Thế khó của các nước trong khủng hoảng Ukraine

Chiến dịch đặc biệt của Nga tại Ukraine đang tạo ra bướt ngoặt mới, đặt ra nhiều vấn đề khó xử lý trong quan hệ ngoại giao quốc tế. Một số quốc gia đang phải cân nhắc thật kỹ lưỡng trước khi quyết định có thái độ đối với hành động quân sự của Nga, cũng như tham gia các biện pháp trừng phạt chống Nga.

Một trong những quốc gia đang gặp khó trong việc thể hiện thái đội đối với Nga và chiến dịch quân sự tại Ukraine là Israel. Về mặt chính thức, Israel có thể đưa ra quan điểm phản đối chiến dịch quân sự trên cơ sở luật pháp quốc tế. Israel có những lý do chính đáng để nêu quan điểm của mình chống lại hành động của nước Nga.

Thứ nhất và quan trọng nhất, cộng đồng người Do Thái ở Ukraine là không nhỏ, ngay bản thân Tổng thống Urkaine Volodimir Zelenskiy là người gốc Do Thái. Trong ngày thứ 6 của chiến dịch quân sự, tên lửa của Nga đã đánh trúng một địa điểm gần đài tưởng niệm nạn nhân lò sát sinh Holocaust Babyn Yar - biểu tượng của người Do Thái tại Ukraine ở Kiev. Sẽ không có gì ngạc nhiên nếu Israel lên tiếng phản đối Nga hay tuyên bố ủng hộ Ukraine, ủng hộ các biện pháp trừng phạt Nga của Mỹ và đồng minh.

Thế khó của các nước trong khủng hoảng Ukraine -0
Hình ảnh cột khói bốc lên từ khu vực được cho là đài tưởng niệm Babyn Yar cạnh tháp truyền hình Kiev.

Khu Babyn Yar cũng là nơi năm xưa quân phát xít Đức đã giết hại 150.000 người Ukraine, trong đó có hơn 30.000 người Do Thái. Vụ oanh kích của Nga đánh trúng tháp truyền hình Kiev làm tê liệt kênh phát sóng truyền hình quốc gia Ukraine ngay cạnh đài tưởng niệm.Đài tưởng niệm được xây dựng từ năm 2016, sau khi chính quyền Ukraine quyết định cải tạo khu Babyn Yar thành di tích chiến tranh. Ngay sau vụ oanh kích, Tổng thống Ukraine Zelenskiy đã kêu gọi người Israel và cộng đồng Do Thái trên thế giới lên tiếng phản đối Nga có ý đồ phá hủy đài tưởng niệm của họ.

Ngoài khu tưởng niệm Babyn Yar, thành phố Uman, địa điểm hành hương của phong trào Chính thống giáo Hassidic Breslov (Ukraine) cũng bị tấn công ngay trong đêm đầu tiên của chiến dịch. Israel có trách nhiệm bảo đảm an toàn cho cộng đồng người Do Thái tại Ukraine, tạo điều kiện để họ thoát khỏi khu vực giao chiến. Một lý do khác khiến Israel có thể đưa ra quan điểm chống Nga, đó là mối quan hệ đồng minh rất thân cận của Israel với Mỹ.

Tuy nhiên, Israel cho đến nay cân nhắc rất thận trọng trước khi đưa ra quan điểm đối với chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine. Ngay hôm sau vụ không kích, cộng đồng Do Thái ở Israel lên án vụ không kích, còn Ngoại trưởng Israel Yair Lapid thì kêu gọi “bảo tồn và tôn trọng” khu di tích Babyn Yar, hoàn toàn không có lời lẽ nào lên án hay chỉ trích nước Nga trong vụ không kích này cũng như toàn bộ chiến dịch quân sự.

