Tây “ngáo đá” – Những chuyện khó tin…

Trong các số Chuyên đề ANTG trước, chúng tôi đã phản ánh hệ lụy kinh hoàng khi nghiện ma túy đá (ngáo đá) của những bệnh nhân người Việt tại Bệnh viện tâm thần Hà Nội. Có mặt tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương I (BVTTTU I) chúng tôi tiếp tục ghi nhận được thêm những câu chuyện khó tin về ông tây ngáo đá, ngáo “cỏ”…

Quăng… rác vào nhà dân vì phê ma túy

Đêm ấy, dân làng Hà Cầu (Hà Đông, Hà Nội) được một phen náo loạn!

Trời đã khuya lắm rồi, người dân bỗng nghe thấy tiếng ầm ầm ở ngoài phố. Rồi xuất hiện một “ông Tây” vừa chạy vừa gào rú. Trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh, Igor C. (31 tuổi quốc tịch Belarus, hiện trú tại một chung cư gần làng Hà Cầu) mặc độc chiếc quần xà lỏn cứ chạy lung tung từ đầu đến cuối phố.

Một ông Tây nghiện ma túy.
Một ông Tây nghiện ma túy.

Trên đường di chuyển, cứ thấy đồ dùng, rác thải của người dân để hai bên đường như thùng rác, lốp xe máy, ôtô… Igor liền nhặt lên rồi quăng bừa vào những ngôi nhà dân nghe rầm rầm. Những biển hiệu quảng cáo, băng rôn cũng bị anh ta giật tung… Cuộc quậy phá chỉ tạm dừng khi lực lượng công an phường có mặt, khống chế đưa anh ta về trụ sở. Cũng ngay trong đêm. Igor được chuyển thẳng về BVTTTƯ I.

Theo người nhà của anh ta, đây không phải là lần đầu tiên Igor phải điều trị bệnh thần kinh. Igor sống và làm việc tại Việt Nam đã nhiều năm. Thậm chí anh ta còn có vợ người Việt, và đã có con. Bình thường, Igor dạy ngoại ngữ (tiếng Anh, tiếng Nga) tại một số trung tâm.

Mấy năm nay, Igor tự dưng sinh ra… đổ đốn. Anh ta kết bạn với một nhóm giang hồ, xăm trổ đầy mình. Rồi được rủ rê hút cần sa, chơi ma túy đá. Mỗi khi phê ma túy, cả đêm Igor không ngủ mà quay ra… đập phá đồ đạc trong nhà. Hôm nào ngồi ngoài quán thì anh ta lại quậy tung quán lên. Người vợ khóc hết nước mắt, khuyên can mãi mà không được. Chính chị ta đề nghị đưa chồng vào bệnh viên tâm thần điều trị.

Khi được đưa vào đây, ban đầu Igor cũng khiến cho các bác sĩ “thất điên bát đảo”. Một mực phủ nhận mình không bị bệnh, anh ta kiên quyết không nghe theo sự chỉ bảo của bác sĩ. Thậm chí anh ta còn phản ứng lại bằng cách cởi trần như nhộng, “phun mưa” và luôn miệng “chửi” bác sỹ.

Bác sỹ Đỗ Thị Oanh, Trưởng khoa Cai nghiện cho biết, trước đó vài tháng Igor đã từng phải vào đây điều trị. Khi đó đầu óc anh ta chỉ bị “hưng phấn” nhẹ thôi. Vào khoa Igor liên tục di chuyển trong hành lang, quyết không ngồi yên một chỗ. Song lần này thì anh ta bị nặng. Điều trị suốt hai tuần Igor mới bình tâm trở lại. Sáng nào anh ta cũng ngồi… phơi nắng ở hành lang.

Giống như Igor, bệnh nhân Mark (23 tuổi, quốc tịch Mỹ) cũng nhập viện trong tình trạng bị kích động dữ dội. Người đưa anh ta vào cũng lại là các chiến sỹ công an phường. Trước đó, Mark đã làm loạn ở khu Trung Hòa – Nhân Chính, thậm chí gây gổ với một số người dân ở đó vì cứ ném rác vào nhà họ.

