Thời hoàng kim của tình báo điện tử Cộng hòa Dân chủ Đức

Cơ quan tình báo đối ngoại của Bộ An ninh Quốc gia nước Cộng hòa Dân chủ Đức được coi là một trong những tổ chức tình báo xuất sắc nhất thời bấy giờ. Gần 40.000 điệp viên được tuyển dụng là thành tích rất đáng kể đối với một cơ quan tình báo của quốc gia có dân số 16 triệu người.

Nhiều năm liền, tình báo đối ngoại của Cộng hòa Dân chủ Đức (CHDC) do người bạn lớn của nhân dân Liên Xô, Thượng tướng Markus Wolf, lãnh đạo.

Ông đã thành lập cơ quan của mình từ năm 1951, khi nó vẫn còn trực thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế. Năm 1953, tình báo CHDC Đức trở thành một bộ phận của Bộ An ninh Quốc gia ("Stasi") và chính thức mang tên Cơ quan Tình báo Đối ngoại (Hauptverwaltung Aufklarung- HVA) vào năm 1956, còn Markus Wolf, với cấp bậc thiếu tướng, trở thành người đứng đầu HVA kiêm Thứ trưởng Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức. Ngày 19/1/1956, Markus Wolf tròn 33 tuổi.

Thời hoàng kim của tình báo điện tử Cộng hòa Dân chủ Đức -0
Thượng tướng Markus Johannes Wolf.

Sau khi chiếm được các tài liệu lưu trữ của Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức ở thành phố Gera, người Mỹ đã phân tích chúng. Trước sự ngạc nhiên của họ, hóa ra, vào những năm 80 của thế kỷ trước, có từ 30-50% thông tin cực kỳ quan trọng được cung cấp bởi Cục III (HA III) (tình báo điện tử) thuộc Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức do Thiếu tướng Horst Mannchen phụ trách.

Vào giữa những năm 80, Cục III có hơn 2.300 nhân viên, 25 chi nhánh tại CHDC Đức, hơn 80 trạm thu tín hiệu ở Tiệp Khắc, Cuba, Aden (Yemen), và tại các đại sứ quán của CHDC Đức ở các nước châu Âu.

Cụ thể, tại văn phòng thường trực ở Bonn, 35 máy ghi âm và 32 máy thu thanh được bố trí trên một diện tích 30m2.

Cục III thường xuyên giám sát  40.000 kênh điện thoại của các quân nhân, nhân viên ngoại giao và tình báo của Cộng hòa Liên bang Đức (CHLB) và NATO, gần như tất cả các kênh điện thoại vệ tinh, telex, fax và kênh truyền tải dữ liệu của CHLB Đức. Các vệ tinh liên lạc như MARISAT, FLEETSATCOM, LEASAT và INTELSAT cũng nằm trong tầm kiểm soát của Cục III.

Thời hoàng kim của tình báo điện tử Cộng hòa Dân chủ Đức -0
Thiếu tướng Horst Mannchen.

Cục III luôn luôn “theo kịp thời đại". Các nhân viên của Cục là những người đầu tiên sử dụng "số điện thoại sao chép" của các điện thoại cầm tay, được lập trình để gọi vào các số điện thoại khác, trong đó có các số bí mật. Họ sử dụng chúng để kết nối với các cơ sở dữ liệu và tải xuống thông tin có sẵn. Để không làm lộ công nghệ này, số lần kết nối bị giới hạn ở mức 1.000 lần mỗi năm.

Một thành công lớn của Cục III là kết nối được với tuyến cáp quang nối liền Tây Berlin với CHLB Đức. Chính cáp quang đã được chọn vì việc kết nối với nó được cho là không thể (nhiều người vẫn nghĩ vậy cho đến hôm nay). Tuy nhiên, Cục III không làm phức tạp hóa vấn đề mà đơn giản chỉ nối một nhánh từ bộ khuếch đại trung gian vào cơ sở của mình.

Thông tin thu được đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các hoạt động "Bảo vệ" (che giấu các điệp viên của CHDC Đức và các quốc gia xã hội chủ nghĩa khác tại CHLB Đức).

Đối phương cũng đã có những thành công nhất định trong việc đọc thông tin được truyền qua các thiết bị mã hóa liên lạc (nghe lén) ZAS do Liên Xô sản xuất. Trong khuôn khổ chiến dịch "Rainfall", Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) đã trực tiếp giải mã thông tin được truyền qua các thiết bị mã hóa liên lạc T-217 "Elbrus" và T-219 "Yacht".

