Theo dõi sức khỏe nội tạng bằng thiết bị cấy ghép

Một cảm biến nhỏ mang tính đột phá trong việc phát hiện dấu hiệu thải ghép trong các ca ghép thận. Một nhóm nhà khoa học Đại học Northwestern đã tạo thành công một thiết bị thử nghiệm trên chuột, phát hiện mọi dấu hiệu cảnh báo đào thải thận tới ba tuần trước những phương pháp theo dõi hiện tại.

Mặc dù cơ thể có thể từ chối một cơ quan thậm chí nhiều năm sau khi cấy ghép, nhưng việc cho bệnh nhân và bác sĩ lâm sàng nhiều thời gian nhất để can thiệp là sự khác biệt giữa việc khôi phục cân bằng và bắt đầu lại quá trình cấy ghép kéo dài và gian khổ - nếu đó thậm chí là một lựa chọn. Và trong khi cuộc đua tìm kiếm nguồn thận hiến tặng tốt hơn đang diễn ra, thì đó là một quá trình diễn ra chậm chạp.

Theo dõi sức khỏe nội tạng bằng thiết bị cấy ghép -0
Toàn bộ cảm biến và thiết bị điện tử được kết nối nhỏ hơn 1/4 đồng xu.

Ở Mỹ, danh sách chờ hiện tại để có một quả thận mới là từ 3 đến 5 năm. Vì vậy, việc có thể liên tục theo dõi sức khỏe của quả thận mới quý giá sẽ thay đổi cuộc sống bệnh nhân. Thiết bị theo dõi mới này có kích thước chỉ 0,3cm x 0,7cm và dày 220 micron, được thiết kế để đặt trên thận, bên dưới lớp nang thận dạng sợi bao quanh và bảo vệ cơ quan này.

Bộ cấy mềm phát hiện những thay đổi nhiệt độ liên quan đến tình trạng viêm và những phản ứng khác thường gặp khi bị đào thải sớm. Nếu phát hiện thay đổi, cảnh báo sẽ được gửi không dây đến điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng. Vì quá trình đào thải thường bắt đầu một cách âm thầm nên thiết bị này giúp cảnh báo bệnh nhân về những thay đổi quan trọng mà không có triệu chứng rõ ràng.

Tiến sĩ Lorenzo Gallon, bác sĩ chuyên khoa thận cấy ghép của Northwestern Medicine, bình luận: “Tôi nhận thấy nhiều bệnh nhân thường xuyên cảm thấy lo lắng - không biết liệu cơ thể họ có đang đào thải cơ quan được cấy ghép hay không. Họ đã chờ đợi nhiều năm để được cấy ghép và cuối cùng nhận được một ca cấy ghép từ người thân hoặc người hiến tặng đã qua đời. Sau đó, họ dành phần đời còn lại để lo lắng về sức khỏe của cơ quan đó. Thiết bị mới của chúng tôi cung cấp một số biện pháp bảo vệ và việc giám sát liên tục giúp mang lại sự yên tâm”.

Có hơn 250.000 người ở Mỹ đang sống với một quả thận không phải từ bẩm sinh và bản thân việc cấy ghép chỉ là một phần quan trọng nhưng nhỏ bé trong hành trình. Hiện tại, sức khỏe cơ quan này được theo dõi thông qua xét nghiệm máu theo dõi nồng độ creatinine và nitơ urê trong máu, nhưng xét nghiệm có thể dao động vì những lý do không liên quan và dẫn đến kết quả âm tính và dương tính giả. Xét nghiệm sinh thiết, bao gồm việc đâm một cây kim dài để lấy mô từ cơ quan, là xâm lấn và có nguy cơ cao bị chảy máu, nhiễm trùng, đau và tổn thương các mô lân cận.

Gallon giải thích: “Thời gian quay vòng có thể khá dài, đồng thời chúng bị hạn chế về tần suất giám sát và yêu cầu phân tích bên ngoài cơ sở. Có thể phải mất 4 hoặc 5 ngày mới có kết quả. Và 4 hoặc 5 ngày đó rất quan trọng trong việc đưa ra quyết định kịp thời về việc chăm sóc bệnh nhân”.

