Thủ phủ sâm dây dưới chân núi Ngọc Linh

Khi mới đặt chân đến vùng đất Tu Mơ Rông, nằm dưới chân dãy núi Ngọc Linh (Kon Tum) tôi đã nghe loáng thoáng đâu đó mùi sâm thơm phức. Con đường vào trung tâm huyện khá đẹp nhưng nhà cửa thưa thớt, chỉ có núi và núi vây quanh. Huyện nằm lọt thỏm trong vùng núi, cảnh vật đẹp như tranh vẽ, thênh thang dẫn lối tôi đến thủ phủ vùng sâm bên núi Ngọc Linh...

Tu Mơ Rông, phố huyện mà giống như làng. Anh Dương Thành Long, Chánh Văn phòng UBND huyện chia sẻ, huyện này nghèo nhất tỉnh Kon Tum, chủ yếu người dân tộc thiểu số tại chỗ sống nhờ nương rẫy, sản xuất còn hạn chế... Tỉnh Kon Tum và huyện Tu Mơ Rông đã có Nghị quyết phát triển kinh tế cây sâm trên diện rộng ở vùng đất này nhằm xóa đói giảm nghèo, tập trung tại các xã Măng Ri, Ngọc Yêu, Ngọc Lây và Tê Xăng, nhưng chuyện mới chỉ ở giai đoạn ban đầu...

A Rũi, cán bộ Phòng NN&PTNT huyện Tu Mơ Rông đưa tôi về Măng Ri để thăm vùng sâm dây của dân làng đang phát triển. Trèo lên khu rẫy chị Y HLạng nằm ở lưng chừng núi của làng Pu Tá, ngắm cảnh sâm dây mượt mà, bắt mắt mê hồn. Chị Y HLạng được ca ngợi là người phụ nữ Xê Đăng trồng sâm dây giỏi nhất, kinh nghiệm nhất ở Tu Mơ Rông.

Phía dãy núi Ngọc Linh có nhiều sâm quý.
Phía dãy núi Ngọc Linh có nhiều sâm quý.

Ngoài rẫy mì, hoa màu, gia đình chị Y HLạng thu nhập từ việc trồng sâm dây hàng trăm triệu đồng. Đón trước được tình hình cây sâm dây tự nhiên bị khai thác cạn kiệt nên từ năm 2009 đến nay, gia đình chị Y HLạng đã vào rừng đào củ sâm. Khi lấy được củ to chị đem bán, củ nhỏ chị mang lên rẫy trồng nhằm phát triển giống và nhân rộng hằng năm để thu nhập kinh tế cho gia đình.

Gia đình chị Y Mẫu ở làng Pu Tá, xã Măng Ri cùng đã phát triển sâm dây và thu nhập hàng chục triệu đồng từ mô hình trồng sâm dây xen canh trong diện tích rẫy với bắp, mì... Cùng với gia đình chị Y HLạng, Y Mẫu, nhiều gia đình đồng bào Xê Đăng của thôn Pu Tá, xã Măng Ri cũng đã có thu nhập ổn định nhờ mô hình trồng xen cây sâm dây trên nương rẫy.

Bà Y Bát (73 tuổi) ở Pu Tá kể rằng, nhà mình cũng trồng sâm dây nhưng chủ yếu trên rừng, 2 năm mới thu hoạch một lần. Sâm dây trước đây mọc tự nhiên ở rừng nhiều lắm, nhưng bây giờ đã cạn kiệt. Người dân bây giờ lên rừng tìm những cây con còn sót lại về trồng làm giống rồi phát triển ra. Bà cho biết, nếu có giống, dân làng mình sẽ trồng sâm dây nhiều hơn để nuôi sống gia đình...

Anh Nguyễn Văn Chung, cán bộ xã Măng Ri cho biết, khó khăn nhất là tạo giống sâm để phát triển đại trà. Trước đây ngành khuyến nông đã tiến hành tạo giống bằng phương pháp nuôi cấy mô nhưng không hiệu quả. Bây giờ người dân chỉ lên rừng tìm cây giống tự nhiên về trồng nên không có nhiều.

Măng Ri, Ngọc Yêu, Ngọc Lây và Tê Xăng nằm trong địa hình núi vây quanh bên dãy Ngọc Linh và Ngọc Băng nên có lợi thế phát triển cây sâm. Cùng với hàng trăm hécta diện tích sâm Ngọc Linh đang phát triển trên núi Ngọc Linh, người dân Tu Mơ Rông còn tận dụng vùng đất này để phát triển sâm dây (Hồng đẳng sâm) để tăng thu nhập. Hiện giá sâm dây tươi khoảng trên dưới 100.000 đồng/kg, trong khi giá mì (sắn) tươi chỉ 1.500 đồng/kg nên người dân mơ ước làm sao phát triển được giống sâm dây để phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.

Tìm sâm bên núi Ngọc Linh.
Tìm sâm bên núi Ngọc Linh.

Anh A Tụ, cán bộ xã Măng Ri cho biết, sâm dây cũng là một loài dược liệu quý có tác dụng hồi phục sức khỏe, dễ trồng và chăm sóc, vốn đầu tư không nhiều như sâm Ngọc Linh. Cây sâm dây hiện đang được nhiều người ưa chuộng, tìm mua.

Lợi thế của cây sâm dây đã được chính quyền và người dân nhìn thấy nên đưa vào Nghị quyết của Đảng bộ huyện Tu Mơ Rông là phát triển cây sâm dây thành một trong 7 loại cây trồng chủ lực của nền kinh tế của huyện, nhằm tạo hướng thoát nghèo bền vững cho nhân dân, phấn đấu đến năm 2020 sẽ phát triển diện tích sâm dây sâm khoảng 250ha... Từ chủ trương của huyện, xã Măng Ri phấn đấu bình quân mỗi hộ gia đình phát triển ít nhất 1 sào (1.200m²) sâm dây kết hợp các loại hoa màu để xóa đói giảm nghèo.

Sâm dây Ngọc Linh còn gọi là Hồng đẳng sâm, loài dây leo, củ dùng làm thuốc bổ, điều trị một số bệnh, bồi bổ cơ thể, có tác dụng chống mệt mỏi suy nhược, ăn không ngon, thiếu máu, chống lão hóa, giúp cho cơ thể khỏe mạnh và đề kháng tốt. Sâm dây Ngọc Linh không có độc tính khi sử dụng liên tục dài ngày, phù hợp với mọi lứa tuổi từ trẻ em cho đến người già...
Ngọc Như

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...