Tiền ảo sẽ còn lên cơn sốt?

Hiện nay, các nhà đầu tư rất quan tâm đến tiền ảo, đặc biệt sau khi giá Bitcoin "lên cơn sốt" vài tuần cuối năm 2017. 

Giới quan sát dự báo, năm 2018 sẽ có thể trở thành thời điểm "công phá" của tiền ảo và sẽ còn xuất hiện nhiều "cơn sốt" với mức độ ngày càng gia tăng. 

Trên thực tế, số lượng các sản phẩm đầu tư liên quan đến Bitcoin ở cấp độ tổ chức chưa hề có dấu hiệu dừng lại. Chỉ tính riêng trong tháng 12 vừa qua, CME và CBOE - hai trong số các sàn giao dịch lớn và lâu đời nhất trên thế giới - đã cho ra mắt các hợp đồng tương lai liên quan đến Bitcoin và không chỉ vậy, các sàn giao dịch Cantor Fitzgerald và Nasdaq cũng đang lên kế hoạch cho các sản phẩm phái sinh của mình. 

Bên cạnh đó, nhiều nhà phân tích cũng kỳ vọng rằng các nhà quản lý sẽ thông qua một quỹ đầu tư trao đổi Bitcoin trong nửa cuối năm nay hoặc vào đầu năm 2019.

Trở nên phổ biến

Bitcoin là một loại tiền tệ mã hóa và hệ thống thanh toán kỹ thuật số toàn cầu. Nó được gọi là đơn vị tiền tệ kỹ thuật số phi tập trung đầu tiên vì hệ thống hoạt động mà không cần thông qua bất kỳ cơ chế lưu trữ hay hệ thống quản lý trung tâm nào. 

Bitcoin được sáng tạo bởi một người hay một nhóm người dưới tên gọi Satoshi Nakamoto, và được phát hành dưới dạng phần mềm nguồn mở trong năm 2009. Giao dịch đầu tiên sử dụng Bitcoin để mua một mặt hàng đời thực là một chiếc pizza giá 25 USD đã được mua bằng 10.000 Bitcoin vào năm 2010. 

Thế giới tiền ảo đang ngày càng trở nên sôi động. Bitcoin có nguy cơ "vỡ bong bóng" vì mang tính rủi ro cao và biến động mạnh.
Thế giới tiền ảo đang ngày càng trở nên sôi động. Bitcoin có nguy cơ "vỡ bong bóng" vì mang tính rủi ro cao và biến động mạnh.

Từ mức giá khoảng 13 USD trong năm 2013, hiện nay tỉ giá Bitcoin đã lên đạt mức 16.700 USD vào đầu tháng 12-2017, thậm chí trước đó giá Bitcoin đã từng vượt mốc 19.000 USD. Dân chơi tiền ảo đang kỳ vọng, giá Bitcoin có thể lên tới 20.000 USD. 

Đáng chú ý, sau khi chia tách thành Bitcoin Cash và Bitcoin từ ngày 1-8-2017, giá tiền ảo Bitcoin có xu hướng tăng vọt và liên tiếp lập kỷ lục mới.

Trên thực tế, tiền điện tử hay tiền mã hóa là phương thức trao đổi sử dụng mật mã để đảm bảo an toàn giao dịch và kiểm soát các đơn vị tiền mới được tạo ra. Loại tiền này trao đổi trực tiếp bằng thiết bị kết nối Internet mà không cần thông qua một tổ chức tài chính trung gian, giúp giảm thiểu chi phí giao dịch. 

Theo giới quan sát, người dùng sử dụng được Bitcoin ở mọi nơi trên thế giới, thậm chí đổi thành tiền mặt khi cần thiết, coi Bitcoin như là nguồn đầu tư tài chính "hiệu quả". 

Trên thế giới, tại một số nước như Mỹ, Thụy Điển, Đan Mạch hay Nhật Bản, tiền điện tử Bitcoin đã được sử dụng để thanh toán các dịch vụ về y tế và ngân hàng. Hay mới đây nhất là trường hợp của Dubai, người dân có thể mua nhà bằng tiền điện tử. 

