Dịch vụ trá hình
Nếu như trước, chỉ vài thao tác đơn giản với từ khóa “làm giấy tờ giả" trên công cụ tìm kiếm sẽ dễ dàng tìm thấy hàng trăm, hàng nghìn lượt kết quả “nhận làm giấy tờ giả các loại, giá cả hợp lý”. Hiện nay, sự phát triển của công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo bùng nổ khiến cho dịch vụ “hồ sơ, giấy tờ giả” phải thoát xác để thích nghi cũng như né tránh việc kiểm tra của cơ quan chức năng.
Từ thông tin “hỗ trợ pháp lý miễn phí” cho người tìm việc làm mọi ngành nghề, chúng tôi được tài khoản Lan Nguyễn kết nạp vào nhóm riêng có hơn 30 thành viên. Tại đây, tài khoản Lan Nguyễn gửi hàng loạt thông tin tuyển dụng, cơ hội việc cho thành viên trong nhóm. “Các bạn kiểm tra và chọn được công việc nào phù hợp bên mình sẽ hỗ trợ làm hồ sơ trọn bộ”, Lan Nguyễn chia sẻ thông tin. Chúng tôi chọn được công việc pháp chế tại một công ty nước ngoài. Yêu cầu tuyển dụng công ty là ứng viên phải có bằng đại học luật, có kinh nghiệm trên 5 năm trong lĩnh vực tư pháp, thẩm định hồ sơ, có trình độ tiếng Anh loại B1 trở lên.
Nhận thông tin từ chúng tôi là không đủ điều kiện ứng tuyển, Lan Nguyễn trấn an ngay: “Bạn yên tâm, thủ tục hồ sơ bên mình sẽ lo hết. Chi phí sẽ tính theo phần trăm mức lương của nhà tuyển dụng. Công việc chúng tôi muốn ứng tuyển có mức lương khởi điểm 15 triệu đồng/tháng thì sẽ phải mất 30% cho khâu hồ sơ, tức là chi phí 4,5 triệu đồng.
“Nếu hồ sơ bị đánh trượt thì bên mình hỗ trợ hồ sơ khác miễn phí. Với hồ sơ thứ hai trở đi, bên mình sẽ giảm từ 30 - 70% chi phí”, tài khoản Lan Nguyễn cho biết.
Không để mọi người thắc mắc, Lan Nguyễn nói luôn, đây là giấy tờ được làm bằng phôi gốc. Con dấu cũng giả nhưng không phải kiểu làm nhái mà là sao y của các con dấu chính hiệu từ các cơ quan, đơn vị. “Đảm bảo bằng mắt thường không ai phân biệt được hồ sơ sao chép, các bạn cứ yên tâm”, Lan Nguyễn trấn an.
Với các trường hợp làm việc thời vụ thì hồ sơ cực kỳ đơn giản, ai cũng có thể sở hữu cho mình một bộ hồ sơ cơ bản chỉ với giá từ 300.000 - 500.000 đồng bao gồm các loại giấy tờ như, CCCD, giấy khám sức khỏe, sơ yếu lý lịch… có dấu mộc đỏ chót của cơ quan, đơn vị tương ứng.
Sau khi chốt đơn, người cần mua sẽ chuyển khoản tiền trước rồi cho địa chỉ để bên “hỗ trợ dịch vụ” ship tới tận nơi.
Chia sẻ với phóng viên, anh N.K. V (30 tuổi, ngụ phường Lái Thiêu, TP Hồ Chí Minh) cho biết, bản thân anh bị mất giấy tờ nhưng chưa có thời gian và điều kiện về quê làm lại. Anh V. đã đăng thông tin tìm việc trên mạng xã hội sau đó được một người nhắn tin hỏi thăm, giới thiệu và kết nạp anh V. vào nhóm “tư vấn việc làm miễn phí”. Tại đây, người ta giới thiệu cho anh V. một số công việc để chọn lựa. “Tôi cũng trình bày thật là mình bị mất giấy tờ, chưa làm lại được, người của nhóm tư vấn bảo rằng sẽ hỗ trợ cho tôi hoàn thiện hồ sơ chỉ trong vòng một ngày. Khi tôi cung cấp thông tin cá nhân, đúng là chưa tới 1 ngày đã nhận được một bộ hồ sơ hoàn chỉnh với giá 300.000 đồng. Sau đó vài ngày, họ nhắn tin hỏi thăm tình hình công việc của tôi và hứa nếu không được họ sẽ làm lại bộ khác, với giá ưu đãi”, anh V. cho biết.