Đây không phải là bí mật đối với Liên Xô và các nước thuộc Khối Hiệp ước Warsaw. Trong bức thư đề ngày 19/8/1983, Tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang chung Khối hiệp ước Warsaw, Đại tướng Anatoly Gribkov đã thông báo cho người đồng cấp CHDC Đức về việc kẻ thù giải mã thông tin truyền qua các thiết bị T-217/T-219.

Trước đó, thông tin về việc đối phương giải mã các thiết bị T-216, T-217, T-219, T-612, T-617, T-817 đã được KGB chuyển cho Bộ An ninh Quốc gia của CHDC Đức.

Các hệ thống nêu trên được phân loại là thiết bị "có khả năng chống chịu tạm thời", tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là có thể nghe lén trực tiếp.

Thời hoàng kim của tình báo điện tử Cộng hòa Dân chủ Đức -0
Đại tướng Anatoly Gribkov.

Vào thời kỳ đầu của Chiến tranh Lạnh, CIA đã thành lập một mạng lưới các tổ chức khủng bố với tên gọi chung là "Stay Behind" (SBO). Ban đầu ở Ý, sau đó ở các nước khác của khối NATO, cũng như Thụy Sĩ, Áo, và Phần Lan. Các tổ chức này được gọi là "Gladius" (thanh kiếm), theo tên của chi nhánh Ý được thành lập đầu tiên.

Giám đốc CIA William Colby gọi hoạt động này  là "chương trình quan trọng nhất".

Năm 1947, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Ý Mario Scelba, một tổ chức chống cộng ngầm do Mỹ tài trợ đã được thành lập ở Ý. CIA bắt đầu vận chuyển vũ khí bất hợp pháp tới Ý.

Đây là lần đầu tiên cái gọi là "Vàng của Đế chế thứ ba" bị người Mỹ tịch thu ở Áo được sử dụng. Chiến dịch này được cấp 10 triệu USD. Vì tài sản của Đức không được đăng ký ở đâu, nên đã gặp một số khó khăn nhất định khi đưa chúng vào lưu thông.

Năm 1953, CIA đã mua khu đất hoang Capo Marrargiu ở đảo Sardinia để xây dựng một trại huấn luyện binh sĩ. Hai năm sau, Đại tá quân đội Ý Renzo Roca bắt đầu huấn luyện các binh sĩ tại cơ sở này. Tổng cộng có 622 người đã được huấn luyện.

Cuối năm 1956, công tác tổ chức đã hoàn tất. Đến đầu năm 1960, "Gladius" sở hữu một khối tài sản và trang thiết bị trị giá 1,5 tỷ Lira. Ngân sách hàng năm lên đến 225 triệu Lira.

Đến đầu những năm 80, người Mỹ cũng đã đầu tư vào chương trình này 1,5 tỷ Lira.

Nhiệm vụ của các tổ chức bí mật này là thực hiện các chiến dịch tình báo-phá hoại chống lại quân đội Liên Xô và các nước trong Khối Hiệp ước Warsaw. Các thành viên của tổ chức đã tham gia nhiều cuộc tập trận của lực lượng NATO.

Tuy nhiên, còn có một nhiệm vụ khác, đặc biệt là trong bối cảnh không có "sự chiếm đóng của Liên Xô" - thực hiện các cuộc tấn công khủng bố nhằm vào các thành viên của các đảng cộng sản và cánh tả Tây Âu.  Đây là mô hình tiền thân của các đội tử thần ở Mỹ Latinh.

Tuy nhiên, các tổ chức này cũng không ngần ngại sử dụng khủng bố thông thường, kể cả việc liên kết với các tổ chức tân quốc xã. Một ví dụ điển hình là "chiến lược gây căng thẳng" ở Ý nhằm mục đích ngăn chặn việc thành lập một chính phủ liên minh có sự tham gia của những người cộng sản. Chính phủ này dự kiến sẽ được Thủ tướng Aldo Moro công bố tại cuộc họp của quốc hội ngay trước khi ông bị bắt cóc.

Đây là những "kẻ khủng bố kỳ lạ", thông thường, chúng không đưa ra điều kiện gì, không đòi hỏi gì, chỉ đơn giản là giết người.

Ý tưởng của chúng đơn giản nhưng lại rất hiệu quả. Giết người và đổ lỗi cho những người cộng sản và các lực lượng cánh tả khác, nhằm hạ bệ họ và ngăn không cho họ tham gia chính phủ.