Chính vì thế, trong thời gian qua, giới tài chính công nghệ trên toàn cầu đã đổ khoảng 2 tỷ USD đầu tư vào nghiên cứu ứng dụng chuỗi khối (blockchain) - một công nghệ giúp những đồng tiền như Bitcoin hoạt động.

Kể từ khi được ra đời, Bitcoin vẫn thường được các nhà đầu tư mới lựa chọn làm con đường tiếp cận với thế giới tiền ảo. Trong thời gian tới, sẽ có thêm nhiều người tham gia vào thị trường và đẩy giá Bitcoin tiếp tục lên cao, tạo triển vọng tăng trưởng tốt cho thị trường cũng như các nhà đầu tư. 

Từ đây, giới quan sát dự đoán tiền kỹ thuật số sẽ là xu thế trong năm 2018 và sẽ là một phần của "dự trữ chiến lược" và "mô hình phân bổ tài sản" trên toàn thế giới. 

Theo đó, người tiêu dùng có thể chi trả cho hàng hóa và dịch vụ bằng Bitcoin. Nhiều quan điểm cũng đồng ý rằng Bitcoin sẽ trở nên phổ biến hơn và là một loại tài sản hoàn toàn mới có thể xuất hiện trong cộng đồng các nhà đầu tư. 

Bên cạnh đó, một số sàn giao dịch chứng khoán lớn trên thế giới như CME, CBOE và Nasdaq sẽ bắt đầu giao dịch hợp đồng tương lai Bitcoin trong thời gian không xa. Có thể nói, sự gia tăng nhanh chóng của giá Bitcoin đã khiến thị trường tiền kỹ thuật số có một khoảng thời gian đặc biệt thành công.

Chủ tịch Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Axel Weber: "Bitcoin không phải là tiền".
Chủ tịch Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Axel Weber: "Bitcoin không phải là tiền".

Một số người tin tưởng rằng Bitcoin và các đồng tiền kỹ thuật số khác sẽ tạo nên phương thức giao dịch tài chính mới trong tương lai, và sẽ thay thế các đồng tiền truyền thống. 

Tiền kỹ thuật số đang được tạo ra cho tất cả các loại hình sử dụng, như potcoin - một loại tiền tệ và giải pháp ngân hàng cho "ngành công nghiệp" cần sa toàn cầu hợp pháp; hay titcoin - một đồng tiền sử dụng trong ngành công nghiệp giải trí người lớn. 

Chưa hết, công nghệ chuỗi khối là một cơ hội để khởi nghiệp. Công nghệ Blockchain hữu ích hơn nhiều so với việc chỉ đơn thuần là một đồng tiền kỹ thuật số. Nó có thể được sử dụng để theo dõi quyền sở hữu, tài sản kỹ thuật số và thậm chí cả quyền bầu cử. 

Nó có thể tạo ra những phương thức kinh doanh và cung cấp các dịch vụ mới cho người dân trên khắp thế giới, những người mong muốn tham gia vào cuộc "cách mạng khởi nghiệp".

Tiềm ẩn rủi ro

Có một thực tế là, Bitcoin không bị chi phối và kiểm soát giao dịch bởi cơ quan quản lý nhà nước và biến động mạnh trong thời gian ngắn nên ẩn chứa nhiều rủi ro. Nhiều quốc gia như Thái Lan, Nga, Pháp, Malaysia hay Indonesia bày tỏ quan điểm "không" với Bitcoin. 

Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ cảnh báo ngày càng nhiều về những rủi ro của các đồng tiền ảo cũng như đã đình chỉ việc giao dịch tại một số công ty do những lo ngại liên quan đến vấn đề rủi ro này. 

Bên cạnh đó, sự thực thi cũng như những động thái ngày càng chặt chẽ từ các nhà quản lý được dự báo sẽ là "một cú đá lớn" vào toàn bộ lĩnh vực tiền ảo. Hành động từ các nhà quản lý có thể khiến sự tăng trưởng dừng lại. Điển hình như việc Trung Quốc thẳng tay "đàn áp" việc giao dịch các đồng tiền kỹ thuật số, khiến cho giá Bitcoin đã sụt giảm tới 2.000 USD.

