Tên lửa đánh chặn mô phỏng... não chuồn chuồn

Loài chuồn chuồn đã tồn tại khoảng 325 triệu năm và không thay đổi nhiều kể từ đó. Có lẽ, thực tế chúng là một trong những kẻ săn mồi hoàn hảo nhất của tự nhiên khi tóm bắt được con mồi trong 95% trường hợp.

Điều này là do cấu trúc đặc biệt của bộ não của côn trùng, thoạt nhìn có vẻ nguyên sơ, nhưng trong thực tế có khả năng tính toán nhanh và phức tạp một cách đáng ngạc nhiên. Ví dụ, khi một con chuồn chuồn săn mồi là một loài côn trùng bay khác, nó không đuổi theo con mồi tiềm năng mà tính toán đường bay và chặn con mồi. Các nhà nghiên cứu tin rằng, các thử nghiệm tiếp theo sẽ tạo ra các hệ thống phòng thủ tên lửa nhỏ gọn và hiệu quả hơn, có thể nhanh chóng đánh chặn tên lửa và máy bay đối phương.

Kẻ săn mồi lành nghề nhất hành tinh

Những con chuồn chuồn bé nhỏ từ lâu đã là hình ảnh tượng trưng cho những ngày êm đềm. Dù nhìn có vẻ yếu đuối như vậy, nhưng nó thực sự là một trong những kẻ săn mồi lành nghề nhất hành tinh.

Tuy vô hại với con người, nhưng chuồn chuồn là sát thủ đối với loài côn trùng khác. Các nhà khoa học tại Phòng thí nghiệm quốc gia Sandia muốn tìm hiểu điều gì khiến loài côn trùng bay này trở thành một kẻ săn mồi tài năng như vậy với hy vọng một ngày nào đó sẽ áp dụng đặc tính săn mồi của nó nhằm cải thiện hệ thống dẫn đường cho tên lửa. Chuồn chuồn không phải là động vật thông minh và chúng không có bộ não lớn, vì vậy bất cứ điều gì mang lại cho chúng những kỹ năng săn mồi xuất sắc như vậy đều có thể đơn giản đến bất ngờ.

Mô phỏng UAV tương đương con chuồn chuồn.

Mô phỏng UAV tương đương con chuồn chuồn.

Theo New Atlas, các nhà nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm quốc gia Sandia (Sandia National Laboratorie), Mỹ, đang nghiên cứu bộ não chuồn chuồn để phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa nhỏ gọn và hiệu quả. Mục tiêu là mô phỏng bộ não của côn trùng săn mồi trong thuật toán máy tính để phát triển các thiết bị đánh chặn, có thể ngăn chặn các mối đe dọa nhanh hơn nhiều và đạt được tốc độ hủy diệt cao hơn các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện có.

Với kỹ thuật đảo ngược (reverse engineering), các nhà nghiên cứu đã phân tích các hành vi chính của một con chuồn chuồn thực sự và mô phỏng loài côn trùng trên trong môi trường kỹ thuật số, sao chép bộ não của chuồn chuồn dưới dạng các mạng neuron.

Thuật toán thu được hóa ra rất giống với bộ não của một loài côn trùng thực sự. Ví dụ, mạng neuron đã phản ứng với sự xuất hiện của con mồi chỉ trong 50ms - tốc độ này nhanh hơn 6 lần so với chớp mắt của con người, nhưng hơi chậm hơn một chút so với phản ứng của một con chuồn chuồn thực sự. Việc học hỏi từ bộ não côn trùng là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của các nhà khoa học quốc phòng nhằm quan sát vương quốc động vật để biết cách học theo và áp dụng vào quân sự, từ các loại tàu ngầm bơi như cá mập đến máy bay không người lái nhỏ bé như chim ruồi.

