Sau ngày toàn thắng, bài toán lớn nhất đặt ra không phải là… “ăn mừng”, mà là tổ chức lại quốc gia, hợp nhất ý chí và hành động của cả dân tộc thành một chỉnh thể thống nhất, vững chắc.
Và từ thời khắc lịch sử đáng tự hào ấy cho đến hôm nay, bản lĩnh chính trị, tầm nhìn chiến lược và năng lực tổ chức của Đảng ta càng ngày càng được thể hiện rõ nét, ấn tượng…
Thống nhất - mệnh lệnh lịch sử
Chiến dịch mang tên Hồ Chí Minh kết thúc toàn thắng bằng sự kiện trưa 30/4/1975 là mốc son đầy tự hào trong lịch sử của đất nước, mang ý nghĩa đặc biệt lớn lao. Ngay sau sự kiện này, cuối tháng 9/1975, Trung ương Đảng khóa III đã họp và ban hành Nghị quyết Hội nghị lần thứ 24, trong đó đã kịp thời xác định nhiệm vụ chiến lược - hoàn thành thống nhất nước nhà, đưa cả nước tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội...
Đó không chỉ là định hướng, mà là một mệnh lệnh lịch sử; là thực hiện di nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu - Lãnh tụ thiên tài của Đảng và dân tộc ta, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, người chiến sĩ lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế - với khát vọng cháy bỏng giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, với niềm tin tất thắng “Dù khó khăn, gian khổ đến mấy, nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi. Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất. Đồng bào Nam - Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà”.
Từ chủ trương đúng đắn và kịp thời đó, một chuỗi các quyết sách mang tính bước ngoặt đã được triển khai với tốc độ và quyết tâm hiếm thấy: Hội nghị hiệp thương chính trị hai miền Bắc – Nam; cuộc Tổng tuyển cử ngày 25/4/1976 với hơn 23 triệu cử tri cả nước tham gia; và đặc biệt là Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VI – nơi lần đầu tiên một Nhà nước Việt Nam thống nhất được thiết lập đầy đủ về thể chế, bộ máy và pháp lý.
Như nhận định của đồng chí Trường Chinh (khi đó là Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội), việc thống nhất Nhà nước chính là “khâu then chốt” để chính thức hóa sự nghiệp thống nhất Tổ quốc.
Nhìn lại chặng đường ấy để thấy và tự hào rằng, từ chiến thắng quân sự đến thắng lợi chính trị, từ thống nhất lãnh thổ đến thống nhất thể chế – đó là một quá trình liền mạch, thể hiện tầm vóc trí tuệ và bản lĩnh của cách mạng Việt Nam.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện và liên tục của Đảng Cộng sản, Việt Nam đã bước sang một giai đoạn phát triển ấn tượng. Đất nước không còn chiến tranh, trải qua 40 năm thực hiện đường lối đổi mới, Việt Nam đạt thành tựu vĩ đại, có ý nghĩa lịch sử và tạo được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế. Không “ngủ say trên chiến thắng”, chúng ta cũng nhận diện được những khó khăn, thách thức không hề nhỏ. Đáng chú ý là cuộc cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, biến động kinh tế, chính trị toàn cầu, yêu cầu phát triển nhanh nhưng phải bền vững, áp lực đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh…
Trong bối cảnh đó, Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI diễn ra mang một ý nghĩa đặc biệt - tiếp nối tinh thần của Quốc hội 15 khóa trước, trong đó có Quốc hội khóa VI từ cách nay tròn nửa thế kỷ, nhưng trong một hoàn cảnh mới – hoàn cảnh của hội nhập sâu rộng mang theo khát vọng vươn lên mạnh mẽ của toàn dân tộc.
Việc kiện toàn đồng bộ các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước với tỷ lệ tín nhiệm rất cao không đơn thuần là quy trình nhân sự, mà đó là sự kết tinh của niềm tin chính trị, là sự lựa chọn của lịch sử trong thời điểm mới. Quan trọng hơn đó như là lời khẳng định, đất nước tiếp tục cần một bộ máy đủ mạnh, đủ bản lĩnh, đủ trí tuệ để dẫn dắt dân tộc vượt qua những thách thức mới – cũng giống như cách mà thế hệ lãnh đạo đi trước đã làm kể từ ngay sau Đại thắng lịch sử.
Điều đáng chú ý là, trong các bài phát biểu nhậm chức của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt, có một điểm chung xuyên suốt, đó là tinh thần trách nhiệm gắn liền với cam kết hành động.
Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, ưu tiên hàng đầu là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững; nâng cao đời sống nhân dân; và gia tăng đóng góp của Việt Nam cho hòa bình, tiến bộ thế giới; đồng thời khẳng định quyết tâm hiện thực hóa hai mục tiêu chiến lược 100 năm, đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Thông điệp của người đứng đầu Đảng, Nhà nước truyền đi thông điệp rất rõ ràng: Phát triển không phải là lựa chọn, mà là mệnh lệnh. Và phát triển phải đặt con người – nhân dân – ở vị trí trung tâm.
Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn xác định rõ vai trò của cơ quan lập pháp, đó là hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng pháp luật, tăng cường giám sát, bảo đảm kỷ cương phép nước. Một hệ thống pháp luật minh bạch, đồng bộ chính là “hạ tầng mềm” của phát triển.
Còn Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh xây dựng một Chính phủ “tinh, gọn, mạnh”, vận hành hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đề cao nguyên tắc “nói đi đôi với làm”, điều hành bằng tư duy quản trị hiện đại…
Ba trụ cột – lập pháp, hành pháp, tư pháp với những cam kết rõ ràng, thống nhất về mục tiêu và phương thức hành động, chính là nền tảng tất quan trọng để tạo nên sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị.
Nếu như sau sự kiện trưa 30/4/1975, nhiệm vụ lớn nhất là thống nhất đất nước về mặt Nhà nước, thì hôm nay, nhiệm vụ quan trọng là “thống nhất” trong hành động – thống nhất từ nhận thức đến thực thi.
Hay có thể nói rằng, thời chiến - thắng bằng ý chí và hy sinh; thời bình - thắng bằng năng lực và hiệu quả. Một bộ máy cồng kềnh, trì trệ, nói nhiều làm ít – sẽ là lực cản. Ngược lại, một bộ máy tinh gọn, kỷ luật, liêm chính, hành động quyết liệt – sẽ là động lực xuyên suốt.
Thực tiễn từ ngày đất nước thống nhất đến nay, trong đó có 40 năm đổi mới đã chứng minh, nơi nào cán bộ, trong đó có người đứng đầu dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, nơi đó phát triển ấn tượng. Ngược lại, nơi nào né tránh, sợ sai, đùn đẩy, nơi đó trì trệ.
Vì vậy, kiện toàn bộ máy không chỉ là sắp xếp con người, mà là tái cấu trúc cách vận hành quyền lực. Quyền lực phải được kiểm soát, nhưng đồng thời phải được “kích hoạt” để phục vụ phát triển, tạo ra những bước nhảy vọt diệu kỳ.
Đặt trọn kỳ vọng, niềm tin mãnh liệt…
Một điểm đáng suy ngẫm, đó là sau Đại thắng 30/4/1975, trong điều kiện vô cùng khó khăn, đất nước vẫn tổ chức thành công cuộc tổng tuyển cử với tỷ lệ cử tri tham gia gần như tuyệt đối. Điều đó càng cho thấy niềm tin của nhân dân chính là nguồn lực lớn nhất.
Ngày hôm nay cũng vậy. Mọi quyết sách, mọi cải cách, nếu không củng cố được niềm tin của nhân dân, không vì nhân dân thì khó có thể thành công.
Niềm tin không đến từ lời nói, nó đến từ kết quả cụ thể và rất dễ nhận ra. Đó là đời sống người dân tốt hơn, môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, công lý được bảo vệ tốt hơn, cơ hội phát triển được mở rộng hơn...
Đặt trong tầm nhìn của những năm tiếp theo, hai mục tiêu chiến lược 100 năm mà toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đang dồn sức thực hiện với kỳ vọng thắng lợi cao nhất, không chỉ là những con số mang tính biểu tượng. Đó là lời cam kết với lịch sử.
Từ một đất nước bị tàn phá nặng nề, khốc liệt bởi chiến tranh, Việt Nam hôm nay mạnh dạn đặt mục tiêu đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao – đó là một hành trình đầy thách thức nhưng rất lạc quan. Nếu nhìn lại lịch sử hơn bốn ngàn năm, bao thế hệ mang trong mình dòng máu Lạc Hồng chưa bao giờ thiếu ý chí. Điều cần lúc này là biến ý chí thành năng lực tổ chức và hiệu quả thực thi.
Tinh thần của ngày 30/4 không chỉ là chiến thắng, mà đó vẫn còn tươi rói một tinh thần dám nghĩ lớn, dám hành động lớn, dám hy sinh vì mục tiêu cao cả.
