Thời hoàng kim của tình báo điện tử Cộng hòa Dân chủ Đức

Cơ quan tình báo đối ngoại của Bộ An ninh Quốc gia nước Cộng hòa Dân chủ Đức được coi là một trong những tổ chức tình báo xuất sắc nhất thời bấy giờ. Gần 40.000 điệp viên được tuyển dụng là thành tích rất đáng kể đối với một cơ quan tình báo của quốc gia có dân số 16 triệu người.

Nhiều năm liền, tình báo đối ngoại của Cộng hòa Dân chủ Đức (CHDC) do người bạn lớn của nhân dân Liên Xô, Thượng tướng Markus Wolf, lãnh đạo.

Ông đã thành lập cơ quan của mình từ năm 1951, khi nó vẫn còn trực thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế. Năm 1953, tình báo CHDC Đức trở thành một bộ phận của Bộ An ninh Quốc gia ("Stasi") và chính thức mang tên Cơ quan Tình báo Đối ngoại (Hauptverwaltung Aufklarung- HVA) vào năm 1956, còn Markus Wolf, với cấp bậc thiếu tướng, trở thành người đứng đầu HVA kiêm Thứ trưởng Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức. Ngày 19/1/1956, Markus Wolf tròn 33 tuổi.

Thời hoàng kim của tình báo điện tử Cộng hòa Dân chủ Đức -0
Thượng tướng Markus Johannes Wolf.

Sau khi chiếm được các tài liệu lưu trữ của Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức ở thành phố Gera, người Mỹ đã phân tích chúng. Trước sự ngạc nhiên của họ, hóa ra, vào những năm 80 của thế kỷ trước, có từ 30-50% thông tin cực kỳ quan trọng được cung cấp bởi Cục III (HA III) (tình báo điện tử) thuộc Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức do Thiếu tướng Horst Mannchen phụ trách.

Vào giữa những năm 80, Cục III có hơn 2.300 nhân viên, 25 chi nhánh tại CHDC Đức, hơn 80 trạm thu tín hiệu ở Tiệp Khắc, Cuba, Aden (Yemen), và tại các đại sứ quán của CHDC Đức ở các nước châu Âu.

Cụ thể, tại văn phòng thường trực ở Bonn, 35 máy ghi âm và 32 máy thu thanh được bố trí trên một diện tích 30m2.

Cục III thường xuyên giám sát  40.000 kênh điện thoại của các quân nhân, nhân viên ngoại giao và tình báo của Cộng hòa Liên bang Đức (CHLB) và NATO, gần như tất cả các kênh điện thoại vệ tinh, telex, fax và kênh truyền tải dữ liệu của CHLB Đức. Các vệ tinh liên lạc như MARISAT, FLEETSATCOM, LEASAT và INTELSAT cũng nằm trong tầm kiểm soát của Cục III.

Thời hoàng kim của tình báo điện tử Cộng hòa Dân chủ Đức -0
Thiếu tướng Horst Mannchen.

Cục III luôn luôn “theo kịp thời đại". Các nhân viên của Cục là những người đầu tiên sử dụng "số điện thoại sao chép" của các điện thoại cầm tay, được lập trình để gọi vào các số điện thoại khác, trong đó có các số bí mật. Họ sử dụng chúng để kết nối với các cơ sở dữ liệu và tải xuống thông tin có sẵn. Để không làm lộ công nghệ này, số lần kết nối bị giới hạn ở mức 1.000 lần mỗi năm.

Một thành công lớn của Cục III là kết nối được với tuyến cáp quang nối liền Tây Berlin với CHLB Đức. Chính cáp quang đã được chọn vì việc kết nối với nó được cho là không thể (nhiều người vẫn nghĩ vậy cho đến hôm nay). Tuy nhiên, Cục III không làm phức tạp hóa vấn đề mà đơn giản chỉ nối một nhánh từ bộ khuếch đại trung gian vào cơ sở của mình.

Thông tin thu được đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các hoạt động "Bảo vệ" (che giấu các điệp viên của CHDC Đức và các quốc gia xã hội chủ nghĩa khác tại CHLB Đức).

Đối phương cũng đã có những thành công nhất định trong việc đọc thông tin được truyền qua các thiết bị mã hóa liên lạc (nghe lén) ZAS do Liên Xô sản xuất. Trong khuôn khổ chiến dịch "Rainfall", Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) đã trực tiếp giải mã thông tin được truyền qua các thiết bị mã hóa liên lạc T-217 "Elbrus" và T-219 "Yacht".