Xuất hiện quan điểm cho rằng Bitcoin là trò lừa đảo, tạo nên cái gọi là "bong bóng đầu cơ khổng lồ". Tuy nhiên những nhà đầu tư nhỏ lẻ đã không thể cưỡng lại nổi sức hấp dẫn của Bitcoin, bởi họ lo sợ bị tuột mất cơ hội "ngàn năm có một". 

Ở Bitcoin có hai vấn đề rất dễ gây rối trí. Thứ nhất, liệu công nghệ chuỗi khối đứng sau Bitcoin có thể được áp dụng rộng rãi hay không vẫn là một câu hỏi chưa có lời đáp vì nó còn quá mới mẻ và còn nhiều rào cản dù đã tỏ ra hữu hiệu trong một số lĩnh vực điển hình như tài chính. 

Thứ hai, liệu Bitcoin có thể trở thành đồng tiền được sử dụng phổ biến trong đời sống thường ngày hay không? Rất tiếc là ở cả hai câu hỏi, những bằng chứng cho "một cái gật đầu" đều khá yếu ớt.

Bitcoin có thể được sử dụng để mua hàng. Thế nhưng, với độ biến động quá lớn, Bitcoin khó có thể được coi là nơi cất giấu giá trị và cũng là một phương tiện thanh toán quá mong manh. 

Một số chuyên gia cho rằng nếu một cá nhân đi vay thế chấp bằng Bitcoin để mua nhà, khoản nợ đã tăng gấp 10 lần. Trong khi đó tiền lương của người đó (được trả bằng USD hay euro) không thể bắt kịp được tốc độ này. 

Việc Trung Quốc thẳng tay "đàn áp" việc giao dịch các đồng tiền kỹ thuật số, khiến cho giá Bitcoin đã sụt giảm tới 2.000 USD.
Việc Trung Quốc thẳng tay "đàn áp" việc giao dịch các đồng tiền kỹ thuật số, khiến cho giá Bitcoin đã sụt giảm tới 2.000 USD.

Ngoài ra, chi phí sử dụng Bitcoin cũng đang tăng lên. Mỗi giao dịch cần phải được xác thực bởi "thợ mỏ" - những người cần đến các siêu máy tính để đào Bitcoin. Hiện nay, mỗi giao dịch ngốn tới 275 kWh. 

Tổng cộng mỗi năm, mạng lưới Bitcoin sử dụng lượng điện đủ để cấp điện cho 2,8 triệu hộ gia đình Mỹ. Chi phí sử dụng Bitcoin là quá cao so với chi phí để xử lý các giao dịch thanh toán thẻ tín dụng thông qua Visa hay MasterCard.

Theo nhiều dự đoán của các chuyên gia tài chính và giới truyền thông về đồng tiền, Bitcoin sẽ "vỡ bong bóng", "lao dốc", hay giảm tới 50% vì đầu tư tiền điện tử là một loại hoạt động tài chính mang tính rủi ro cao và biến động mạnh. "Bong bóng" là cụm từ được gắn với Bitcoin từ thời đồng tiền này có giá... 1.000 USD. 

Và cứ mỗi lần Bitcoin tăng lên, nỗi sợ "vỡ bong bóng" lại được truyền thông bơm lớn thêm. Những người phản đối nói rằng Bitcoin (và các đồng tiền kỹ thuật số khác) là một hệ thống tiền tệ không giống như bất cứ thứ gì đang tồn tại ở Mỹ hay bất kỳ quốc gia nào khác, là  những giá trị không ổn định và không thể đoán trước. 

Chủ tịch Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Axel Weber khẳng định "Bitcoin không phải là tiền" và thúc giục giới chức can thiệp. Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire kêu gọi đem Bitcoin ra bàn bạc tại Hội nghị Thượng đỉnh các nền kinh tế G20 vào tháng 4-2018.