Mark nhập viện trong trạng thái tinh thần hoảng loạn, quần áo rách tơi tả nhưng vẫn cố tự lột hết quần áo của mình ra. Các bác sĩ xác định đây là trường hợp phản ứng cấp, nhất là khi bệnh nhân vẫn có khả năng nhận ra đây là bệnh viện tâm thần nên càng phản ứng dữ dội hơn. Các bác sĩ và điều dưỡng viên phải rất vất vả mới cố định được bệnh nhân lại.

Có một điểm là tiến hành thử nước tiểu đối với một số bệnh nhân thì cho kết quả… dương tính với ma túy. Bác sỹ phỏng đoán có thể họ đã dùng loại ma túy mới như “cỏ Mỹ” (một loại cần sa đã được pha chế với một số chất gây nghiện) khiến cho việc test nhanh không ra đúng kết quả. Cũng vì thế mà gây khó khăn cho công tác điều trị.

Bỏng chân vì… giải cứu thế giới

Cũng theo bác sỹ Oanh, chuyện bệnh nhân người nước ngoài được đưa vào khoa trong tình trạng bị… trói là rất bình thường. Bởi dưới tác động của ma túy đá, cần sa… nhiều ông Tây bị kích động mạnh, gây ra những sự việc khó tin.

Điển hình như bệnh nhân Falko T. (SN 1993, quốc tịch Nam Phi) được đưa vào đầu tháng 3-2016. Nhiều cán bộ chiến sỹ công an còn nhớ rất rõ những hành vi quậy phá của Falko. Hôm trước anh ta vừa quậy ở quận Hà Đông, sau được thả ra thì lại mò lên phá phách trên quận Hoàn Kiếm. Khi được đưa về trụ sở công an phường, Falko chống đối bằng cách cởi hết quần áo, rồi liên tục chửi bậy, nhổ nước miếng vào các chiến sỹ.

Khi nhập viện anh vẫn chưa được cởi trói vì đầu óc còn quá hưng phấn. Các bác sỹ phải canh anh ta suốt đêm, sợ anh ta tự tử. Nhiều ngày sau được điều trị bằng các thuốc an thần. Falko mới dần tỉnh lại. Anh ta cho biết mới sang Việt Nam được khoảng hai tháng. Ở Nam Phi - quê nhà Falko gần như không kiếm được việc, thu nhập cũng rất thấp.

Khoa Cai nghiện BVTTTƯ I.
Khoa Cai nghiện BVTTTƯ I.

Sang Việt Nam, Falko đi dạy tiếng Anh tại một trung tâm Anh ngữ quốc tế. Tháng đầu tiên Falko đã được trả 1000 USD (gấp 10 lần thù lao ở quê nhà). Phấn khởi vì gặp “thiên đường”  anh liền mua ít cần sa về rủ bạn bè “liên hoan”. Chơi xong, Falko lao ra đường quậy phá.

Mấy ngày đầu trong bệnh viện Falko liên tục giở bài cởi trần truồng, liên tục nhổ nước miếng vào các nhân viên và không chịu tắm rửa. Biết việc công dân mình đang điều trị tại bệnh viện, một đoàn cán bộ của đại sứ quán Nam Phi xuống thăm hỏi. Vẫn chưa qua cơn hưng cảm, Falko tiếp tục giở bài lột trần truồng và ném hết cả chăn màn vào đoàn công tác, khiến các nhân viên sứ quán phải chạy tán loạn. Các bác sỹ của khoa Cai nghiện hết sức vất vả khi điều trị cho Falko.

Năm ngoái bệnh nhân M.P. (mang hai quốc tịch Mỹ và Mexico) phải nhập viện trong một trạng thái rất xấu. Phê ma túy đá, P. quậy tưng bừng tại sân bay Nội Bài, thậm chí còn bị đứt mạch máu. P. nhanh chóng được đưa vào bệnh viện Việt Đức để nối lại mạch máu. Một ngày sau thì được đưa vào BVTTTƯ I, dù đã được tiêm thuốc an thần song khi bác sỹ vào kiểm tra buồng của P. thì phát hiện anh ta dỡ hết ga băng bó để nhét vào bồn cầu, báo hại các bác sỹ phải lôi ra. P. “ngáo” nặng đến nỗi phải dùng thuốc an thần để ngủ, song cứ tỉnh dậy là lại phá phách.

