#biện pháp trừng phạt

Ngày 6/8, Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump - ông Steve Witkoff đã đến Moscow, mang theo thông điệp cứng rắn chưa từng thấy từ khi Nhà Trắng đổi chủ, dành cho Điện Kremlin. Song, động lực chính của diễn biến này liệu có phải chỉ là những gì đã và đang diễn ra trên các chiến trường Ukraine?

Khả năng đạt thỏa thuận ngừng bắn giữa Nga và Ukraine ngày càng xa vời khi Kiev duy trì lập trường cứng rắn trước những yêu cầu an ninh của Moscow, còn quân đội Nga đang mở rộng tiến công, gia tăng sức ép tại hai tỉnh Sumy và Dnipro.

Trong bối cảnh các biện pháp trừng phạt của phương Tây, nhiệm vụ chính của Nga là tìm kiếm các phương thức khác trong thực hiện hoạt động kinh tế đối ngoại, với việc loại bỏ liên kết với đồng USD và đồng euro vốn đã trở nên khá quen thuộc đối với hầu hết các nhà điều hành kinh tế trong nước.

Phát biểu hôm 9/2 (giờ địa phương) tại cuộc họp của Ban giám sát Cơ quan sáng kiến chiến lược, Tổng thống Nga Vladimir Putin thừa nhận các ngành công nghiệp của nước này không thể tránh khỏi việc đối mặt với nhiều khó khăn. Tuy nhiên, người đứng đầu Điện Kremlin cho rằng, họ đã ứng phó với các mối đe dọa trong lĩnh vực kinh tế một cách “hiệu quả”, điều này đã gây bất ngờ cho nhiều nước đã liên tục gây ra những khó khăn cho Nga.

Việc phương Tây quyết định áp giá trần với dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển của Nga ở mức 60 USD/thùng, cao gấp đôi mức giá 30 USD/thùng mà Ukraine đề nghị để hủy diệt nền kinh tế của Nga nhanh hơn nữa, được coi là biện pháp “giơ cao đánh khẽ”...

Dịch bệnh chưa qua, chiến tranh đã ập tới. Nền kinh tế thế giới lại đứng trước những thách thức chóng mặt. Ngay sau khi Nga mở "chiến dịch quân sự đặc biệt" tại Ukraine, các nước phương Tây đã có nhiều biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga.Và, vòng xoáy trả đũa giữa hai bên đã được khởi động.

Chiến dịch đặc biệt của Nga tại Ukraine đang tạo ra bướt ngoặt mới, đặt ra nhiều vấn đề khó xử lý trong quan hệ ngoại giao quốc tế. Một số quốc gia đang phải cân nhắc thật kỹ lưỡng trước khi quyết định có thái độ đối với hành động quân sự của Nga, cũng như tham gia các biện pháp trừng phạt chống Nga.

Giống như Mỹ, các nước châu Âu khẳng định sẽ thực hiện những biện pháp trừng phạt nặng nề nhằm chống lại Nga nếu nước này tấn công Ukraine. Tuy nhiên, không giống như Washington, Brussels đang tránh đưa ra những lời đe dọa hay tối hậu thư để thuyết phục Nga giảm bớt sức ép quân sự ở biên giới với Ukraine và chấp nhận một lộ trình ngoại giao hướng tới hòa bình và an ninh.

Liên minh châu Âu đang tự mình và nhờ vả các đồng minh trong NATO ráo riết tìm kiếm nguồn cung đề phòng khả năng Nga làm gián đoạn nguồn cung khí đốt đối với họ để trả đũa các đe dọa trừng phạt từ phương Tây liên quan đến vấn đề Ukraine.

Năm 2021 vừa qua được đánh dấu bởi một xu hướng đáng chú ý trong các chính sách trừng phạt của phương Tây. Mỹ vẫn là nước khởi xướng các biện pháp trừng phạt trên quy mô lớn nhất và có ảnh hưởng tiêu cực nhất đối với hoạt động thương mại. Các biện pháp trừng phạt của liên minh châu Âu cũng có sự thay đổi nhưng không có đột phá đáng chú ý.