Không thể phủ nhận, tâm lý hoài nghi và e sợ Bitcoin "dễ bay hơi, không kiểm soát, không thể đoán trước và không bền vững" có tồn tại và không thể xóa bỏ hoàn toàn. 

Không nhiều người được trang bị "thần kinh thép" để chứng kiến giá một đồng Bitcoin vượt quá 20.000 USD và ngay sau đó giảm xuống còn 15.000 USD. Sự sụt giảm mạnh có thể chỉ diễn ra trong vài tháng tới, hoặc ngay giờ sau. Tỉ phú Warren Buffet từng chỉ trích tiền kỹ thuật số và gọi Bitcoin là "ảo ảnh". 

Ông nhận định, giá trị lớn của Bitcoin đã thu hút sự quan tâm của mọi người, nhưng cảnh báo rằng mọi người nên cân nhắc gắn bó với thị trường chứng khoán, trừ khi họ có nhu cầu thực sự về tiền kỹ thuật số trong cuộc sống...

Trần Quân

Các tin khác

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Nở rộ review thuê: Thị trường dẫn dắt bởi những lời dối trá

Từ những dòng đánh giá tưởng như vô hại, một thị trường ngầm của "review thuê" đang âm thầm hoạt động, khi mà những lời tâng bốc được sản xuất hàng loạt và người tiêu dùng không biết tin vào đâu. Khi mỗi quyết định mua sắm đều bị những lời quảng cáo dẫn dắt bằng dữ liệu dối trá.

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Tìm đường cho sơn mài “sống” trong đời sống đương đại

Sơn mài là một trong những loại hình nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam, kết tinh từ kỹ thuật thủ công tinh xảo và tư duy thẩm mỹ mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua hàng trăm năm phát triển, từ những sản phẩm phục vụ tín ngưỡng, trang trí cung đình cho đến nghệ thuật tạo hình hiện đại, sơn mài luôn vận động không ngừng để thích nghi với thời đại. Tuy nhiên, có một câu hỏi mà cả các nghệ nhân và nghệ sĩ cùng quan tâm là làm thế nào để loại hình nghệ thuật truyền thống này tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại?

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Có nhiều lúc trong lòng thấy vui

Thỉnh thoảng, nhìn thấy ở ngã tư đường, có những em học sinh mặc đồng phục đứng hàng ngang, tay cầm tấm bảng ghi dòng chữ như: “Đi trên đường, nhường nhịn nhau”; “Dừng đèn đỏ, tỏ văn minh”, “Chậm một giây, hơn gây tai nạn”, "An toàn là bạn, tai nạn là thù", "Đi đúng tuyến, dừng đúng vạch"... lòng thấy vui. Lại thấy vui khi ta biết vẫn còn đó những con người lặng lẽ đi qua cuộc đời này bằng cái nhìn nhẹ nhàng, an lạc.

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Bình yên vùng biên Lao Bảo

Ở vùng biên Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, bình yên không bắt đầu từ những điều lớn lao hay xa vời. Nó được chắt chiu từ những bước chân lặng lẽ gõ cửa từng mái nhà, từ sự kiên nhẫn cầm tay người dân làm quen với chiếc điện thoại thông minh, và từ những công trình đang dần hiện hình giữa đời sống thường nhật. Từ những điều gần gũi ấy, một thế trận an ninh được bồi đắp từng ngày, bền bỉ và chắc chắn ngay từ cơ sở.

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Tận thấy ở công trường chống ngập giữa Thủ đô

Từ vài tháng qua, nhiều tuyến phố ở nội đô Hà Nội đã trở thành công trường xây dựng, khi mặt đường đã được đơn vị thi công rào từng đoạn để thi công hạ ngầm những chiếc cống hộp bê tông đúc sẵn có kích thước tới vài mét thuộc dự án chống ngập úng cục bộ. Đây là công trình được người dân kỳ vọng sẽ thay đổi tình trạng hễ mưa là ngập trên nhiều tuyến phố ở Hà Nội suốt nhiều năm qua.