Do thám tinh vi

Một thiết bị bay tự động nhỏ bé mô phỏng con chuồn chuồn sẽ trở thành thứ vũ khí lợi hại khi được tung vào cuộc chiến chống khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS). Thiết bị bay này có hình dáng con chuồn chuồn, nằm gọn trong lòng bàn tay, có khả năng do thám vị trí quân địch cũng như thu thập thông tin tình báo. Nó lấy cảm hứng từ con chuồn chuồn, với 4 cánh có thể vẫy được và 4 chân, có thể bay liên tục trên không hoặc đậu trên cửa sổ để theo dõi những kẻ khủng bố. Nó hoàn toàn có thể bay được vào một căn phòng được những kẻ khủng bố canh gác cẩn mật và cung cấp cho người lính bức tranh toàn cảnh về những gì đang xảy ra. Với các cảm biến, thiết bị bay hình chuồn chuồn có thể thu thập tin tức, hình ảnh cả ngày lẫn đêm. Hệ thống cảm biến còn giúp nó phát hiện đối tượng, tránh được chướng ngại vật ở tốc độ cao.

Đây là một phần trong gói các thiết bị hiện đại đang được phát triển để cung cấp cho Bộ Quốc phòng và các lực lượng an ninh của Vương quốc Anh. Trong số này, còn có vũ khí lazer có thể hạ máy bay có hoặc không có người lái. Vũ khí lazer này hạ gục máy bay của đối phương theo 3 cách: Một là đốt cháy, khoan thủng lỗ trên máy bay, phá hủy các thiết bị điện tử; hai là làm "mù" máy bay đối phương, buộc chúng phải hạ cánh; ba là phá hủy các cảm biến trên máy bay, khiến nó không thể hoạt động, dù có thể vẫn bay được nhưng không thể phóng tên lửa, ném bom.

Ngoài ra, một loại robot có thể phát hiện vũ khí hóa học cũng đang được chế tạo, giúp người lính không phải trực tiếp vào những nơi nguy hiểm. Những dự án này sẽ được Bộ Quốc phòng Anh hỗ trợ 800 triệu bảng trong vòng 10 năm.

Thiết bị bay không người lái (UAV) được tập đoàn vũ khí Nga phát triển mô phỏng và tương đương kích thước của con chuồn chuồn, với khả năng phát hiện kẻ thù ngụy trang và hỏa lực đối phương.  Theo Sputnik, UAV siêu nhỏ sẽ được thiết kế để vừa với lòng bàn tay, có thể điều chỉnh để hoạt động trên mọi điều kiện không gian và thời tiết. 

Quá trình phát triển UAV do Tập đoàn Chế tạo Thiết bị Thống nhất Nga (UIMC) đảm nhiệm. UAV được thiết kế với chi phí tối thiểu, vì vậy đơn vị sử dụng có thể dễ dàng thay thế trong trường hợp thất lạc. Trong điều kiện thực tế, chỉ mất một phút để UAV khởi động và truyền tín hiệu, hình ảnh trở về trung tâm. Người điều khiển cũng chỉ cần đào tạo cơ bản là có thể vận hành được UAV. UAV được trang bị máy ảnh nhiệt, camera điều khiển từ xa có khả năng truyền tải hình ảnh chất lượng cao. 

Ngoài mục đích quân sự, UAV này còn có thể được sử dụng để kiểm soát nhiệt độ tại các cơ sở công nghiệp. Nhân viên cứu hộ, cứu hỏa cũng có thể sử dụng UAV siêu nhỏ để tìm kiếm nạn nhân, xác định các khu vực gây cháy, đánh giá tình hình để đưa ra các biện pháp di tản phù hợp. Loại UAV siêu nhỏ của Nga tương tự như UAV Black Hornet của Na Uy với trọng lượng chỉ khoảng 16 gram, UAV Black Hornet hiện đang được sử dụng trong các đơn vị đặc nhiệm Anh và Mỹ.

Nguyễn Hoàng-D.T

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.