Coi chừng “tiền mất, tật mang”
Mua giá rẻ, hình thức thanh toán thuận lợi, rất nhiều người dù biết rõ giấy tờ giả, hồ sơ ma, con dấu ảo nhưng vẫn nhắm mắt đưa chân. T.X (20 tuổi, sinh viên tại một trường đại học ở TP Hồ Chí Minh) cần việc làm thêm đã tìm đến “trung tâm hỗ trợ việc làm trực tuyến”. Ban đầu, mục đích của X. là nhờ trung tâm tìm việc nhưng khi được giới thiệu công việc thì X. lại thiếu giấy tờ cần thiết. “Em được một tài khoản gợi ý sẽ giúp hoàn thiện sơ yếu lý lịch, có công chứng của chính quyền mà không cần phải về quê hay đi đâu. Một ngày sau, họ gửi cho em bản hồ sơ đầy đủ có mộc đỏ và chữ ký của lãnh đạo địa phương. Em chỉ phải trả 200.000 đồng cho một bản sơ yếu lý lịch”, T.X bật mí con đường đơn giản để có bộ hồ sơ xin việc.
T.X và rất nhiều người khác khi sử dụng hồ sơ, tài liệu giả đi xin việc hoặc dùng vào mục đích khác chỉ nghĩ đơn giản đó là phương án tạm thời, cho công việc tạm thời mà không hề nghĩ đến những rủi ro pháp lý sẽ gặp phải sau này. “Giấy tờ giả nhưng mọi thông tin về bản thân của em đều chính xác. Mặt khác, em nghĩ mình không làm việc phạm pháp nên đã sử dụng chúng như phương tiện cần thiết cho công việc. Khi thấy thông tin về vụ án làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan nhà nước, em mới giật mình nhận ra mình quá liều lĩnh”, T.X phân trần về việc mua hồ sơ giả trên mạng để đi xin việc.
Không phải ai cũng nhận ra và dừng lại như T.X, rất nhiều người biết rõ bản thân tham gia vào việc mua bán tài liệu, giấy tờ giả nhưng mặc nhiên cho đó việc bình thường. Đây chính là nguyên nhân khiến cho nguồn cung “mặt hàng giả” này hoạt động sôi nổi, nhộn nhịp trên các hội nhóm và cả ngoài đời, ẩn mình trong các tiệm in ấn, photocopy.
Ngày 17/7, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Nghệ An cho biết, đơn vị vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lê Văn Chiến (sinh năm 1973, trú phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An) về tội “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”.
Qua công tác nắm bắt tình hình, Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Nghệ An phát hiện, trên địa bàn phường Trường Vinh có một số đối tượng có biểu hiện phạm tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức. Phòng An ninh điều tra xác định, đối tượng làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức là Lê Văn Chiến. Chiến là chủ ki-ốt hoạt động kinh doanh photocopy, in ấn và nhận thầu tư vấn thiết kế, quản lý công trình trên địa bàn phường Trường Vinh. Lợi dụng công việc này, Chiến nhận làm giả nhiều loại giấy tờ bằng cách thu thập hình ảnh phôi của giấy tờ, tài liệu rồi sử dụng phần mềm chỉnh sửa ảnh để tạo mẫu dấu, chữ ký, dùng máy in màu để in ấn các loại giấy tờ bán lại cho khách có nhu cầu.