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2026: Bức tranh đa sắc màu của nhạc Việt

20 năm tồn tại, Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến đã vượt qua khuôn khổ của một sự kiện vinh danh thường niên để trở thành một “thiết chế mềm” của đời sống âm nhạc Việt Nam. Mùa giải năm 2026 là một lát cắt phản ánh những biến chuyển của thị trường âm nhạc đương đại. Đó là một bức tranh sôi động, nhiều màu sắc, nơi âm nhạc Việt đang đứng giữa giao điểm của nghệ thuật, công nghiệp và toàn cầu hóa.

Lan man về nghề viết

Lan man về nghề viết

Thật lạ, có những câu thơ, dù chỉ đọc thoáng qua nhưng rồi lại nhớ mãi, có thế bởi tự dưng lại nhớ đến bài tứ tuyệt Vũ Hoàng Chương tặng Vũ Bằng: “Có bằng nói láo bốn mươi năm. Vũ ấy mà sao giọng vẫn văn. Hay tại đa ngôn đa báo hại. Giường tiên trời phạt chẳng cho nằm”.

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Hội họa Việt Nam vượt kỳ vọng tại sàn đấu giá quốc tế

Tại phiên đấu giá Nghệ thuật Hiện đại và Đương đại do Sotheby's tổ chức tại Hồng Kông vừa qua, các tác phẩm của danh họa Mai Trung Thứ và Lê Phổ đã được chốt với mức giá gần 1 triệu USD. Điều đáng nói, đây đang trở thành một xu hướng kéo dài trong nhiều năm qua. Đằng sau những con số ấn tượng ấy không chỉ là câu chuyện của thị trường, mà còn là dấu hiệu cho thấy hội họa Đông Dương đã và đang được định danh trên bản đồ toàn cầu.

Đường dài của những sáng tạo mới

Đường dài của những sáng tạo mới

Trong vài năm trở lại đây, đời sống nghệ thuật Việt Nam chứng kiến một làn sóng sáng tạo đến từ các nghệ sĩ trẻ và những đơn vị nghệ thuật độc lập. Họ không chỉ dàn dựng tác phẩm, mà còn tạo ra những“ngôn ngữ biểu đạt mới”- nơi chất liệu văn hóa Việt Nam được đặt trong sự đối thoại với tinh hoa nghệ thuật hàn lâm châu Âu.

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Xem thổ cẩm Việt giữa Paris

Đó là triển lãm "Thổ cẩm Việt Nam - những sợi chỉ kể chuyện" tại không gian triển lãm của thư viện Jean-Pierre Melville, thuộc một khu sầm uất của quận 13, Paris, một nơi vốn được xem là khu phố đặc trưng của châu Á, hội tụ và giao thoa của nhiều nền văn hóa của thành phố.

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Giọng nói bị đánh cắp, tội ác không có dấu vân tay

Chỉ cần vài giây âm thanh công khai trên internet, trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra một bản sao giọng nói gần như hoàn hảo, đủ để lừa dối, đủ để trục lợi và đủ để phá hủy uy tín của một nghệ sĩ được xây dựng trong nhiều thập kỷ.

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Oscar 2026 và những định nghĩa trong thời đại số

Giải thưởng điện ảnh danh giá nhất thế giới - Oscar lần thứ 98 đã diễn ra vào ngày 15/3/2026 theo giờ miền Đông nước Mỹ tại nhà hát Dolby ở Los Angeles. Danh hài Conan O'Brien trong vai trò người dẫn chương trình đã khuấy động bầu không khí của buổi lễ và khiến cuộc đua vốn được đánh giá là vô cùng gay cấn của năm nay trở nên “duyên dáng” đáng kể với những mảng miếng hài đặc trưng.

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Bàn phiếm chuyện cái răng, cái tóc

Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, câu "Cái răng, cái tóc là gốc con người" từ lâu đã được xem như một lời nhắc nhở về việc giữ gìn và chăm sóc ngoại hình của mỗi người. Tuy nhiên, khi tra cứu trên Google, không ít người giật mình khi thấy phiên bản "Cái răng, cái tóc là góc con người" lại xuất hiện nhiều hơn: khoảng 49.800 kết quả so với 16.900 kết quả của "gốc con người".

