Thế giới ngầm bên trong cuộc nội chiến khốc liệt ở Syria

Thật ra, hiện nay không chỉ có một cuộc xung đột duy nhất giữa lực lượng Quân đội giải phóng Syria (FSA) và quân đội chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad. Syria hiện nay được coi là nơi diễn ra cuộc “chiến tranh ủy nhiệm” giữa một bên là Mỹ, Khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Israel, Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC); và một bên là Nga, Iran.

Và, giữa cuộc chiến tranh đẫm máu giữa chính quyền Syria và FSA, một cuộc chiến tranh tình báo cũng không kém phần căng thẳng đang âm thầm diễn ra.

Trong khi các chính quyền phương Tây chính thức phủ nhận sự việc các cơ quan tình báo của họ đang ủng hộ phe nổi dậy ở Syria từ lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ, thì giới truyền thông đại chúng lại mô tả một bức tranh hoàn toàn khác: tình báo phương Tây đang bí mật ráo riết hoạt động ở Syria.

Và theo báo chí Israel, lực lượng đặc nhiệm của các quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng phối hợp với tình báo phương Tây để tiến hành “các điệp vụ có giới hạn” tại khu vực biên giới của Syria. Nhiều chuyên gia khẳng định các cơ quan tình báo cũng đang bí mật hoạt động bên trong Syria.

Ngoài ra, việc bảo đảm độc quyền về thông tin và làn sóng radio cũng là một phần của cuộc chiến tranh tình báo và mục tiêu của Mỹ và đồng minh. Đó là lý do tại sao Tổ chức Viễn thông vệ tinh Arập (Arabsat) cấm truyền các tín hiệu từ chính quyền Syria. Điều đó giúp ngăn chặn việc Damascus tuyên truyền chống những tuyên bố của Mỹ và đồng minh về tình hình Syria.

Tương tự, Mỹ và Liên hiệp châu Âu (EU) cũng đang cố gắng gây cản trở hoạt động của các trạm phát sóng của Iran vốn là thách thức lớn cho luồng truyền thông của NATO và các quốc gia trong GCC. Đây cũng là lý do khiến Mỹ và Anh kiên quyết trừng phạt các phương tiện truyền thông của Iran, Nga và Trung Quốc trong làn sóng đưa tin về cuộc khủng hoảng ở Syria hiện nay. 

Hoạt động của người Mỹ

Người ta cho rằng rõ ràng một nhóm nhân viên Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA) ở Thổ Nhĩ Kỳ luôn giám sát sự vận chuyển vũ khí đến cho phe nổi dậy ở Syria. Erich Schmidt-Eenboom, lãnh đạo Viện Nghiên cứu chính sách hoà bình (PPRI) ở thành phố Weiheim (Đức) và tác giả của nhiều cuốn sách về lịch sử tình báo, nhận định: “Phe nổi dậy ở Syria tiếp nhận vũ khí từ những người ủng hộ ở nước ngoài, trong đó CIA đóng vai trò chính từ lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ. Tình báo phương Tây đang lặp lại kịch bản lật đổ chế độ Gaddafi ở Lybia trong tình hình Syria hiện nay”.

Vụ đánh bom trụ sở Cơ quan An ninh Quốc gia Syria.

Vụ đánh bom trụ sở Cơ quan An ninh Quốc gia Syria.

David Pollock, lãnh đạo Viện Washington về chính sách Cận đông (WINEP), cho biết ông có cùng ý kiến với Schmidt-Eenboom, nhưng nói thêm rằng hoạt động của CIA ở đất Thổ Nhĩ Kỳ chỉ giới hạn ở sự quan sát bảo đảm các quả tên lửa và chất nổ không rơi vào tay bọn Hồi giáo cực đoan. Số vũ khí chuyển bí mật cho phe nổi dậy Syria chủ yếu được tài trợ bởi chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Qatar.

Chính quyền Mỹ được cho là cung cấp những hình ảnh vệ tinh về mọi sự di chuyển của quân đội Syria và hỗ trợ phe nổi dậy tự lập ra một tổ chức tình báo riêng. Tổng thống Obama khi đó đã ra lệnh cho CIA trợ giúp hậu cần cho phe nổi dậy và Washington công khai thừa nhận trợ giúp số trang thiết bị liên lạc hiện đại cho họ.

Tình báo Đức cần gì ở Syria?

Thời gian sau này, tờ Bild am Sonntag của Đức tuyên bố các hoạt động của cơ quan tình báo liên bang Đức BND có quy mô rất lớn. Tờ báo đã dẫn lời của một quan chức giấu tên bên trong BND cho biết “nước Đức rất hãnh diện vì đã góp phần đáng kể trong kế hoạch lật đổ chính quyền tổng thống Bashar al-Assad”. Thậm chí một sĩ quan CIA cũng lớn tiếng khen ngợi “không một cơ quan tình báo phương Tây nào có được những nguồn thông tin từ bên trong Syria tốt bằng BND của Đức”!

