn tìm Thiếu tá Nguyễn Trường Giang thì đừng vào phòng làm việc. Phần lớn thời gian anh ở ngoài địa bàn: khi có mặt tại hiện trường một vụ việc, lúc xuống từng thôn, bản nắm tình hình, khi lại ngồi hàng giờ lắng nghe người dân phản ánh hoặc trực tiếp hướng dẫn bà con hoàn thiện thủ tục hành chính. Với anh, người công an xã chỉ có thể làm tốt nhiệm vụ khi thực sự hiểu địa bàn, hiểu cuộc sống và hiểu những điều người dân đang trăn trở.
Sự sâu sát ấy cũng tạo nên nhịp làm việc chủ động của cả tập thể công an xã. Những tháng đầu năm 2026, đơn vị vừa bảo đảm an ninh, trật tự cho nhiều sự kiện chính trị quan trọng, vừa phối hợp đấu tranh với các loại tội phạm lợi dụng địa bàn cửa khẩu hoạt động. Ngay trên địa bàn xã, lực lượng chức năng đã phối hợp triệt phá một ổ nhóm đánh bạc quy mô đặc biệt lớn tại khu vực cửa khẩu, với hàng chục đối tượng bị khởi tố và số chip quy đổi lên tới hơn 300 tỷ đồng. Đằng sau mỗi vụ án ấy là những ngày bám địa bàn, rà từng đầu mối và nhiều đêm thức trắng của cán bộ công an xã cùng các đơn vị nghiệp vụ.
Thế nhưng, khi nhắc về Thiếu tá Nguyễn Trường Giang, đồng đội lại ít nói đến những vụ án hơn là một quan điểm anh vẫn thường chia sẻ: "Phòng ngừa luôn tốt hơn xử lý". Theo anh, nếu người dân được trang bị đầy đủ kiến thức pháp luật thì sẽ hạn chế được nhiều nguy cơ vi phạm ngay từ đầu, đồng thời chủ động cung cấp thông tin, giúp lực lượng Công an phát hiện tội phạm từ sớm, từ xa.
Từ suy nghĩ ấy, anh cùng đồng đội bắt đầu tìm cách làm mới trong công tác tuyên truyền pháp luật.
Một buổi tối, khi phần lớn người dân đã trở về nhà sau một ngày lao động, trụ sở Công an xã vẫn sáng đèn. Không phải để họp án, mà vài cán bộ trẻ đang cầm điện thoại quay một đoạn video ngắn. Người vào vai nạn nhân, người đóng vai đối tượng lừa đảo, người dựng hình, người lồng tiếng... Hầu hết các video đều do chính cán bộ, chiến sĩ công an xã nghiên cứu nội dung, lên ý tưởng kịch bản và trực tiếp thực hiện. Trong quá trình sản xuất, Đoàn Thanh niên, các nhà trường, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, người dân địa phương và một số KOL (người có ảnh hưởng trên mạng xã hội) cũng tham gia hỗ trợ để các tình huống trong video gần gũi thực tế hơn.
Ít ai biết rằng, những video thu hút hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu lượt xem ấy lại được thực hiện trong điều kiện rất đơn giản. Không máy quay chuyên nghiệp, không ê-kíp truyền thông, phần lớn chỉ là những chiếc điện thoại thông minh cùng các phần mềm dựng phim phổ biến. Cán bộ, chiến sĩ tự học kỹ năng quay, dựng, thiết kế hình ảnh và biên tập video qua quá trình tìm hiểu, học hỏi và thực hành.
Ban ngày bám địa bàn giải quyết công việc chuyên môn, tối đến họ tranh thủ chỉnh từng câu thoại, từng góc máy. Có hôm, gần 11 giờ đêm đoạn video mới hoàn thành, sáng hôm sau cả tổ tiếp tục xuống cơ sở như thường lệ. Có những sản phẩm vừa đăng tải đã bị nền tảng hạn chế tương tác do đề cập đến các chủ đề như ma túy, cờ bạc hay lừa đảo trên không gian mạng, cả đội kiên nhẫn chỉnh sửa rồi làm lại từ đầu.
Theo Thiếu tá Nguyễn Trường Giang, trước đây công tác tuyên truyền chủ yếu được thực hiện thông qua các hội nghị, buổi sinh hoạt ở thôn, trường học, hệ thống loa truyền thanh, pa-nô, áp-phích... Những hình thức này vẫn phát huy hiệu quả nhất định nhưng phạm vi tiếp cận còn hạn chế, phụ thuộc vào thời gian, địa điểm tổ chức, trong khi nhiều thanh, thiếu niên và người lao động không có điều kiện tham gia. Cùng với sự phát triển mạnh của Facebook và TikTok, thói quen tiếp nhận thông tin của người dân cũng thay đổi nhanh chóng.
"Nếu chỉ tuyên truyền trong hội trường thì rất khó cạnh tranh với lượng thông tin trên không gian mạng", anh chia sẻ. Từ thực tế đó, công an xã lựa chọn đưa pháp luật lên Facebook và TikTok bằng những video ngắn, sử dụng các tình huống xảy ra trên địa bàn để cảnh báo người dân về lừa đảo trên không gian mạng, ma túy, cờ bạc, an toàn giao thông, đuối nước... Mục tiêu mà anh và đồng đội hướng đến không phải là "bắt trend", mà là "phủ xanh" thông tin chính thống trên không gian mạng, giúp người dân tiếp cận pháp luật một cách trực quan, sinh động và dễ ghi nhớ hơn.