Còn bệnh nhân M. (quốc tịch Pháp) được chuyển từ Hải Phòng lên trong tình trạng hai chân phồng rộp như bị bỏng. Sau nhiều ngày điều trị, M. mới tỉnh lại và kể về nguyên nhân bị bỏng của mình. Hôm đó sau khi dùng ma túy, M. cảm thấy đầu óc hưng phấn và muốn đi “giải cứu thế giới”. Anh ta lao ra đường gào rú, gặp đâu đánh đó.

M. bị người dân trói lại đưa vào Bệnh viện Việt Tiệp (Hải Phòng). Vì M. tự gây chấn thương cho mình nên được đẩy lên xe cứu thương, chuyển lên Hà Nội. Song do thần kinh bị kích thích quá mạnh, M. đã vùng dậy phá tung xe cứu thương và lại lao ra đường.

Hành lang Khoa Cai nghiện đã chứng kiến không ít những cuộc phá phách của bệnh nhân ngoại quốc.
Hành lang Khoa Cai nghiện đã chứng kiến không ít những cuộc phá phách của bệnh nhân ngoại quốc.

“Đột nhiên tôi có cảm giác người nóng phừng phừng, phải lao vào cuộc chiến đấu với kẻ thù. Trước mắt thấy bom đạn lửa nổ rầm rầm, lại nghe có người đuổi bắn giết nên tôi phải chạy thật nhanh” – M. kể. Thế rồi anh ta cứ chân trần chạy dưới cái nắng tháng sáu hàng vài cây số. Các bác sỹ, hộ lý phải vất vả nhờ mấy chiến sỹ công an bắt trói lại rồi mới chuyển được lên Bệnh viện Tâm thần trung ương.

Cô gái Is.M. (22 tuổi, quốc tịch Bỉ) nhân viên của một tổ chức phi chính phủ làm việc ở Việt Nam là một trong số ít các nữ bệnh nhân người nước ngoài phải điều trị cai nghiện tại đây. Cô có khuôn mặt đặc trưng của người Bắc  Âu, với làn da trắng hồng và mái tóc vàng.

Khác với các bệnh nhân nam, Is.M. nhập viện trong tình trạng trầm cảm nặng. Được chẩn đoán lạm dụng ma túy đá, Is.M. xuất hiện những cơn vật thuốc. Theo các bác sỹ của khoa Cai nghiện, mỗi khi cô gái này lên cơn người ta có thể thấy được nhu cầu giải tỏa bản năng tình dục rất kinh khủng. Trong đầu người bệnh lúc nào cũng nghĩ đến chuyện làm tình. Họ cứ cuồng dại lên, khiến nhiều nam hộ lý sợ khiếp vía.

Khi dần tỉnh lại Is.M. kể cô thường xuyên sử dụng “cỏ Mỹ” và ma túy đá. Có đêm Is.M. cùng với một nhóm bạn sử dụng đến 50gr ma túy đá, và cả bọn lên cơn ngáo điên cuồng, đòi hỏi phải “xả”. Một cô gái trong nhóm còn bị ảo giác kéo dài đến mấy ngày sau, ngày nào cũng đòi bạn tình phải “chiều” hàng chục lần…

Khoa Cai nghiện Bệnh viện Tâm thần Trung ương I mỗi năm đón tới vài chục bệnh nhân tâm thần người ngoại quốc phải nhập viện do lạm dụng các chất ma túy. Số này chủ yếu là các ông “tây balo”. Ngoài ra còn có một số giáo viên dạy ngoại ngữ, nhạc công…

Một điều các bác sỹ rất trăn trở là bệnh nhân ngoại quốc khi vào điều trị tại đây thường phản ứng với các bác sỹ. Họ lý giải việc sử dụng cần sa và một số loại ma túy ở nước họ là… hợp pháp. Vì vậy họ cũng nghĩ tha hồ sử dụng ở Việt Nam, và không phải vào bệnh viện tâm thần(?!).

Minh Tiến

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.