Khi tìm kiếm một giải pháp thay thế, nhóm nhà nghiên cứu ở Northwestern coi nhiệt độ là dấu hiệu sinh học quan trọng cho thấy sự thải ghép ban đầu. Nhiệt độ tăng thường đi kèm với tình trạng viêm, đó là điều mà nhóm nhà khoa học đã thấy ở mô hình động vật. Nhiệt độ tăng vọt lên tới 0,6 độ C là dấu hiệu cảnh báo chính xác về trường hợp đào thải nội tạng sắp xảy ra.

Tác giả đầu tiên Surabhi Madhvapathy, một sinh viên tốt nghiệp trường Northwestern, nhận định: “Nhiệt độ của các cơ quan dao động theo chu kỳ hàng ngày trong điều kiện bình thường. Chúng tôi quan sát thấy sự thay đổi nhiệt độ tần số cao hơn bất thường xảy ra trong khoảng thời gian 8 và 12 giờ trong các trường hợp thải ghép”.

Thiết bị mới có một nhiệt kế độ nhạy cao, phát hiện những thay đổi nhiệt độ nhỏ ở thận. Nó cũng đo lưu lượng máu (nhưng nhiệt độ tỏ ra hiệu quả hơn khi là một hệ thống cảnh báo sớm). Cảm biến mềm được kết nối với một bộ thiết bị điện tử nhỏ; pin dạng đồng xu cung cấp năng lượng cho thiết bị và khả năng Bluetooth truyền dữ liệu đến các thiết bị thông minh bên ngoài gần đó.

Madhvapathy báo cáo: “Mọi thành phần điện tử đều được bọc trong một loại nhựa mềm, tương thích sinh học, nhẹ nhàng và linh hoạt đối với các mô mỏng manh của thận. Phẫu thuật chèn toàn bộ hệ thống, nhỏ hơn một phần tư, là một thủ tục nhanh chóng và dễ dàng”.

Việc đặt trên cơ quan bên dưới nang thận cho phép thiết bị giữ nguyên vị trí bất kể hoạt động thể chất. Mặc dù công nghệ đầu tiên này vẫn cần những nghiên cứu lớn hơn và thử nghiệm trên người, nhưng nhóm nhà khoa học đang nỗ lực cải tiến thiết kế cho phép sạc lại pin dạng đồng xu, nhờ đó thiết bị có thể tồn tại suốt đời. Nhóm nhà nghiên cứu cũng tin thiết bị có khả năng thích ứng để theo dõi những cơ quan cấy ghép khác.

Một trong những nhà khoa học tham gia dự án là Tiến sĩ Joaquin Brieva được ghép thận vào tháng 9/2022 và nhận thức sâu sắc về tác động của một thiết bị theo dõi thời gian thực như vậy đối với chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Brieva, người không tham gia vào nghiên cứu, chia sẻ: “Trong vòng 2 ngày sau khi được cấy ghép, chức năng thận của tôi đã trở lại bình thường. Nhưng sau đó bạn lại lo lắng về khả năng thận bị đào thải. Đó là lý do tại sao bạn có những loại thuốc chống đào thải mạnh và steroid. Bạn đang phải đối mặt với nỗi lo lắng về nhiễm trùng, biến chứng do thuốc, loạt tác dụng phụ khác nhau và tình trạng đào thải thận. Bạn giải quyết một số mối lo ngại đó bằng cách điều chỉnh thuốc, nhưng hiện tượng thải ghép thận vẫn còn phổ biến. Quả thận được ghép của bạn vô cùng quý giá. Có thiết bị này sẽ yên tâm hơn. Nó giúp phát hiện bất kỳ thay đổi đột ngột nào trong quá trình cấy ghép thận và phát hiện tình trạng thải ghép cấp tính, hiện chưa có dấu hiệu cảnh báo nào”.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.