Đề xuất thỏa thuận do Nga đưa ra về an ninh với NATO và châu Âu dường như đã thất bại. NATO bóng gió rằng “có nhiều điểm không thể thảo luận được”, đồng thời đe dọa ban hành các biện pháp trừng phạt nếu Nga tấn công Ukraine. Châu Âu đang hiện hữu nguy cơ của cuộc đối đầu căng thẳng với Nga về vấn đề Ukraine.

"Phương Tây và Mỹ đang cùng gây sức ép nhưng chúng tôi sẽ có các cuộc đàm phán về chương trình nghị sự mà không bị tác động bởi sức ép. Chúng tôi tìm kiếm các cuộc đàm phán có định hướng, mục tiêu nhằm dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với Iran" - ngày 4-9, Tổng thống Iran, ông Ebrahim Raisi - tuyên bố.

Sau 2 lần thất bại của cuộc họp OPEC+, Saudi Arabia đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Đây là lần đầu hai quốc gia này công khai những khác biệt của họ. Pierre Berthelot, nhà nghiên cứu tại Viện Tầm nhìn và An ninh châu Âu (IPSE), tin rằng liên minh giữa Riyadh và Abu Dhabi không vững chắc như tưởng tượng.

Khi Tổng thống Nga V.Putin và Tổng thống Mỹ J.Biden gặp nhau trong căn phòng đầy sách cổ ở biệt thự La Grange tại Geneva, Thụy Sĩ vào trung tuần tháng 6 vừa qua, một nhân tố không có mặt trong phòng nhưng vẫn luôn hiện diện ở thượng đỉnh Nga-Mỹ lần này: Trung Quốc!

Nga đã bày tỏ sự vui mừng trước “những tín hiệu tích cực” trong quan hệ Nga-Mỹ sau khi Washington từ bỏ một số biện pháp trừng phạt đối với đường ống dẫn khí chiến lược Nord Stream 2 (Dòng chảy phương Bắc 2).

Trong việc tái lập liên minh theo đường hướng của ông Biden, sự căng thẳng với Nga hóa ra lại có lợi! Bởi vì rốt cuộc thì đứng trước một đối thủ hùng mạnh, được coi là một mối đe dọa chung, các thành viên NATO sẽ trở nên đoàn kết với nhau và với nước Mỹ...

Một ngày sau khi Iran thông báo đã vượt giới hạn urani làm giàu theo thỏa thuận hạt nhân năm 2015, hay còn gọi là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA), sau các biện pháp trừng phạt của Mỹ, nhiều nước đã lên tiếng kêu gọi Tehran “không để cảm xúc lấn át” và tiếp tục tuân thủ thỏa thuận hạt nhân.

Quyết định của Mỹ áp đặt trở lại các biện pháp trừng phạt đối với các quốc gia tiếp tục mua dầu của Iran đang bị nhiều nước phản đối kịch liệt. Thậm chí nhiều nước lớn trên thế giới kêu gọi nhau cùng hợp lực chống lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran.

Hôm 17-4, Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố một loạt các biện pháp trừng phạt mới đối với Cuba và Venezuela, Nicaragua nhằm gia tăng sức ép đối với Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Quyết định này đã ngay lập tức vấp phải sự phản đối từ nhiều nước, trong đó có cả những nước đồng minh của Mỹ.

Kể từ năm ngoái, Mỹ đã tăng cường áp lực kinh tế đối với Iran và có kế hoạch tăng gấp đôi vào cuối mùa xuân này bằng các biện pháp trừng phạt thậm chí còn chặt chẽ hơn. Liệu sự kìm hãm tài chính đó có đủ để bóp nghẹt nền kinh tế Iran.