Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.
Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.
Sau khoảng 2 tuần tạm yên, Iran lại đối mặt nguy cơ xung đột vũ trang khi Mỹ gia tăng áp lực, với những lời lẽ ngầm ý đe dọa một cuộc tấn công vũ trang quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu ở Iran.
Năm 2025 đã qua đi với nhiều biến động về an ninh, chính trị, kinh tế, xã hội toàn cầu. Trong đó nổi lên nhiều điểm nóng an ninh đáng chú ý, tạo nên những mảng xám trong bức tranh toàn cầu năm qua.
Một trong những vấn đề nhân đạo nhức nhối nhất hiện nay là sự gia tăng đáng báo động số trẻ em bị lôi kéo vào các băng đảng và lực lượng vũ trang trên toàn cầu. Từ châu Mỹ cho đến châu Phi, châu Á, hàng chục nghìn em nhỏ đang trở thành công cụ cho bạo lực, từ lính đánh thuê, tay súng đến nạn nhân bị bóc lột tình dục. Liên hợp quốc (LHQ) cảnh báo, nếu không có giải pháp toàn diện và khẩn cấp, thế giới sẽ phải đối mặt với một thế hệ bị đánh cắp tuổi thơ và hủy hoại tương lai.
Những ngày qua, thông tin, hình ảnh về biểu tình, bạo loạn tại Indonesia, Nepal lan truyền rộng rãi trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội. Bên cạnh những hậu quả nặng nề đến đời sống của người dân sở tại thì những cuộc xung đột vũ trang, sắc tộc khiến các quốc gia nói trên đối mặt khủng hoảng kéo dài.
Sau vài tháng tạm lắng, Biển Đỏ lại trở thành "điểm nóng" bất ổn khi lực lượng Houthi tiếp tục tấn công tàu hàng, khiến 2 tàu thương mại bị đánh chìm chỉ trong vòng nửa đầu tháng 7/2025. Những vụ tập kích đó không chỉ gây thiệt hại nhân mạng và tài sản, mà còn đặt ra câu hỏi về hiệu quả của các chiến dịch bảo vệ an ninh hàng hải, đồng thời phơi bày sự mong manh của chuỗi cung ứng quốc tế trước những toan tính địa chính trị và xung đột khu vực chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Đang phải đối phó một cuộc tiến quân “thần tốc” của một nhóm phiến quân đối lập đánh chiếm thành phố Aleppo ở phía Bắc, Syria đồng thời cũng đang hứng chịu loạt không kích từ Israel nhắm vào các mục tiêu ở Damascus và miền nam. Bị lấn át bởi 2 cuộc chiến lớn (Ukraine và Gaza), liệu Syria sẽ xoay trở ra sao trước cái gọi là cuộc chiến “hai tròng” này?
Sẽ chẳng có cuộc xung đột vũ trang nào có thể sớm kết thúc. Mà ngược lại, ngày càng nhiều thùng thuốc súng sẵn sàng bùng lên, thành những cuộc đối đầu trực diện giữa các trung tâm quyền lực hàng đầu. Bởi vậy, mọi khía cạnh của đời sống kinh tế - xã hội toàn cầu vẫn sẽ còn rung lên những hồi chuông cảnh báo.
"Đại chiến thế giới lần thứ ba" đang trở thành một cụm từ thời thượng, với tần suất xuất hiện dày đặc trên các phương tiện truyền thông đại chúng quốc tế. Sức uy hiếp của nó, có lẽ, là yếu tố quan trọng bậc nhất để đến tận bây giờ, tất cả các cường quốc quân sự hàng đầu thế giới vẫn đang cố gắng hết sức kiềm chế nguy cơ các điểm nóng xung đột lan rộng.