Oste, một trong những chiếc tàu do thám Hải quân Đức.
Oste, một trong những chiếc tàu do thám Hải quân Đức.

Cũng theo tờ Bild, để thu thập thông tin tình báo về tình hình ở Syria, BND sử dụng một số tàu hải quân đặc biệt được trang bị những hệ thống thu thập tín hiệu cực kỳ tinh xảo, neo tại vùng nước quốc tế ngoài khơi Syria. Những chiếc tàu này có khả năng thu thập dữ liệu về mọi sự di chuyển của quân đội Syria ở sâu trong đất liền, cách xa đến 600km. Dữ liệu sau đó được truyền thẳng đến nhóm sĩ quan BND đồn trú tại căn cứ của NATO ở thành phố Adana (Thổ Nhĩ Kỳ).

Nhiệm vụ BND là đánh chặn những thông điệp radio và những cuộc trao đổi bằng điện thoại giữa các thành viên chính quyền hay quân đội Syria. Thông tin sau khi được giả mã và phân tích sẽ được chuyển giao đến lực lượng chiến binh của FSA. Bild là tờ báo đầu tiên đưa tin về hoạt động tình báo của BND trong cuộc xung đột vũ trang ở Syria.

Theo Schmidt-Eenbomm, BND sẵn sàng chấp nhận các nguy cơ và tiến hành các điệp vụ ở Syria với sự trợ giúp của các đối tác phương Tây. Vai trò của BND ở Syria càng thấy rõ hơn khi từ tháng 1 đến tháng 6-2012, các thành viên của nhiều nhóm đối lập ở Syria gặp gỡ Viện Đức về các vấn đề an ninh và quốc tế để bàn bạc về trật tự chính trị và xã hội chuẩn bị cho giai đoạn hậu Bashar al-Assad – một dự án có vẻ như được giữ bí mật để tránh sự chú ý của tình báo Syria.

Pháp và chương trình huấn luyện đặc biệt

Pháp cũng đóng vai trò hàng đầu trong việc hỗ trợ phe nổi dậy Syria. Hợp tác với các đối tác ở Saudi Arabia và Thổ Nhĩ Kỳ, cơ quan tình báo Pháp DGSE lặng lẽ giúp các quan chức cao cấp của chế độ Tổng thống Bashar al-Assad rời khỏi Syria. Sự ra đi lần lượt của các vị tướng, chính khách và những nhân vật thân thiết với Al-Assad đã phá hoại ngầm quyền lực của chính quyền Syria hiện nay.

Ví dụ, Manaf Tlass, một trong những sĩ quan cao cấp nhất của chính quyền Damascus, rời khỏi Syria nhờ sự giúp sức của tình báo Pháp. Các nhân vật quyền lực của Syria bay đến phương Tây có ý nghĩa vô cùng quan trọng, giúp phương Tây nắm rõ được tình hình chính trị và quân sự của đất nước đang bị nội chiến xé nát này. Tương tự như Libya, khi rời khỏi đất nước Moussa Koussa – Ngoại trưởng Libya và một trong những cố vấn thân cận nhất của Gaddafi – đã cung cấp cho tình báo phương Tây nhiều thông tin có ích.

Sự hợp tác của những nhân vật đào ngũ thật ra chỉ nhằm được các chính quyền phương Tây trả số tiền lớn sau khi cung cấp thông tin, đồng thời tránh được những hành vi trả thù từ người đồng hương cũng như sự truy tố ở phương Tây. Ngoài ra, theo thông tin từ báo chí của Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ, tình báo Pháp cũng tiến hành chương trình huấn luyện đặc biệt trên đất Thổ Nhĩ Kỳ dành cho những chiến binh đường phố của phe nổi dậy Syria.

Sự có mặt của người Anh

Tờ báo Anh The Times cũng dẫn lời một lãnh đạo giấu tên của FSA cho biết quân nổi dậy thường nhận được thông tin tình báo từ các cơ quan gián điệp của Anh. Theo tờ Times, người Anh thu thập phần lớn thông tin tín hiệu về Syria từ căn cứ quân sự của họ ở Dhekelia và Akrotiri nằm trên đảo Cyprus. Từ lâu người ta biết rằng 2 căn cứ quân sự của Anh ở Cyprus là những nơi đặt trạm nghe lén điện tử của Trung tâm kiểm soát viễn thông Anh Quốc (GCHQ) – Cơ quan Tình báo tín hiệu đặt trụ sở chính ở Cheltenham, Anh. Dữ liệu tình báo thu thập được sẽ chuyển cho FSA qua trung gian các điệp viên Thổ Nhĩ Kỳ hoạt động trên đất Syria.