Israel không muốn làm phật lòng anh bạn Nga, trước hết là vì Nga hiện đang hỗ trợ Israel trong các hành động quân sự của nước này tại Syria. Một hành động bất kỳ đi ngược lại nước Nga ở Ukraine cũng đồng thời có thể gây nên làn sóng bài xích Do Thái, chính cộng đồng người Do Thái ở Ukraine và Nga là những người phải hứng chịu làn sóng bài xích này trước tiên. Yad Vashem - Bảo tàng Holocaust ở Israel đã buộc phải gửi thư cho Đại sứ Mỹ yêu cầu Tổng thống Mỹ Joe Biden không áp dụng đòn trừng phạt đối với tỷ phú Roman Abramovich bởi ông là nhà tài trợ lớn đã có rất nhiều đóng góp ủng hộ cộng đồng người Do Thái. 

Cựu Thủ tướng Israel Ehud Olmert cho rằng Israel không lên tiếng phản đối chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine còn bởi lý do ngay chính Israel cũng đang có hành động tương tự chiếm đóng các vùng lãnh thổ của người Palestine. Tuy rằng, cuối cùng Israel cũng tham gia bỏ phiếu ủng hộ lên án Nga tại Liên Hợp quốc nhưng Israel lại không bỏ phiếu ủng hộ trừng phạt Nga. Hành động này khiến đồng minh Mỹ thất vọng tràn trề.

Trong một cuộc điện đàm mới đây với Tổng thống Ukraine Zelenskiy, Thủ tướng Israel Naftali Bennett đã bác bỏ lời kêu gọi ủng hộ vũ khí chống Nga, khẳng định Israel tuân theo nguyên tắc lâu nay của nước này là không khiêu khích nước Nga. Ukraine cũng như Nga đều là các đối tác quan trọng của Israel, cho nên Tel Aviv không thể bày tỏ quan điểm ủng hộ bên này hay phản đối bên kia. Việc cung cấp vũ khí là hành động ủng hộ đối tác Ukraine nhưng đồng thời cũng sẽ bị xem như gián tiếp chống lại nước Nga.

Cũng như Israel, Thổ Nhĩ Kỳ có mối quan hệ đối tác với cả Nga và Ukraine, vì thế không tham gia cùng các đồng minh phương Tây chống Nga. Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên khối NATO nên trong cuộc khủng hoảng Ukraine, Ankara buộc phải thể hiện trách nhiệm thành viên của khối. Ankara đã đưa ra tuyên bố lên án chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine. Nhưng, Ankara không thể tham gia các gói trừng phạt của Mỹ và đồng minh.

Trong phát biểu của mình nhân chuyến thăm Nam Phi mới đây, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan bày tỏ quan điểm muốn đóng vai trò trung gian hòa giải giữa Nga với phương Tây hơn là tham gia cùng với khối NATO chống Nga. Ông Erdogan cho rằng phương Tây, đặc biệt là châu Âu không thể có hành động quá mạnh tay chống nước Nga, bởi sự ràng buộc về kinh tế giữa hai bên. Châu Âu quá phụ thuộc vào Nga về nguồn cung nhiên liệu (khí đốt, dầu mỏ), vì thế cựu lục địa không thể tự “bắn vào chân” khi áp đặt các biện pháp trừng phạt quá mạnh tay. Tổng thống Erdogan cho rằng, châu Âu cho đến nay cũng chỉ mới “nói” chứ chưa có hành động cụ thể nào đáng kể trong việc áp đặt các biện pháp trừng phạt Nga.

Trong khi đó, ngay chính Thổ Nhĩ Kỳ cũng có những ràng buộc nhất định với nước Nga về mặt kinh tế, trong đó có vấn đề nguồn cung khí đốt, rồi Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đều là những đối tác xuất khẩu quan trọng của nhau. Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cũng có mối quan hệ về quân sự rất quan trọng, trong đó Nga là nước cung cấp cho Thổ Nhĩ Kỳ một số loại vũ khí hiện đại, như tên lửa S-400,... Trong vấn đề an ninh khu vực Trung Đông, Nga cũng có ảnh hưởng nhất định, đặc biệt là trong mối quan hệ tay ba Nga-Israel-Thổ Nhĩ Kỳ. Vì vậy, dù lên án chiến dịch quân sự nhưng Ankara không tham gia trừng phạt Nga, không trực tiếp chống lại nước Nga.

An Châu(Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.