Đây không phải là bí mật đối với Liên Xô và các nước thuộc Khối Hiệp ước Warsaw. Trong bức thư đề ngày 19/8/1983, Tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang chung Khối hiệp ước Warsaw, Đại tướng Anatoly Gribkov đã thông báo cho người đồng cấp CHDC Đức về việc kẻ thù giải mã thông tin truyền qua các thiết bị T-217/T-219.

Trước đó, thông tin về việc đối phương giải mã các thiết bị T-216, T-217, T-219, T-612, T-617, T-817 đã được KGB chuyển cho Bộ An ninh Quốc gia của CHDC Đức.

Các hệ thống nêu trên được phân loại là thiết bị "có khả năng chống chịu tạm thời", tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là có thể nghe lén trực tiếp.

Thời hoàng kim của tình báo điện tử Cộng hòa Dân chủ Đức -0
Đại tướng Anatoly Gribkov.

Vào thời kỳ đầu của Chiến tranh Lạnh, CIA đã thành lập một mạng lưới các tổ chức khủng bố với tên gọi chung là "Stay Behind" (SBO). Ban đầu ở Ý, sau đó ở các nước khác của khối NATO, cũng như Thụy Sĩ, Áo, và Phần Lan. Các tổ chức này được gọi là "Gladius" (thanh kiếm), theo tên của chi nhánh Ý được thành lập đầu tiên.

Giám đốc CIA William Colby gọi hoạt động này  là "chương trình quan trọng nhất".

Năm 1947, dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Ý Mario Scelba, một tổ chức chống cộng ngầm do Mỹ tài trợ đã được thành lập ở Ý. CIA bắt đầu vận chuyển vũ khí bất hợp pháp tới Ý.

Đây là lần đầu tiên cái gọi là "Vàng của Đế chế thứ ba" bị người Mỹ tịch thu ở Áo được sử dụng. Chiến dịch này được cấp 10 triệu USD. Vì tài sản của Đức không được đăng ký ở đâu, nên đã gặp một số khó khăn nhất định khi đưa chúng vào lưu thông.

Năm 1953, CIA đã mua khu đất hoang Capo Marrargiu ở đảo Sardinia để xây dựng một trại huấn luyện binh sĩ. Hai năm sau, Đại tá quân đội Ý Renzo Roca bắt đầu huấn luyện các binh sĩ tại cơ sở này. Tổng cộng có 622 người đã được huấn luyện.

Cuối năm 1956, công tác tổ chức đã hoàn tất. Đến đầu năm 1960, "Gladius" sở hữu một khối tài sản và trang thiết bị trị giá 1,5 tỷ Lira. Ngân sách hàng năm lên đến 225 triệu Lira.

Đến đầu những năm 80, người Mỹ cũng đã đầu tư vào chương trình này 1,5 tỷ Lira.

Nhiệm vụ của các tổ chức bí mật này là thực hiện các chiến dịch tình báo-phá hoại chống lại quân đội Liên Xô và các nước trong Khối Hiệp ước Warsaw. Các thành viên của tổ chức đã tham gia nhiều cuộc tập trận của lực lượng NATO.

Tuy nhiên, còn có một nhiệm vụ khác, đặc biệt là trong bối cảnh không có "sự chiếm đóng của Liên Xô" - thực hiện các cuộc tấn công khủng bố nhằm vào các thành viên của các đảng cộng sản và cánh tả Tây Âu.  Đây là mô hình tiền thân của các đội tử thần ở Mỹ Latinh.

Tuy nhiên, các tổ chức này cũng không ngần ngại sử dụng khủng bố thông thường, kể cả việc liên kết với các tổ chức tân quốc xã. Một ví dụ điển hình là "chiến lược gây căng thẳng" ở Ý nhằm mục đích ngăn chặn việc thành lập một chính phủ liên minh có sự tham gia của những người cộng sản. Chính phủ này dự kiến sẽ được Thủ tướng Aldo Moro công bố tại cuộc họp của quốc hội ngay trước khi ông bị bắt cóc.

Đây là những "kẻ khủng bố kỳ lạ", thông thường, chúng không đưa ra điều kiện gì, không đòi hỏi gì, chỉ đơn giản là giết người.

Ý tưởng của chúng đơn giản nhưng lại rất hiệu quả. Giết người và đổ lỗi cho những người cộng sản và các lực lượng cánh tả khác, nhằm hạ bệ họ và ngăn không cho họ tham gia chính phủ.

