Tiếp nối những thông lệ tiêu cực

Sau 2 năm “im ắng”, ngày 18-4, phía Bắc Iraq lại rung chuyển vì cuộc tiến công trên bộ xuyên biên giới của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Với sự tham gia của pháo binh, chiến đấu cơ, trực thăng, máy bay không người lái mở đường, các lực lượng biệt kích Thổ Nhĩ Kỳ nhắm thẳng vào căn cứ của Đảng Công nhân Kurdistan (PKK) nằm trong lãnh thổ Iraq - một quốc gia có chủ quyền.

“Cho đến tên khủng bố cuối cùng”

“Hoạt động của chúng tôi đang diễn ra thành công, đúng như kế hoạch.Các mục tiêu đặt ra cho giai đoạn đầu đã đạt được”, hãng AP dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Hulusi Akar.

Ông Hulusi Akar nhấn mạnh: “Cuộc đấu tranh của chúng tôi sẽ tiếp tục cho đến khi tên khủng bố cuối cùng bị vô hiệu hóa. Chúng tôi quyết tâm cứu quốc gia cao quý của mình khỏi mối đe dọa khủng bố đã hoành hành trên đất nước chúng tôi suốt 40 năm”. Nghĩa là, cho dù trong cuộc tiến công mới nhất này, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã thu lượm được nhiều thành công, với việc phá hủy thành công nhiều boongke, đường hầm và kho đạn, cũng như các cơ sở quân sự của PKK ở các khu vực biên giới phía Bắc Iraq như Metina, Zap và Avashin-Basyan, thì đây vẫn chưa phải lần “động binh” sau cuối.

Tiếp nối những thông lệ tiêu cực -0
Việc Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành chiến dịch quân sự ở Iraq khiến thế giới thêm bất ổn.

Đương nhiên, nó cũng chẳng phải là lần đầu tiên Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân qua biên giới một quốc gia láng giềng, với mục tiêu truy quét PKK - lực lượng bị họ xem là khủng bố. Hồi năm 2020-2021, các chiến dịch tương tự mang tên Claw-Tiger, Claw Lightning và Claw-Eagle cũng đã được tiến hành ở miền Bắc Iraq trong nhiều ngày. Còn trước đó, Ankara cũng từng đưa quân, kèm cả không quân và thiết giáp, vượt qua biên giới vào lãnh thổ Syria. Và hiện tại, bộ binh Thổ Nhĩ Kỳ đang hành tiến theo chân các nhóm biệt kích tiền phong, dù số lượng cụ thể chưa được công bố.

Chính những lần đưa quân sang đất hàng xóm không cần đếm xỉa đến ý kiến “chủ nhà” như thế này từng không ít lần tạo nên những căng thẳng ngoại giao, giữa Ankara với Damascus hay Baghdad. Mới tháng 2-2021, những hành động cứng rắn của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ - với cáo buộc rằng các tay súng người Kurd đã sát hại 12 người Thổ Nhĩ Kỳ bị bắt làm con tin ở miền Bắc Iraq (lực lượng người Kurd cho rằng những người này đã thiệt mạng do trúng bom của Thổ Nhĩ Kỳ trong một chiến dịch giải cứu con tin bất thành) - đã khiến một đợt căng thẳng ngoại giao dấy lên, đến mức Đại sứ Iran tại Iraq Iraj Masjedi phải cảnh báo: “Các lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ không được gây ra mối đe dọa hoặc vi phạm chủ quyền của Iraq”.

Người Kurd là nhóm dân tộc lớn thứ tư ở Trung Đông.Dù số lượng lớn, họ không có quốc tịch, trong khi phần đất mà họ sinh sống trải dài từ Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq, Syria, Iran tới Armenia.Mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và người Kurd luôn ở thế đối đầu căng thẳng. Ankara coi các lực lượng người Kurd ở biên giới phía Nam nước này là một mối đe dọa, khi PKK đặt đại bản doanh ở miền Bắc Iraq và đã sử dụng vùng lãnh thổ này để tiếp sức cho lực lượng nổi dậy ở miền Đông Thổ Nhĩ Kỳ.

Tiếp nối những thông lệ tiêu cực -0
Mọi quốc gia có sự hiện diện của người Kurd đều lo ngại về nguy cơ ly khai.

Ankara xung đột với đảng PKK kể từ sau khi PKK phát động một phong trào ly khai ở Thổ Nhĩ Kỳ vào đầu những năm 1980, chiến đấu vì mục tiêu giành độc lập cho một quốc gia mới mang tên Kurdistan. Năm 1984, xung đột vũ trang giữa Thổ Nhĩ Kỳ và PKK đã biến thành cuộc chiến cướp đi sinh mạng của hơn 40.000 người.

Cả Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ và phương Tây đều coi PKK là tổ chức khủng bố. Tuy nhiên, các chiến binh người Kurd vẫn được xem là đồng minh quan trọng của phương Tây và Mỹ trong cuộc chiến chống tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở cả Syria và Iraq. Thậm chí, trong khá nhiều giai đoạn của cuộc chiến ấy, họ chính là lực lượng đối đầu trực diện với IS trên tuyến lửa.

Vì thế, Washington vẫn duy trì một chỗ đứng quân sự ở các khu vực do người Kurd ở Syria kiểm soát, trong khi một số cơ sở quân sự của Mỹ và lãnh sự quán Mỹ đóng ở Erbil - khu vực do người Kurd tại Iraq kiểm soát.

Vì thế, lần động binh này của Ankara, cũng như những lần trước, có thể xem là sự công nhiên phớt lờ tầm ảnh hưởng của các quyền lực chính trị phương Tây.

