Thấy gì từ Balikatan 2024?

Ngày 22/4, Mỹ và Philippines khởi động cuộc tập trận quân sự “Vai kề vai” (Balikatan) thường niên ở Manila. Cuộc tập trận kéo dài đến ngày 10/5 với sự tham gia của hơn 16.700 binh sĩ. Cuộc tập trận lần này đánh dấu nhiều “lần đầu tiên” và thu hút sự quan tâm rộng khắp từ dư luận thế giới.

“Vở kịch thường niên”

Trong vòng chưa đầy một tháng, Philippines không chỉ lần đầu tiên tiến hành tập trận quân sự toàn diện với Mỹ, Nhật Bản và Australia ở Biển Đông, mà còn tổ chức hội nghị thượng đỉnh lãnh đạo 3 bên với Mỹ và Nhật Bản.

1.jpg -0
Người lính Philippines chụp ảnh selfies với dàn hỏa tiễn HIMARS của quân đội Mỹ.

Tập trận “Vai kề vai” giữa Mỹ và Philippines bắt đầu từ năm 1991 và cũng là một “vở kịch thường niên”  trong hợp tác quốc phòng giữa hai nước. Vai trò của cuộc tập trận quân sự này trong hợp tác an ninh Mỹ - Philippines khá quan trọng. Năm 2017 mặc dù quan hệ giữa cựu Tổng thống Philippines Duterte và chính phủ Mỹ xuất hiện bất đồng và 2 cuộc tập trận quân sự thường lệ bị đình chỉ, nhưng cuộc tập trận quân sự Balikatan vẫn được giữ lại, điều này cho thấy tầm quan trọng của nó.

Sau khi Tổng thống Philippines Marcos Jr. lên nắm quyền vào năm 2022, vai trò của “Vai kề vai” càng trở nên nổi bật hơn. Và năm nay, với 16.700 binh sĩ tham gia, trong đó quân đội Mỹ vẫn đóng vai trò dẫn đầu với 11.000 quân, Philippines cử 5.000 quân tham gia. Nội dung diễn tập bao gồm các hoạt động đổ bộ, huấn luyện bắn đạn thật, tác chiến đô thị, tác chiến hàng không, chống khủng bố, viện trợ nhân đạo và cứu trợ thiên tai… Ngoài ra, tác chiến không gian mạng và tác chiến thông tin cũng là trọng tâm của cuộc tập trận.

Những cái “lần đầu tiên”

Lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines lần đầu tiên triển khai 6 tàu tham gia cuộc tập trận. Trong vài năm qua, những con tàu này chỉ tuần tra các khu vực xung quanh để ngăn chặn sự quấy rối của các lực lượng quân sự khác. Quân đội Philippines cũng lần đầu tiên triển khai hệ thống tên lửa chống hạm SSM-700K Haeseong (C-Star) do Hàn Quốc sản xuất, có thể tấn công các mục tiêu cách xa khoảng 144km.

Về các quốc gia chính thức tham gia, ngoài Australia duy trì thông lệ trước đây, cử 150 binh sĩ tham gia cuộc tập trận, thì Pháp lần đầu tiên cử 100 binh sĩ tham gia một số hoạt động. Philippines cùng với Mỹ và Pháp lần đầu tiên triển khai các cuộc tuần tra chung 3 bên trong cuộc tập trận quân sự. Ngoài ra, hơn 10 quốc gia khác trong đó có Nhật Bản tham gia với tư cách quan sát viên. Điều đáng nói là Nhật Bản đang tìm cách chính thức tham gia cuộc tập trận này. Nếu Thỏa thuận tiếp cận đối ứng (RAA) giữa Nhật Bản và Philippines được ký kết trong năm nay, nó sẽ giúp Nhật Bản có thể chính thức được tham gia vào năm tới.

Một trong những thay đổi đáng kể của Balikatan lần này, đó là địa điểm diễn ra cuộc tập trận rất nhạy cảm. Các cuộc tập trận trước đây chủ yếu được tổ chức tại các căn cứ quân sự hoặc bãi tập ở miền Bắc Philippines, nhưng Balikatan 2024 lần đầu tiên được triển khai bên ngoài vùng lãnh hải 12 hải lý của Philippines và sẽ mô phỏng các kịch bản như “chiếm lại các đảo bị lực lượng thù địch chiếm đóng”.

Cuối cùng thì, như thường diễn ra, Balikatan 2024 sẽ lại là cơ hội để Mỹ phô trương sức mạnh và đưa ra các chiêu bài mới. Lần đầu tiên hệ thống rocket chính xác tầm xa HIMARS được thử nghiệm tại căn cứ quân sự mới mở của Mỹ ở Philippines. Quân đội Mỹ đã có được quyền tiếp cận 4 căn cứ mới ở Philippines vào năm 2023 và 3 trong số đó được kiểm nghiệm thông qua Balikatan 2024.

Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ gần đây cũng đã thông báo đã triển khai hệ thống tên lửa tầm trung Typhon tới đảo Luzon của Philippines. Đây là lần đầu tiên Mỹ triển khai tên lửa phóng từ mặt đất ra nước ngoài kể từ sau khi rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung.

Nội dung ẩn chứa

Đối với Mỹ, Philippines nằm ở vị trí quan trọng về địa chiến lược của châu Á - Thái Bình Dương, vị trí dễ bị tổn thương nhất trong chuỗi đảo đầu tiên của Mỹ. Vị trí địa lý đặc biệt là một trong những nguyên nhân chính khiến Philippines trở thành đối tượng hợp tác an ninh của Mỹ. Đồng thời, hợp tác Mỹ - Philippines cũng có thể mang lại điểm tựa chiến lược quan trọng để Mỹ thúc đẩy liên kết trong khu vực.

Mỹ dựa vào các cuộc tập trận để kiểm nghiệm các căn cứ quân sự mới mở ở Philippines, trong khi Philippines sử dụng tàu chiến của lực lượng bảo vệ bờ biển tham gia cuộc tập trận với ý đồ để quân đội và các cơ quan thực thi pháp luật nước này can thiệp vào tình hình trong khu vực. Ngoài ra, sự tham gia của các nước ngoài khu vực như Australia và Pháp cho thấy NATO đã can dự vào các vấn đề an ninh Châu Á. NATO không ngừng mở rộng về phía Đông và ý đồ xây dựng một “tiểu NATO châu Á” đã hình thành.

Cuối cùng, việc Mỹ triển khai tên lửa đạn đạo tầm trung phóng từ mặt đất ra ngoài lãnh thổ kể từ sau khi rút khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung là một tín hiệu quan trọng cho thấy việc quân đội Mỹ đã quay trở lại và chiếm vị trí chiến lược quan trọng ở chuỗi đảo thứ nhất. Việc phát triển tên lửa đạn đạo tầm trung và vũ khí tấn công siêu thanh dựa trên cơ sở triển khai ở nước ngoài có thể trở thành một hướng đi quan trọng trong việc xây dựng quân đội Mỹ. Đối với các quốc gia có khả năng đối địch và có liên quan, đây sẽ là một phân tích có giá trị, đáng để lưu tâm.

Ngọc Lan (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.