Các số liệu chính thức cho thấy, từ ngày 1/1/1969 đến 31/12/1987, đã có 14.591 vụ tấn công khủng bố mang động cơ chính trị xảy ra ở Ý. Những sự kiện này đã cướp đi sinh mạng của 491 người và làm bị thương 1.181 người.

Một thời gian dài, phương Tây đã phủ nhận sự tồn tại của tổ chức này. Phải đến năm 1990, Thủ tướng Ý Giulio Andreotti mới thừa nhận sự tồn tại của "Gladius" và mối quan hệ chặt chẽ của tổ chức này với NATO, CIA và MI6. Lúc bấy giờ, ông mô tả những kẻ đã bắt cóc và giết Thủ tướng Ý Aldo Moro là "quá gần gũi với NATO".

Bắt đầu từ năm 1966 đến cuối thời kỳ tồn tại của nước CHDC Đức, Bộ An ninh Quốc gia tiến hành phát hiện các thành viên của tổ chức khủng bố "Stay Behind".

Thông qua việc dò tín hiệu, đọc các thông tin mã hóa và các phương pháp đặc biệt khác, các điệp viên Đức đã xác định được tên thật và bí danh của các thành viên tổ chức, nơi cư trú, nhà an toàn, và các kênh liên lạc với CIA và Cơ quan Tình báo Liên bang Đức (BND).

Cụ thể, năm 1984, 20 nhóm điệp viên đã bị phát hiện, và năm 1988, con số này là 29. Tần số và công suất máy phát sóng của các điệp viên đã được xác định,  các nút liên lạc, bao gồm một điểm dự phòng ở Monzenares (Tây Ban Nha) cũng đã được phát hiện. Đây là nơi đặt trụ sở dự phòng của chính phủ CHLB Đức, được chuẩn bị sẵn để di tản trong trường hợp khẩn cấp.

Thời hoàng kim của tình báo điện tử Cộng hòa Dân chủ Đức -0
Giám đốc CIA William Colby.

NATO liên tục cải tiến hệ thống liên lạc mã hóa của tổ chức "Stay Behind". Chẳng hạn, thông qua BND, hãng AEG-Telefunken đã được đặt hàng hệ thống liên lạc "Garpun". 854 đài vô tuyến điện đã được chế tạo với giá trị 130 triệu Mark Đức. Để phục vụ cho nhu cầu của mình, BND đã giữ lại 130-140 thiết bị. Những đài vô tuyến còn lại đã được bán cho các đơn vị của "Stay Behind" ở châu Âu.

Hệ thống "Garpun" cho phép gửi và nhận các bản điện báo được mã hóa với khoảng cách lên tới 6.000 km, nhờ đó kết nối được các chi nhánh khác nhau của "Stay Behind" ở châu Âu và các khu vực chiến sự khác.

Đài vô tuyến FS 5000 hoạt động ở chế độ kỹ thuật số trong dải tần 2 - 29,999 MHz, để truyền tải một thông tin dài 60 ký tự, chỉ mất chưa đầy 1 giây.

Trong giai đoạn từ 1976 đến 1987, khoảng 14.000 thông tin đã được giải mã, trong đó hơn 4.000 thông tin có giá trị tình báo.

Tháng 8/1987, các tài liệu quan trọng của tổ chức "Stay Behind" đã được thay đổi, và việc đọc các bản mật mã tạm thời không thể thực hiện được. Năm 1988, một thông tin được mã hóa bằng khóa giống hệt với khóa của các bản mật mã năm 1986 đã bị chộp. Lỗi này dẫn đến việc phát hiện hệ thống mật mã mới và phục hồi việc giải mã các thông tin của tổ chức "Stay Behind" tại Bộ An ninh quốc gia CHDC Đức.

Việc Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức phát hiện ra tổ chức khủng bố "Stay Behind" là một ví dụ điển hình về công tác lâu dài và tỉ mỉ của các cơ quan tình báo, về phương pháp tiếp cận toàn diện với việc sử dụng tất cả các lực lượng và phương tiện có sẵn, trong đó hoạt động giải mã đóng vai trò then chốt.

Có thể nói thêm rằng trong những năm gần đây, đã xuất hiện những thông tin về sự tồn tại của tổ chức "Gladius-2" với sự tham gia của các quốc gia thuộc Liên Xô cũ. Người đầu tiên thông báo về vấn đề này là cựu nhân viên FBI Sibel Edmonds.

Trần Đình

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.