Thiết bị giúp người mù nhìn bằng… lưỡi

Thiết bị mang tên BrainPort V100 được Cơ quan Quản lý Dược và Thực phẩm Mỹ (FDA) phê chuẩn cho phép người dùng cảm nhận được hình ảnh qua hành động giải mã các tín hiệu xung điện từ nơi đầu lưỡi.

FDA đi đến quyết định chính thức sau khi xem xét kỹ lưỡng dữ liệu lâm sàng về độ an toàn và tính hiệu quả của thiết bị. BrainPort là sản phẩm của Tập đoàn Wicab Inc. - do chuyên gia thần kinh học người Mỹ Paul Bach-y-Rita thành lập năm 1998 - trụ sở tại Middelton, bang Wisconsin.

Thiết bị này được phát triển với sự tài trợ từ Google Inc. và Bộ Quốc phòng Mỹ.

Có những người biết cách sử dụng âm thanh để bù đắp cho sự khiếm khuyết vô thị giác của họ và cũng có những người khiếm thị nhưng "nghe" được âm nhạc nhờ cảm nhận sự dao động của âm thanh. BrainPort V100 ra đời cũng từ những ý tưởng này để giúp người mù "nhìn" được bằng… đầu lưỡi. Thiết bị mới được FDA chính thức phê chuẩn thương mại hóa chỉ là một trong nhiều phát kiến y khoa mới khai thác lợi thế của tính linh hoạt của bộ não - khả năng thích ứng và học lại những kỹ năng mới - để giúp người khiếm thị vượt qua sự mất mát của mình.

Về cơ bản, BrainPort V100 trông giống như viên kẹo que dẻo hoạt động bằng pin kết nối với cặp kính râm thông thường gắn một video camera nhỏ bên trong để thu nhận hình ảnh. Theo tờ Medical Nrews Today, những hình ảnh được video camera ghi nhận được xử lý thành các xung điện để gửi đến mạng lưới điện cực nơi thiết bị nhỏ đặt trong miệng.

Khi thiết bị nhỏ bao gồm bộ cảm biến với 400 điện cực tiếp xúc với đầu lưỡi, xung điện được cảm nhận và giải mã giúp cảnh báo cho người mù về môi trường xung quanh. Theo tuyên bố từ Wicab Inc., sau khi được hướng dẫn sử dụng, người dùng dễ dàng hiểu được sự dao động nơi đầu lưỡi để từ đó cảm nhận được sự khác biệt về kích thước, hình dạng và vị trí của vật thể gần đó.

Các nghiên cứu cho thấy 69% người dùng BrainPort hoàn thành tốt các thử nghiệm nhận thức. Đội ngũ nhà khoa học phát triển hy vọng BrainPort V100 sẽ trở nên hiệu quả hơn khi được sử dụng cùng với một cây gậy hay con chó dẫn đường giúp người mù có được khả năng định hướng môi trường xung quanh mình một cách chính xác hơn.

Bất cứ khi nào chúng ta học điệu nhảy mới hay cách giải một bài toán, não bộ sẽ phát triển những kết nối thần kinh mới để thích ứng với kỹ năng mới - sự thay đổi và tự tổ chức lại này được gọi là tính linh hoạt của não bộ và nhờ đó giúp người sử dụng BrainPort một cách hiệu quả hơn. Khi một người bị khuyết một giác quan (do bẩm sinh hay thương tích), não bộ của họ sẽ phát triển các kết nối thần kinh mới giữa các tế bào thần kinh còn nguyên vẹn nhằm bù đắp lại sự khiếm khuyết và đó là đặc tính được thiết bị BrainPort khai thác.

Chuyên gia Paul Bach-y-Rita (trái) và Giám đốc Robert Beckman.
Chuyên gia Paul Bach-y-Rita (trái) và Giám đốc Robert Beckman.

Nói một cách đơn giản hơn, BrainPort huấn luyện não bộ thu nhận tác nhân kích thích để "nhìn thấy" từ lưỡi thay vì từ đôi mắt. Tiến sĩ William Maisel, Phó giám đốc khoa học Trung tâm Thiết bị và Chiếu xạ y tế của FDA, đánh giá: "Những phát minh y khoa giống như BrainPort V100 rất hữu dụng cho hàng triệu người bất hạnh trên thế giới. Công nghệ tiên tiến mang đến cho người khiếm thị cuộc sống chất lượng hơn và độc lập hơn".

Một loạt các phát minh khoa học sử dụng công nghệ gọi là thay thế giác quan đã cho ra đời những thiết bị giúp phục hồi giác quan đã mất. Ví dụ, thiết bị vOICe giúp người khiếm thị bẩm sinh “nhìn” thấy bằng cách diễn dịch hình ảnh thành âm thanh và sau đó người dùng học cách giải mã. Ngược lại, âm thanh cũng có thể chuyển đổi thành tín hiệu điện tử để phục hồi thính giác cho người điếc. Đó là thiết bị mang tên VEST kết nối với smartphone cho phép người dùng "cảm thấy" âm thanh.

Huấn luyện cho não bộ phục hồi các kết nối đã mất là yếu tố nền tảng dẫn đến những phát minh bộ phận giả. Tương tự như BrainPort, bộ phận giả được người dùng kiểm soát dễ dàng như bộ phận tự nhiên của cơ thể nhờ vào tính linh hoạt của não bộ.

Theo Robert Beckman, Giám đốc điều hành Wicab Inc., thiết bị BrainPort V100 - với giá khoảng 10.000USD khi được tung ra thị trường - là niềm hy vọng cho 250.000 người Mỹ bị mù. Người sử dụng BrainPort V100 lần đầu tiên có thể tự bước đi mà không cần sự trợ giúp. Sau khi được huấn luyện, người dùng có thể nhận ra tiền sảnh một tòa nhà, đọc được những từ ngắn như là EXIT (lối ra), nhận biết sự khác biệt giữa quả bóng và trái chuối và cuối cùng là có thể chơi trò… phóng phi tiêu!

Công nghệ của BrainPort V100 được phát triển lần đầu tiên bởi nhà thần kinh học người Mỹ Paul Bach-y-Rita (ông mất năm 2006), người tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng tính linh hoạt của não bộ. Câu nói nổi tiếng của Bach-y-Rita là "chúng ta nhìn thấy thế giới bằng não bộ chứ không phải bằng đôi mắt" - bộ phận chỉ đơn thuần là các bộ cảm biến. Theo Viện Mắt Quốc gia Mỹ (NEI), dự kiến số người Mỹ bị mù sẽ tăng đến 2,1 triệu người vào năm 2030 và 4,1 triệu người năm 2050.

An An (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.