Sự đổi mới ấy mang lại kết quả vượt ngoài mong đợi. Có video đạt hơn 2,5 triệu lượt xem, khoảng 40.000 lượt thích; riêng trong tháng 6/2026, các nền tảng của công an xã thu hút hơn 5 triệu lượt xem và khoảng 200.000 lượt tương tác. Chỉ trong 2 tháng, lượng người theo dõi trang Facebook công an xã tăng từ 2.000 lên khoảng 10.000 người.
Tuy nhiên, điều khiến Thiếu tá Nguyễn Trường Giang hài lòng nhất không phải là những con số. Đó là việc ngày càng nhiều người dân chủ động nhắn tin hỏi quy định pháp luật, phản ánh dấu hiệu vi phạm, cung cấp thông tin phục vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm và chia sẻ các video tuyên truyền đến người thân, bạn bè. Với anh, khi pháp luật đến gần người dân hơn cũng là lúc công tác phòng ngừa tội phạm được bắt đầu từ chính ý thức của cộng đồng.
Giữ bình yên từ những điều giản dị
Ở xã Hoàng Văn Thụ, người dân không chỉ nhớ lực lượng Công an qua những lần truy bắt tội phạm hay những đêm tuần tra dọc tuyến biên giới.
Trong ký ức của nhiều người, màu áo công an còn gắn với những chuyến xe chở gạo vượt đường núi đến với các hộ nghèo mỗi dịp Tết; những "Gian hàng 0 đồng" dành cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; những công trình "Thắp sáng đường quê" hay những buổi tuyên truyền pháp luật được tổ chức ngay tại sân trường, nhà văn hóa thôn, bản. Những việc làm ấy không ồn ào nhưng từng bước tạo nên sự gần gũi, gắn bó giữa lực lượng Công an với người dân vùng biên.
Không ít người dân sau khi được cán bộ Công an hướng dẫn hoàn tất thủ tục cư trú, cài đặt tài khoản định danh điện tử hay giải quyết xong một thủ tục hành chính đều nán lại bắt tay, gửi lời cảm ơn. Với Thiếu tá Nguyễn Trường Giang, những lời mộc mạc ấy là niềm động viên. Anh luôn tâm niệm rằng, giữ gìn an ninh, trật tự trước hết phải bắt đầu từ niềm tin của người dân. Khi người dân sẵn sàng mở cửa, chủ động chia sẻ thông tin và phối hợp với lực lượng Công an, đó cũng là lúc "thế trận lòng dân" được bồi đắp vững chắc.
Bởi vậy, cùng với đấu tranh phòng, chống tội phạm, tập thể công an xã luôn dành nhiều thời gian cho những công việc tưởng như rất nhỏ: kiên nhẫn hướng dẫn người cao tuổi cài đặt VNeID, rà soát dữ liệu dân cư theo phương châm "đúng, đủ, sạch, sống", xuống từng thôn, bản tuyên truyền pháp luật, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân và phối hợp với các đoàn thể triển khai hoạt động an sinh xã hội. Với người Trưởng Công an xã, đó không phải những việc làm bên lề nhiệm vụ chuyên môn mà chính là nền tảng của công tác phòng ngừa. Càng gần dân, càng hiểu dân thì càng chủ động giữ bình yên cho địa bàn.
Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm" thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ. Nhiều buổi sáng, chiếc xe của công an xã lại lăn bánh vượt những cung đường quanh co để đón các cụ già tuổi đã ngoài tám mươi, chín mươi đến điểm lấy mẫu. Có cụ đi lại khó khăn, có cụ trí nhớ đã giảm sút, nhưng trong sâu thẳm vẫn đau đáu một mong ước: trước khi nhắm mắt, được biết người thân đã hy sinh đang nằm ở đâu. Cán bộ công an nhẹ nhàng dìu từng cụ xuống xe, kiên nhẫn động viên và hoàn tất các thủ tục. Không ai nói nhiều, nhưng ai cũng hiểu mình đang góp một phần nhỏ bé vào hành trình nối lại những cuộc đoàn tụ đã dang dở suốt hơn nửa thế kỷ.
Có lẽ vì thế, sức mạnh của Công an xã Hoàng Văn Thụ không chỉ đến từ những vụ án được khám phá hay những thành tích được ghi nhận. Điều tạo nên sức mạnh ấy còn là niềm tin của người dân - niềm tin được vun đắp từ những đêm tuần tra lặng lẽ nơi đường biên, từ công tác đấu tranh với tội phạm, từ những video tuyên truyền pháp luật trên không gian mạng giúp người dân nhận diện các thủ đoạn lừa đảo, và cả từ những việc bình dị như một chuyến xe đưa cụ già đi lấy mẫu ADN, một lần kiên nhẫn hướng dẫn người dân hoàn thiện thủ tục hành chính hay một cuộc trò chuyện lắng nghe tâm tư của bà con nơi thôn, bản.
Chiều muộn, khi nắng đã khuất sau những dãy núi, lại có những cán bộ công an lặng lẽ rời trụ sở. Có hôm xuống bản tuyên truyền pháp luật, có hôm đưa thân nhân liệt sĩ đi lấy mẫu ADN, cũng có những đêm hướng thẳng về khu vực biên giới sau cuộc điện thoại báo tin của người dân. Họ không biết chuyến đi sẽ kết thúc lúc nào, chỉ biết rằng, mỗi hành trình đều góp thêm một ngọn lửa bồi đắp niềm tin của người dân. Và, chính từ niềm tin ấy, bình yên nơi cửa ngõ biên cương được gìn giữ bền bỉ như mạch nước ngầm, nuôi sống tốt tươi bờ bãi...