Cũng có bằng chứng cho thấy tình báo Anh và lực lượng đặc nhiệm nước này tham gia huấn luyện cho phe nổi dậy. Thậm chí, trung tâm huấn luyện đặc biệt của Vua Abdullah II của Jordan – gọi là KASOTC, được người Mỹ và Saudi Arabia thành lập năm 2009 gần thủ đô Amman của Jordan – cũng được sử dụng để huấn luyện chiến binh phe nổi dậy Syria.

Hoạt động của MOSSAD

Cũng giống như ở Iraq và Iran, người ta cho rằng Cơ quan Tình báo quân đội MOSSAD của Israel dính líu đến những vụ ám sát các nhà trí thức và nhà khoa học Syria ở Damascus trong thời gian dài – một phần trong chính sách của Tel Aviv nhằm phá hoại những thành tựu khoa học và công nghệ của các quốc gia thù địch với Nhà nước Do Thái.

Theo các nguồn thông tin ở Washington, rõ ràng Israel đang âm thầm giúp đỡ FSA và tích cực tham gia vào cuộc chiến tranh tình báo chống chế độ Tổng thống Bashar al-Assad. Một quan chức Mỹ giấu tên cũng khẳng định rất nhiều sĩ quan tình báo MOSSAD hoạt động dọc theo theo biên giới Syria. Thậm chí một số điệp viên người Qatar cũng được CIA và MOSSAD thuê dụng để hoạt động tình báo chống chính quyền Syria.

Và sự hỗ trợ đắc lực từ Saudi Arabia

Nhiều ngày sau khi Hoàng thân Bandar bin Sultan được bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo tình báo Saudi Arabia và vụ đánh bom trụ sở Cơ quan An ninh quốc gia Syria ở Damascus (năm 2012), Cơ quan thông tấn Al-Fajr Press của Yemen đưa tin về cuộc tấn công nhằm vào tổng hành dinh Cơ quan tình báo Saudi Arabia ở Riyadh và sau đó vụ việc được giới truyền thông Iran tiếp tục phổ biến rộng rãi.

Hoàng thân Bandar bin Sultan, lãnh đạo tình báo Saudi Arabia.

Hoàng thân Bandar bin Sultan, lãnh đạo tình báo Saudi Arabia.

Cuộc tấn công ở Riyadh được cho là đã giết chết nhân vật số 2 của Bandar, phó giám đốc tình báo đối ngoại Saudi Arabia, khi người này vừa mới bước vào trụ sở. Nhưng cho đến nay chính quyền Saudi Arabia vẫn im lặng về cuộc tấn công. Giới chuyên gia phân tích tình báo cho rằng cuộc tấn công ở Riyadh không đơn thuần là sự trùng hợp, mà là sự tấn công trả đũa vụ đánh bom trụ sở Cơ quan An ninh quốc gia Syria từ phía những đồng minh với chính quyền Damascus. Một quả bom được kiểm soát từ xa cũng được phát hiện ngay trước trụ sở tình báo của Yemen ở thành phố Aden vào ngày 22-7-2012 – tức không lâu sau khi một sĩ quan tình báo nước này bị giết chết trong cuộc tấn công vào tỉnh Bayda.

Những diễn biến cho thấy cộng đồng tình báo của các quốc gia Arab đang trở thành mục tiêu tấn công và một cuộc chiến tranh tình báo toàn diện đang bùng nổ ở Trung Đông. Tình báo Saudi Arabia – theo truyền thống có mạng lưới điệp viên rộng khắp đất nước Syria và các quốc gia khác trong khu vực - cũng đóng vai trò quan trọng trong việc gây mất ổn định chế độ Tổng thống Bashar al-Assad.

Không phải ngẫu nhiên mà vào ngày 19-7-2012, Vua Abdullah bãi nhiệm Mukrina bin Abdul Aziz – Tổng giám đốc Cơ quan Tình báo Saudi Arabia PDS – và bổ nhiệm người thay thế là hoàng thân Bandar bin Sultan. Trước đó, Bandar bin Sultan đã đề ra một nhiệm vụ kép: mở rộng các chiến dịch bí mật của vương quốc trong khu vực nhằm đẩy nhanh quá trình sụp đổ của chế độ Tổng thống Bashar al-Assad đồng thời xây dựng đối trọng với Iran đang mở rộng tầm ảnh hưởng ở Trung Đông.

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.