Thủ thuật của Hãng Volkswagen: “Bộ não” đối phó kiểm tra ô nhiễm

Scandal của Hãng Volkswagen mang tầm vóc chưa từng có xảy ra vào hôm 22/9 khi hãng này thừa nhận rằng, có 11 triệu chiếc xe chạy diesel của hãng trên khắp thế giới được trang bị một phần mềm giúp "qua mặt" biện pháp kiểm tra chống ô nhiễm. Sở Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho biết, trọng tâm của scandal này là một "thủ thuật tinh xảo": Hãng xe hơi Đức thêm vào một phần mềm để chỉ khởi động các thiết bị chống ô nhiễm khi bị kiểm tra.

Thiết bị đánh lừa nằm trong máy tính của động cơ, tức một loại vi tính vận hành các động cơ hiện đại. Chính bộ não này quản lý lượng nhiên liệu, chẳng hạn như để giúp khởi động xe vào buổi sáng hay tăng tốc khi người ta nhấn ga. Với sự hoàn thiện những loại xe mới, máy vi tính  còn được trang bị thêm các khả năng mới để thích nghi với sự vận hành của động cơ tùy theo cách sử dụng, sao cho tài xế luôn lái xe một cách thoải mái. Chẳng hạn như khi xe chở nặng hoặc leo dốc, động cơ sẽ tăng nhẹ công suất. Ngược lại, lúc xuống dốc với vận tốc vừa phải, động cơ sẽ chọn chế độ tiêu thụ nhiên liệu tiết kiệm.

Động cơ diezel của Volkswagen trưng bày tại Mỹ, năm 2008.
Động cơ diezel của Volkswagen trưng bày tại Mỹ, năm 2008.

Một kỹ sư về xe hơi cho phóng viên tờ Les Echos biết: "Phần mềm bên trong máy vi tính đó quản lý sự vận hành của động cơ, đó chính là bộ não làm nên thành tích của xe". Cũng vì thế nên đôi khi có sự khác biệt rất lớn về sức mạnh của 2 chiếc xe có cùng động cơ diesel 2lít. Và trong khi máy vi tính của đồng hồ lái bắt đầu được quản lý bởi những ông lớn như Google và Apple, máy tính động cơ vẫn là một bí mật được giữ kín bởi nhà sản xuất. Gần 20 triệu dòng mã tin học làm hoạt động chiếc hộp đen đó và tất cả đều là vấn đề thuật toán.

EPA tố cáo Wolkswagen đã lợi dụng sự kín kẽ của hoạt động máy vi tính động cơ để đẩy xa hơn thuật toán gian dối các kiểm tra về ô nhiễm. Sở này cho rằng Volkswagen đã tác động lên hàng trăm ngàn chiếc xe chạy bằng diesel được tung ra thị trường từ năm 2009 đến 2015 - chủ yếu là các dòng xe Golf, Jette, Beetle, Passat và Audi A3, che giấu mức độ gây ô nhiễm thực sự. 

Nhưng làm thế nào? Rất đơn giản. Trong hộp đen, chỉ cần cài thông số cho thuật toán để xe nhận ra những lúc bị kiểm tra và kích hoạt 100% thiết bị chống ô nhiễm. Sự chuyển đổi sang "chế độ kiểm tra" được tiến hành từ việc phân tích vị trí bánh xe, vôlăng (có bị khóa hay không), capô (đóng hay mở) hay vận tốc và áp suất không khí. Kết quả theo EPA: "Các xe hơi được trang bị phần mềm khóa thiết bị kiểm soát ô nhiễm khi chạy bình thường và kích hoạt nó khi bị kiểm tra". Một nhà công nghiệp xe hơi giải thích: "Về mặt kỹ thuật mọi việc không quá phức tạp, tuy rằng biện pháp này không trung thực".

Nhưng Volkswagen gian lận hệ thống chống ô nhiễm để làm gì? Hãng này chưa có lời giải thích nhưng người ta có thể suy đoán rằng hãng muốn cung cấp các khả năng tốt nhất cho người lái xe đồng thời vẫn tuân theo tiêu chuẩn chống ô nhiễm chặt chẽ của chính quyền Mỹ. Để tung ra thị trường Mỹ một chiếc xe, nhà sản xuất phải trải qua một loạt các kiểm tra để xác định mức khí thải, thấp hơn ở Pháp cho động cơ diesel. Trong trường hợp xe Volkswagen, những xe vi phạm tỏa ra mức oxyd nitơ gấp 10 đến 40 lần quy định cho phép của Mỹ.

Để tuân theo những quy chuẩn mới nhất, các nhà sản xuất đã lắp trong động cơ diesel một hệ thống xử lý khí thải nhằm hạn chế mức oxyd nitơ vốn gây ra các chứng bệnh đường hô hấp và nguy cơ tai biến tim mạch. Trên những sản phẩm của hãng, Volkswagen đã chọn 3 kỹ thuật :

- Một bộ xúc tác để giảm lượng hydrocarbure thải ra.

- Một bộ lọc hạt khí.

- Một cái "bẫy oxyd nitơ". Thiết bị này được đặt bên dưới xe có thể thu bắt oxyd nitơ bằng hóa học để giảm thiểu từ 30 đến 60% (thậm chí đến 90% trong những điều kiện thuận lợi).

Nhưng hệ thống chống ô nhiễm này có 2 mặt hạn chế khiến Volkswagen phải giảm bớt sự sử dụng:

1. Tuổi thọ của bẫy oxyd nitơ thấp: Các chất oxyd và bồ hóng do sự đốt cháy nhiên liệu sinh ra sẽ làm tổn hại hiệu quả của hệ thống. Có lẽ Volkswagen đã chọn cách hạn chế sử dụng hệ thống để cải thiện tuổi thọ của nó.

2. Bẫy oxyd nitơ làm giảm khả năng của xe: Kỹ thuật này đòi hỏi cứ 2 hoặc 3 phút phải phun từng cụm nhiên liệu trong vài giây, khiến cho xe sẽ tốn nhiên liệu thêm từ 2 - 5% so với xe không được trang bị bẫy. Đây là một trở ngại trong thời kỳ tiết kiệm nhiên liệu hiện nay. Volkswagen có thể đã quyết định gian dối việc kiểm tra của Mỹ để nhận được giấy phép thương mại hóa, đồng thời vẫn cung cấp cho người tiêu dùng những chiếc xe tốt nhất. Một người am hiểu về xe hơi cho biết: "Tất cả mọi kỹ sư xe hơi đều biết rõ những điểm phải kiểm tra để được chứng nhận. Thông thường là người ta tìm cách thích nghi, nhưng sẽ là bất hợp pháp nếu né tránh hoàn toàn".

Theo một nguồn tin, việc quyết định lắp đặt hệ thống "ăn gian" đó được đưa ra từ trụ sở chính tại Đức chứ không phải từ các chi nhánh địa phương. Hãng Volkswagen có thể bị phạt 18 tỉ USD, tức mỗi xe vi phạm bị phạt 37.500 USD. Đây là mức chế tài cao nhất do EPA đưa ra nhưng không phải là lần đầu tiên. Tháng 11 năm ngoái, EPA đã phạt 2 hãng Hyundai và Kia của Hàn Quốc 100 triệu USD vì đã giảm thấp mức tiêu hao nhiên liệu trên các sản phẩm. Những năm 90 thế kỷ XX, có 7 hãng sản xất xe hơi diesel cũng bị phạt 1 tỉ USD vì đã sử dụng các thiết bị gian dối sự kiểm tra ô nhiễm.

Minh Luân (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.