Hôm nay, tinh thần ấy cần được chuyển hóa thực chất, rõ nét nhất thành một phiên bản mới - tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám chịu trách nhiệm, dám đột phá vì lợi ích chung và vận mệnh của đất nước.
Việt Nam không thể đi đến năm 2045 bằng những cách làm cũ kỹ; không thể trở thành nước phát triển nếu vẫn duy trì tư duy nhiệm kỳ, tư duy an toàn, tư duy “không làm thì không sai”.
Một quốc gia mạnh không chỉ ở tiềm lực kinh tế, mà còn ở chất lượng quản trị. Quản trị quốc gia hiện đại đòi hỏi minh bạch, trách nhiệm giải trình, hiệu quả và khả năng thích ứng nhanh.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và toàn cầu hóa, bộ máy nhà nước không thể vận hành theo lối cũ, mà phải gọn nhưng nhanh hơn, chính xác hơn, phục vụ tốt hơn. Cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sáp nhập đơn vị hành chính các cấp đã và đang tiến hành không chỉ là yêu cầu về cải cách hành chính, mà là một cuộc cách mạng toàn diện cả về tư duy quản lý, về phương thức tổ chức và tinh thần phục vụ nhân dân, nhằm tạo thế và lực để đất nước tiếp tục chuyển mình, bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn cách mạng mới. Đây cũng là minh chứng sinh động, là thước đo thực chất của một Nhà nước “của dân, do dân, vì dân”.
Nhìn lại chặng đường hơn nửa thế kỷ từ năm 1975 đến nay, có thể thấy một điều nhất quán, đó là mỗi bước tiến của đất nước đều gắn liền với những quyết sách đúng đắn và những con người dám chịu trách nhiệm.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thành công rất tốt đẹp - nơi ý chí, khát vọng và trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân,… được hội tụ, kết tinh và lan tỏa. Và hôm nay, với một tổ chức bộ máy vừa được kiện toàn, với sự đồng thuận và quyết tâm chính trị cao nhất, đặc biệt với những cam kết mạnh mẽ từ các đồng chí lãnh đạo chủ chốt, chúng ta có cơ sở để tin tưởng.
Nhưng niềm tin phải đi kèm với kỳ vọng. Và, kỳ vọng phải đi kèm với giám sát. Nhân dân không chỉ trao niềm tin, mà còn theo dõi, đánh giá và đòi hỏi.
Mỗi dịp kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước không chỉ là dịp để tri ân quá khứ, với bao người con đã không tiếc máu xương, anh dũng ngã xuống…, mà còn là thời điểm để nhìn thẳng vào hiện tại và hướng tới tương lai.
Tinh thần của ngày Đại thắng hơn 50 năm trước vẫn vẹn nguyên giá trị, đó là đoàn kết, quyết tâm, hành động vì mục tiêu chiến lược dưới sự lãnh đạo đúng đắn, tài tình và sáng suốt của Đảng. Nếu giữ được tinh thần đó, nhưng vận dụng bằng tư duy hiện đại, bằng phương thức quản trị tiên tiến, bằng đội ngũ cán bộ đủ tâm – đủ tầm – đủ lực, thì mục tiêu 2045 không phải là điều xa vời.
Lịch sử đã trao cho chúng ta một di sản vĩ đại. Hiện tại đang trao cho chúng ta một cơ hội lớn.
Vấn đề còn lại chính là biến cơ hội cùng bao khát vọng cháy bỏng thành hiện thực. Và câu trả lời vẫn như mọi khi - không dừng lại ở lời cam kết, mà nằm ở hành động.
“Với bản lĩnh, trí tuệ và sức mạnh Việt Nam, chúng ta đã làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975, nhất định chúng ta sẽ tiếp tục giành được nhiều thành tựu vĩ đại hơn nữa, lập nên những kỳ tích trong kỷ nguyên mới, kỷ nguyên giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng, vươn mình của dân tộc, xây dựng đất nước ta ngày càng “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn, sánh vai với các cường quốc năm châu” như tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh và khát vọng của toàn dân tộc” - lời phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cách nay tròn một năm, cũng chính là niềm tin mãnh liệt của cả dân tộc hôm nay trong hành trình tiếp nối ngọn lửa của ngày Đại thắng, vững bước tới tương lai rạng rỡ…
Trận đánh cuối cùng trong ngày đại thắng 
