Thỏa thuận hạt nhân Iran và thế khó của ông Biden

Chính quyền ông Biden cuối cùng đã lên tiếng về vấn đề hạt nhân Iran. Ngày 27-1, Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken nói rằng “nếu Iran một lần nữa đáp ứng đầy đủ các cam kết của mình theo thỏa thuận thì Mỹ cũng vậy”.

Lời nói này được gửi tới Iran là phản ứng trực tiếp đầu tiên đối với những áp lực quốc tế từ các bên kí kết thỏa thuận hạt nhân, với Nga, vốn thúc giục Washington quay trở lại Hiệp định Vienna 2015, bị chính quyền ông Trump rút lui vào năm 2018 và với châu Âu, những nước kêu gọi Iran tôn trọng các điều khoản của thỏa thuận trước đó. 

Tuy nhiên, tuyên bố của ông Anthony Blinken cũng đáp lại những lời đe dọa của Iran về việc chế tạo bom hạt nhân và những lời đe dọa sẽ chuẩn bị cho cuộc chiến với kẻ thù Iran của Israel.

Như để khẳng định quyết tâm bình ổn vấn đề hạt nhân Iran, 3 ngày sau phát biểu của Ngoại trưởng Blinken, ngày 30-1, Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm ông Robert Malley, một chuyên gia về Trung Đông và là quan chức của chính quyền cựu Tổng thống Barack Obama, làm Đặc phái viên về Iran. Ông Malley sẽ dẫn đầu nhóm quan chức của chính quyền mới trong các cuộc đàm phán với Iran nhằm nỗ lực đưa nước này tuân thủ trở lại thỏa thuận hạt nhân mang tên Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA).

Bệ phóng tên lửa Arrow-3 của Israel.
Bệ phóng tên lửa Arrow-3 của Israel.

Một dấu hiệu khác cho thấy ý định nhanh chóng tiếp cận vấn đề hạt nhân Iran của ông Biden là việc ông đề cử ông William Burns, một nhà ngoại giao đã nghỉ hưu, vào vị trí người đứng đầu Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA). Ông Burns chính là người đã kết nối các cuộc đàm phán bí mật trước kia với Tehran để tạo cơ sở cho việc ký kết thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Ông Biden đã đề cập khả năng Mỹ quay trở lại JCPOA chỉ sau khi Iran trở lại tuân thủ thỏa thuận.

Nhưng, những mong muốn của tân chính quyền Mỹ đang vấp phải những trở ngại lớn từ chính đồng minh Israel của mình. Ngay sau phát biểu của Ngoại trưởng Blinken về Iran, Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng phòng vệ Israel Aviv Kohavi cho biết, quân đội nước này đang điều chỉnh kế hoạch hoạt động để đối phó với Iran. Ông Kohavi đồng thời cho rằng ý định của Mỹ trở lại Thỏa thuận hạt nhân năm 2015 với Tehran sẽ là “sai lầm”.

“Việc trở lại Thỏa thuận hạt nhân năm 2015, hay cho dù là một thỏa thuận tương tự có thay đổi một vài chi tiết, đều là tồi tệ và sai lầm trên quan điểm chiến lược và thực tiễn”, tướng Aviv Kohavi cho biết trong bài phát biểu tại Viện Nghiên cứu an ninh quốc gia Đại học Tel Aviv. Trong khi đó, truyền thông Israel đưa tin, người đứng đầu Cơ quan tình báo Mossad của nước này, cũng là một trong những đồng minh thân cận nhất của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, ông Yossi Cohen dự kiến đến thủ đô Washington, Mỹ vào tháng tới, để trình bày lên chính quyền Tổng thống Biden bản thảo điều kiện liên quan tới một thỏa thuận hạt nhân tiềm năng với Iran.

Ông Cohen dự kiến cũng sẽ gặp Giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) và một lần nữa đưa ra bản đánh giá tình báo về chương trình hạt nhân Iran. Đội ngũ tới Washington của Israel sắp tới sẽ yêu cầu “thay đổi triệt để” thỏa thuận 2015, với những điều kiệt khắt khe hơn đối với Tehran, bao gồm ngừng hoàn toàn việc làm giàu urani và sản xuất máy ly tâm tiên tiến. Trên hết, Israel muốn Iran ngừng “hỗ trợ các nhóm khủng bố” và “chấm dứt hiện diện quân sự ở Iraq, Syria và Yemen”.