Mỗi loại giấy tờ, tài liệu làm giả, đối tượng thu lợi từ 1 triệu đồng đến 1,5 triệu đồng. Tại Cơ quan điều tra, Lê Văn Chiến thừa nhận tất cả hành vi phạm tội của mình. Chiến khai, do thấy nhiều người có nhu cầu nên đối tượng nảy sinh ý định nhận làm giả giấy tờ, tài liệu nhằm thu lợi bất chính. Để thực hiện hành vi, Lê Văn Chiến học cách làm giả các loại giấy tờ, lấy mẫu con dấu, tài liệu trên mạng xã hội. Khi có người đến photocopy hoặc in ấn văn bằng chứng chỉ, Chiến lưu mẫu lại để phục vụ việc làm giả cho những ai có nhu cầu.
Trước đó, Công an phường Trảng Bom (TP Đồng Nai) đã tiến hành xác minh, xử lý vụ việc làm giả hồ sơ xin việc có dấu xác nhận giả mạo các cơ quan chức năng. Làm việc với cơ quan chức năng, H.B.Q. khai đã thuê N.V.D. (sinh năm 2001, ngụ ấp Lộc Hòa, xã Hưng Thịnh, TP Đồng Nai) làm hồ sơ xin việc trọn gói với giá 300.000 đồng.
Bản thân N.V.D. thừa nhận đã liên hệ một đối tượng tên S. tại tiệm photocopy để đặt làm hồ sơ giả với giá 250.000 đồng. D. hưởng chênh lệch 50.000 đồng, sau đó giao hồ sơ giả mạo cho Q. sử dụng.
Từ lời khai trên, Công an phường Trảng Bom tiến hành kiểm tra hành chính một tiệm photocopy trên đường Nguyễn Hoàng (khu phố Sông Trầu 2) do B.T.S. (sinh năm 1994, ngụ phường Biên Hòa, TP Đồng Nai) làm chủ.
Tại đây, lực lượng chức năng phát hiện, tạm giữ nhiều tang vật liên quan đến hoạt động làm giả giấy tờ của cơ quan, tổ chức như: UBND phường Trảng Bom, Công an phường Trảng Bom, Trung tâm Y tế khu vực Trảng Bom, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Trảng Bom...
Đáng chú ý, Công an còn thu giữ nhiều con dấu giả, trong đó có 10 dấu chức danh của lãnh đạo các đơn vị, cùng 8 dấu tên bác sĩ và hàng loạt thiết bị, vật liệu phục vụ việc làm giả giấy tờ như máy in màu, máy scan, máy tính, keo và bột định hình.
Tại cơ quan Công an, B.T.S khai nhận đã thuê ki-ốt tại khu phố Sông Trầu 2 từ tháng 2/2025 để mở tiệm photocopy. Đến cuối năm 2025, nhận thấy nhu cầu làm hồ sơ xin việc tăng cao, S nảy sinh ý định làm giả giấy tờ có xác nhận của cơ quan chức năng để bán cho những người có nhu cầu.
S. đã tự tìm hiểu cách làm giả con dấu qua mạng xã hội, đồng thời đặt mua các vật liệu, dụng cụ trên sàn thương mại điện tử. Sau đó, đối tượng này thu thập mẫu dấu thật, chữ ký của một số cá nhân có thẩm quyền để tạo con dấu giả, phục vụ việc làm hồ sơ giả với giá khoảng 300.000 đồng/bộ.
Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Thanh Biên (Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh) phân tích, việc mua bán, sử dụng các loại giấy tờ giả không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật hành chính mà còn vi phạm và bị xử lý về hình sự. Cụ thể: “Người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng con dấu, tài liệu, giấy tờ đó thực hiện hành vi trái pháp luật thì bị phạt tiền từ 30 triệu đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm”.
Theo luật sư Nguyễn Thanh Biên, hành vi này còn xâm phạm đến hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước về con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác và có thể gây hậu quả rất nghiêm trọng nếu người sử dụng giấy tờ giả để hoạt động trong lĩnh vực y tế, giáo dục, điều khiển phương tiện tham gia giao thông.