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Xuất khẩu văn chương: Đường dài còn lắm gian truân

Dịch thuật được ví như cái cầu vô hình nối người đọc xa lạ với tác giả xa lạ không cùng ngôn ngữ. Nhờ dịch thuật mà nhiều tác phẩm văn chương Việt được ra ngoài biên giới đến với bạn đọc không cùng tiếng nói. Người dịch là cầu nối tác phẩm văn học nguyên gốc với người đọc, giúp người đọc cảm nhận được sự hay của cái đẹp và bản sắc của văn bản.

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Phim AI có phải dấu chấm hết cho điện ảnh truyền thống?

Trí tuệ nhân tạo đang buộc ngành điện ảnh phải xem lại toàn bộ cấu trúc sản xuất vốn tồn tại hơn một thế kỷ. Khi chi phí có thể được cắt giảm, quy trình được tinh gọn và rào cản gia nhập thị trường bị hạ thấp, AI mở ra một chương mới cho điện ảnh.

Các bài hát đồng dao

Các bài hát đồng dao

LTS: Nguyễn Văn Vĩnh (1882-1936) là nhà báo, nhà văn, dịch giả nổi tiếng Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông là người có công lớn trong việc hoàn thiện và phổ cập chữ Quốc ngữ. Trong 30 năm làm báo, Nguyễn Văn Vĩnh là chủ bút 7 tờ báo bằng cả tiếng Việt và tiếng Pháp; viết hàng nghìn bài báo thuộc nhiều lĩnh vực, nhiều thể loại, đề cập đến các vấn đề trong xã hội từ chính trị, kinh tế đến các phong tục tập quán của người dân…

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Ngựa - linh vật và những bí ẩn

Không phải ngẫu nhiên mà những linh vật ngựa đất nung "Mã Nghênh Phúc Hỷ" màu vàng kim thường xuất hiện trên kệ trang trọng trong các gia đình để đón năm mới. Lịch sử hàng ngàn năm gắn bó với con người đã khiến ngựa trở thành một trong những người bạn thân thiết nhất. Không chỉ đơn thuần là biểu tượng của tin vui và phúc lộc, đằng sau vẻ ngoài oai vệ ấy là cả một hành trình dài làm thay đổi lịch sử loài người và vô số câu chuyện khiến chúng ta phải bất ngờ.

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Vó ngựa kỳ bí trong văn hoá rẻo cao Tây Bắc

Tiếng vó ngựa rộn rã trên những cung đường đèo dốc không chỉ là âm thanh của việc di chuyển, mà còn là nhịp đập văn hóa bền bỉ của đồng bào các dân tộc vùng cao Tây Bắc.

Cành đào huyền sử

Cành đào huyền sử

"Có một Thăng Long Nguyễn Huệ/ Ngựa phi trong sắc hoa đào". (Thơ Đỗ Trung Lai).

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ngày xuân đến phố Bát Đàn mua hàng Bát Sứ

Ở Hà Nội, hiện nay có phố Bát Sứ, không những thế, còn có phố Bát Đàn. Theo “Từ điển đường phố Hà Nội” (NXB Hà Nội - 2010) do Nguyễn Viết Chúc chủ biên, thì khoảng trước năm 1890 người Pháp gọi hai phố này là rue des Tassee (phố Hàng Chén). Từ cách gọi này, ta biết bát còn gọi cái tô là đồ bằng sứ, bằng sành, đất nung dùng để đựng đồ ăn thức uống, tiếng đôi là bát đọi. Tục ngữ có câu: “Một bát một bình” nghĩa của nó là nói về vật dụng đựng cơm nước của người tu hành, về sau có thêm nghĩa phái sinh nhằm nói ai đó giữ một chí hướng, kiên trì làm theo sở nguyện của mình. Thế nhưng tại sao lại gọi đàn/ bát đàn?