Các số liệu chính thức cho thấy, từ ngày 1/1/1969 đến 31/12/1987, đã có 14.591 vụ tấn công khủng bố mang động cơ chính trị xảy ra ở Ý. Những sự kiện này đã cướp đi sinh mạng của 491 người và làm bị thương 1.181 người.

Một thời gian dài, phương Tây đã phủ nhận sự tồn tại của tổ chức này. Phải đến năm 1990, Thủ tướng Ý Giulio Andreotti mới thừa nhận sự tồn tại của "Gladius" và mối quan hệ chặt chẽ của tổ chức này với NATO, CIA và MI6. Lúc bấy giờ, ông mô tả những kẻ đã bắt cóc và giết Thủ tướng Ý Aldo Moro là "quá gần gũi với NATO".

Bắt đầu từ năm 1966 đến cuối thời kỳ tồn tại của nước CHDC Đức, Bộ An ninh Quốc gia tiến hành phát hiện các thành viên của tổ chức khủng bố "Stay Behind".

Thông qua việc dò tín hiệu, đọc các thông tin mã hóa và các phương pháp đặc biệt khác, các điệp viên Đức đã xác định được tên thật và bí danh của các thành viên tổ chức, nơi cư trú, nhà an toàn, và các kênh liên lạc với CIA và Cơ quan Tình báo Liên bang Đức (BND).

Cụ thể, năm 1984, 20 nhóm điệp viên đã bị phát hiện, và năm 1988, con số này là 29. Tần số và công suất máy phát sóng của các điệp viên đã được xác định,  các nút liên lạc, bao gồm một điểm dự phòng ở Monzenares (Tây Ban Nha) cũng đã được phát hiện. Đây là nơi đặt trụ sở dự phòng của chính phủ CHLB Đức, được chuẩn bị sẵn để di tản trong trường hợp khẩn cấp.

Thời hoàng kim của tình báo điện tử Cộng hòa Dân chủ Đức -0
Giám đốc CIA William Colby.

NATO liên tục cải tiến hệ thống liên lạc mã hóa của tổ chức "Stay Behind". Chẳng hạn, thông qua BND, hãng AEG-Telefunken đã được đặt hàng hệ thống liên lạc "Garpun". 854 đài vô tuyến điện đã được chế tạo với giá trị 130 triệu Mark Đức. Để phục vụ cho nhu cầu của mình, BND đã giữ lại 130-140 thiết bị. Những đài vô tuyến còn lại đã được bán cho các đơn vị của "Stay Behind" ở châu Âu.

Hệ thống "Garpun" cho phép gửi và nhận các bản điện báo được mã hóa với khoảng cách lên tới 6.000 km, nhờ đó kết nối được các chi nhánh khác nhau của "Stay Behind" ở châu Âu và các khu vực chiến sự khác.

Đài vô tuyến FS 5000 hoạt động ở chế độ kỹ thuật số trong dải tần 2 - 29,999 MHz, để truyền tải một thông tin dài 60 ký tự, chỉ mất chưa đầy 1 giây.

Trong giai đoạn từ 1976 đến 1987, khoảng 14.000 thông tin đã được giải mã, trong đó hơn 4.000 thông tin có giá trị tình báo.

Tháng 8/1987, các tài liệu quan trọng của tổ chức "Stay Behind" đã được thay đổi, và việc đọc các bản mật mã tạm thời không thể thực hiện được. Năm 1988, một thông tin được mã hóa bằng khóa giống hệt với khóa của các bản mật mã năm 1986 đã bị chộp. Lỗi này dẫn đến việc phát hiện hệ thống mật mã mới và phục hồi việc giải mã các thông tin của tổ chức "Stay Behind" tại Bộ An ninh quốc gia CHDC Đức.

Việc Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức phát hiện ra tổ chức khủng bố "Stay Behind" là một ví dụ điển hình về công tác lâu dài và tỉ mỉ của các cơ quan tình báo, về phương pháp tiếp cận toàn diện với việc sử dụng tất cả các lực lượng và phương tiện có sẵn, trong đó hoạt động giải mã đóng vai trò then chốt.

Có thể nói thêm rằng trong những năm gần đây, đã xuất hiện những thông tin về sự tồn tại của tổ chức "Gladius-2" với sự tham gia của các quốc gia thuộc Liên Xô cũ. Người đầu tiên thông báo về vấn đề này là cựu nhân viên FBI Sibel Edmonds.

Trần Đình

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.