Phản ứng trước phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ, Tehran tuyên bố không chấp nhận yêu cầu đảo ngược quyết định đẩy nhanh chương trình hạt nhân do Mỹ đưa ra nếu họ vẫn chịu các lệnh trừng phạt. Yêu cầu của Mỹ là điều “không thực tế và sẽ không xảy ra”, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif nói trong cuộc họp báo chung với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu ở Istanbul ngày 29-1. Iran lần lượt phá vỡ các cam kết để phản ứng với việc chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump rút khỏi thỏa thuận năm 2018 và tái áp các lệnh trừng phạt đối với quốc gia Trung Đông này. Iran hồi đầu tháng 1 tiếp tục làm giàu uranium lên mức 20% tại cơ sở hạt nhân Fordow, cấp độ nước này đã đạt được trước khi ký thỏa thuận.

Tuy nhiên, Iran cho biết có thể nhanh chóng đảo ngược việc phá vỡ cam kết nếu Mỹ dỡ các lệnh trừng phạt nhằm vào nước này. “Nếu Mỹ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, chúng tôi sẽ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình”, Ngoại trưởng Zarif nói. Quốc hội Iran hồi tháng 12-2020 thông qua đạo luật yêu cầu chính phủ nước này phải tiếp tục lập trường cứng rắn về chương trình hạt nhân nếu Mỹ không nới lỏng các lệnh trừng phạt trong vòng hai tháng.

Ông Joe Biden sẽ gặp không ít khó khăn với di sản của người tiền nhiệm.
Ông Joe Biden sẽ gặp không ít khó khăn với di sản của người tiền nhiệm.

Liên quan đến phát biểu của Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng phòng vệ Israel, Thiếu tướng Iran Abolfazl Shekarchi cảnh báo: “Nếu Israel phạm sai lầm nhỏ nhất đối với Cộng hòa Hồi giáo, chúng tôi sẽ tấn công các căn cứ tên lửa mà họ nói rằng họ sẽ sử dụng để tấn công Iran, đồng thời san phẳng Haifa và Tel Aviv trong thời gian ngắn nhất có thể”. Ông cho biết thêm rằng, Israel chưa nhận ra khả năng quân sự của Iran và cảnh báo Israel sẽ “sụp đổ” vì đã gây ra rất nhiều thiệt hại cho người Hồi giáo.

Tổng thống Iran Hassan Rouhani cho biết: “Giờ quả bóng đang ở trong chân Mỹ và Washington nên trở lại và thực hiện nghĩa vụ của mình. Chính quyền của ông Donald Trump đã kết thúc nhưng thỏa thuận hạt nhân vẫn còn sống. Tất cả những nỗ lực của ông Trump để phá bỏ thỏa thuận này đã không thành công. Hiện, đến lúc nhóm P5+1 thực hiện nghĩa vụ của mình. Nếu họ làm được, họ biết rằng chúng tôi cũng sẽ làm như vậy”.

Bất chấp những khó khăn nhưng rõ ràng hoàn toàn có cơ hội cho hai bên hóa giải mâu thuẫn. Những nỗ lực này cũng đang nhận được sự ủng hộ tích cực từ cộng đồng quốc tế. Các cường quốc trong Liên minh châu Âu đang rất trông chờ được làm việc với nhà lãnh đạo mới của nước Mỹ nhằm nhằm cứu vãn thỏa thuận hạt nhân. Nga hy vọng Mỹ sẽ trở lại tuân thủ đầy đủ nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc liên quan đến hồ sơ hạt nhân Tehran, tạo điều kiện để Iran thực hiện những nghĩa vụ theo khuôn khổ của JCPOA. Trong khi Văn phòng Tổng thống Pháp hối thúc phía Iran thực thi đầy đủ các điều khoản trong thỏa thuận này về việc hạn chế chương trình hạt nhân của mình để chứng kiến Mỹ quay trở lại sau khi quay lưng rời bỏ thỏa thuận hạt nhân mà Iran đã ký với P5+1.

Nhận định về khả năng tái gia nhập Thỏa thuận hạt nhân năm 2015, Ngoại trưởng Blinken cho rằng Mỹ còn “một chặng đường dài” để đi. Phát biểu này cho thấy có khả năng tình hình sẽ khó giảm nhiệt trong một sớm một chiều và Mỹ sẽ còn tiếp tục gia tăng áp lực lên Iran trong thời gian tới.

Mộc Thạch (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?