Có thể hiểu vì sao thế giới lại thở phào, khi mỗi ngày trôi qua, những hành động trả đũa từ Iran nhắm đến Israel vẫn bị trì hoãn, để nguy cơ về một cuộc xung đột vũ trang toàn diện chưa bùng lên và lan khắp Trung Đông. Hiện tại, chưa cần viễn cảnh kinh khủng đó xảy ra, mọi guồng máy giao thương - kết nối toàn cầu đều bị ảnh hưởng trầm trọng.
Hơn 1,1 triệu người dân tại Dải Gaza đã cạn kiệt lương thực và đang đối mặt với nạn đói thảm khốc. Cùng với đó là việc hằng ngày phải đối mặt với các trận pháo kích. Xen lẫn nỗi đau này, đạn chưa nổ cũng là một mối nguy hiểm chết người không kém đang rình rập họ.
2023 là một năm đầy biến cố với hai cuộc xung đột gây tác động toàn cầu, nhiều cuộc đảo chính khu vực, trong khi nền kinh tế thế giới trì trệ, ảm đạm. Mặc dù, căng thẳng Mỹ-Trung có vẻ giảm nhiệt, nhưng mối quan hệ Mỹ-Nga ngày càng căng thẳng, cùng với cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, những diễn biến năm tới sẽ rất khó đoán định.
Ngày 19/12, đồng loạt Liên minh châu Âu (EU), Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và một số quốc gia, trong đó có Mỹ và Yemen, ra tuyên bố chung chỉ trích các cuộc tấn công của lực lượng Houthi ở Biển Đỏ là “đe dọa hoạt động vận tải biển quốc tế và thương mại toàn cầu”.
Mới đây, cuộc hội đàm đầu tiên tại Thủ đô Niamey (Niger) giữa phái đoàn Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) và chính quyền quân sự Niger, đã kết thúc mà không đạt được bất kỳ tiến triển nào.
Nếu sử dụng, bom, đạn chùm có thể mang lại cho Ukraine lợi thế tạm thời trên chiến trường. Nhưng khi xung đột vũ trang kết thúc, di sản chết chóc của loại vũ khí không phân biệt mục tiêu như thế này sẽ tồn đọng trong đất đai Ukraine rất nhiều năm tiếp theo.
Giới chuyên gia sử dụng cụm từ này để miêu tả cuộc xung đột vũ trang đang xảy ra tại Sudan. Cuộc đối đầu mang tính chất “một mất một còn” giữa các lực lượng trung thành với hai vị tướng hàng đầu đã đẩy quốc gia châu Phi này tiến sát tới bờ vực sụp đổ và có thể gây ra những hậu quả vượt ra ngoài biên giới.
Ngày 12-9, Ukraine khép lại một tuần phản kích với những thắng lợi gây tiếng vang trên các phương tiện truyền thông cũng như trên các nền tảng mạng xã hội toàn cầu. Nhưng, trước đó 3 ngày, tại cuộc họp các Bộ trưởng Năng lượng thuộc Liên minh châu Âu (EU), kế hoạch áp giá trần đối với khí đốt có xuất xứ từ Nga xem như đã “chết yểu”.
Sau 2 năm “im ắng”, ngày 18-4, phía Bắc Iraq lại rung chuyển vì cuộc tiến công trên bộ xuyên biên giới của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. Với sự tham gia của pháo binh, chiến đấu cơ, trực thăng, máy bay không người lái mở đường, các lực lượng biệt kích Thổ Nhĩ Kỳ nhắm thẳng vào căn cứ của Đảng Công nhân Kurdistan (PKK) nằm trong lãnh thổ Iraq - một quốc gia có chủ quyền.
Cho dù những nỗi hoang mang vẫn tiếp tục được tạo nên, khi Mỹ cùng một số quốc gia đồng minh khuyến cáo công dân của mình rời Ukraine (nhằm tránh nguy cơ xảy ra các hành động quân sự tại đây), thì trên thực tế, ngoại giao và những cuộc đối thoại vẫn được cả hai phía nhắc đến như giải pháp duy nhất nhằm hạ nhiệt căng thẳng và tháo gỡ những khúc mắc...