Tiếp nối những thông lệ tiêu cực -0
Biệt kích Thổ Nhĩ Kỳ vào trận.

Tô đậm những tiền lệ

Rõ ràng, đầu tiên, Ankara có những lý do xác đáng (trên lập trường của mình) để biện hộ cho những hành động quân sự mang tính chất xâm phạm chủ quyền quốc gia khác. Họ coi PKK là khủng bố, là mục tiêu phải trấn áp và tiêu diệt và PKK lại đặt căn cứ tại những khu vực “hiểm địa” mà các chính quyền trung ương Syria hay Iraq chưa đủ sức “vươn tay” quản lý. Nói cách khác, để tự bảo vệ an ninh của chính mình, Thổ Nhĩ Kỳ đã không ngần ngại tiến công vào những “lãnh địa cát cứ” trên lãnh thổ các quốc gia láng giềng.

Thực ra, Thổ Nhĩ Kỳ cũng chẳng phải cường quốc đầu tiên chọn cách hành xử bất chấp luật pháp quốc tế như vậy. Luật pháp quốc tế quy định rằng mọi hành động tiến công quân sự vào một quốc gia có chủ quyền đều có thể bị xem là hành vi xâm lược, song, lợi ích riêng cốt lõi luôn là động lực quan trọng nhất thúc đẩy các guồng máy, vượt qua những khuôn khổ đó.

Thế giới hiện tại có vẻ như đang trở nên bất an hơn. Có điều, thực tế là các nước lớn đã luôn tự cho mình quyền được sử dụng vũ lực với các nước yếu thế hơn, nhằm đạt được điều họ mong muốn. Cũng với lý do tương tự Thổ Nhĩ Kỳ, như tất cả giới quan sát cũng như công chúng còn nhớ, quân đội Mỹ cùng đồng minh đã tiến đánh Afghanistan năm 2001 và ở lại đó suốt 20 năm. Trước đó nữa, năm 1989, Mỹ đổ quân vào Panama, một quốc gia Caribeean nhỏ bé hoàn toàn không có sức kháng cự. Còn sau đó, chỉ cần dính dáng đến lợi ích của mình, quân đội Mỹ cũng sẵn sàng tràn vào Iraq, năm 2003, hay hiện diện suốt dải Bắc Phi - Trung Đông để nối dài những dư chấn của Mùa xuân Arab. Còn hiện tại, chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine đã kéo dài đến gần 2 tháng.

Tiếp nối những thông lệ tiêu cực -0
Những cuộc hành binh như thế này không phải là điều xa lạ.

Đó là những tiền lệ về việc chiến tranh và xung đột thường xuất phát từ các học thuyết lỗi thời về chính trị cường quyền, tham vọng thống trị, áp đặt và sử dụng vũ lực để giải quyết các tranh chấp quốc tế - điều mà nhân loại vẫn đang nỗ lực thay đổi. Vấn đề là, để thay đổi được thực tế này, có lẽ còn một chặng đường rất dài phía trước.

Trở lại với cuộc hành binh của Thổ Nhĩ Kỳ tại Iraq, ở một khía cạnh khác, có thể tin rằng Ankara sẽ còn tiếp tục tổ chức những cuộc đột kích nhắm vào lực lượng các chiến binh người Kurd.

Ở đây, giấc mơ Kurdistan độc lập không chỉ là nỗi lo lắng của riêng Thổ Nhĩ Kỳ, mà nó ảnh hưởng đến nguyên tắc toàn vẹn lãnh thổ của cả Iraq, Syria, Armenia và Iran.Không quốc gia nào trong số trên có thể chấp nhận ý tưởng ly khai đó. Cũng chẳng có căn cứ pháp lý nào để người Kurd đòi hỏi nền độc lập riêng cho mình. Vì thế, đến hiện tại, PKK vẫn chiến đấu trong vô vọng. Rất đáng lưu ý, một trong những điểm tựa quan trọng nhất của họ lại chính là... người Mỹ. Mặc dù, sau khi IS bị đánh bại, PKK đã không ít lần “than vãn” rằng họ bị người Mỹ “bỏ rơi”.

Tiếp nối những thông lệ tiêu cực -0
Những nữ chiến binh PKK.

Iran, mặc dù là kình địch khu vực của... Thổ Nhĩ Kỳ, mới ngày 13-3 vừa qua thôi, cũng đã bị Iraq yêu cầu giải thích về một vụ bắn tên lửa đạn đạo của Tehran nhằm vào thành phố Erbil, thủ phủ khu tự trị người Kurd ở miền Bắc Iraq. Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Iraq đã triệu Đại sứ Iran tại Baghdad, Iraj Masjidi tới trụ sở để phản đối vụ tấn công bằng tên lửa do quốc gia này thực hiện trước đó nhằm vào thành phố Erbil ở miền Bắc Iraq. Theo Bộ Ngoại giao Iraq, vụ tấn công này là sự vi phạm chủ quyền của Iraq. Bộ Ngoại giao Iraq đã thể hiện sự phản đối của chính phủ nước này đối với vụ bắn tên lửa đã gây ra “thiệt hại vật chất” và “tổn hại đối với nhà cửa, công trình dân sự.

Nghĩa là, vào lúc này, với hàng loạt tiền lệ đã và đang hằn lên hay trở nên đậm sâu hơn, Ankara sẽ còn có điều kiện để thoải mái hành động hơn.Nhìn rộng ra, với những hành động kiểu như thế từ các cường quốc, thế giới này đang dần trở nên hỗn loạn hơn.

Mây Linh

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.