Tạo điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư cùng thắng, cùng Việt Nam phát triển

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo nhiều bộ, ngành; 180 đại biểu đại diện cho các DN, hiệp hội DN đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Hội nghị được kết nối trực tuyến tới 63 điểm cầu tại các tỉnh, thành phố với sự tham dự của lãnh đạo UBND các tỉnh cùng các sở, ngành liên quan; 37 điểm cầu doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Việt Nam đã được ví dụ lạc quan trong lĩnh vực kinh doanh và đầu tư

Theo Bộ KH&ĐT, lũy kế đến ngày 20/4/2023, cả nước có 37.065 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký gần 445,9 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế của các dự án đầu tư nước ngoài ước đạt hơn 279,8 tỷ USD, bằng gần 62,8% tổng vốn đầu tư đăng ký còn hiệu lực. Riêng năm 2023, tính đến ngày 20/4, tổng vốn đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần, mua phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài đạt gần 8,88 tỷ USD. Vốn thực hiện của dự án đầu tư nước ngoài ước đạt khoảng 5,85 tỷ USD, xấp xỉ cùng kỳ năm 2022. Đây là những kết quả đạt được trong bối cảnh tình kinh tế thế giới tiếp tục biến động phức tạp, khó lường; nhu cầu tiêu dùng toàn cầu giảm sút, lạm phát gia tăng, xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ và tăng lãi suất tiếp tục kéo dài ở nhiều quốc gia; khủng hoảng ngân hàng ở Mỹ và châu Âu.

Tại hội nghị, đại diện các hiệp hội DN, nhà đầu tư đã đưa ra 10 nhóm vấn đề vướng mắc kiến nghị, gồm: Giấy phép lao động; Thị thực; Phòng cháy chữa cháy; Đánh giá tác động môi trường; Tác động của thuế tối thiểu toàn cầu; Điện lực và năng lượng; Quy định không áp dụng tính lãi đối với tài khoản ngoại tệ; Thủ tục xin cấp phép thành lập, vận hành các cơ sở giáo dục; Dược phẩm; Thông tin, dữ liệu.

Ông Nitin Kapoor, đồng Chủ tịch Liên minh Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam (VBF), Chủ tịch AstraZeneca Việt Nam cho biết, các thành viên VBF đánh giá cao sự điều hành quyết liệt, chủ động, sáng tạo, linh hoạt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong năm 2022. Cộng đồng DN VBF (bao gồm cả FDI và DN tư nhân trong nước) cam kết đồng hành cùng Chính phủ trong việc xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, hướng tới phát triển kinh tế bền vững. 

Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) Gabor Fluit cho biết, mặc dù phải đối mặt với một số rào cản nhưng Việt Nam đã được công nhận là một ngôi sao đang lên trong lĩnh vực kinh doanh và đầu tư. EuroCham đề xuất về chuyển đổi năng lượng xanh, đáp ứng nhu cầu năng lượng trong tương lai, cần đẩy nhanh việc hoàn thiện và triển khai Quy hoạch phát triển điện VIII.  

Theo ông Takeo Nakajima, Trưởng đại diện Tổ chức xúc tiến và thương mại Nhật Bản (Jetro) Hà Nội, các DN Nhật Bản rất sẵn sàng đầu tư tại Việt Nam, với khảo sát của JETRO, 47% số người được hỏi cho biết họ sẽ mở rộng kinh doanh trong 1-2 năm tới. 

Ông Hong Sun, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (Kocham) nói rằng, hiện nay, Kocham có tiếp nhận được một số kiến nghị của các DN Hàn Quốc mới vào đầu tư tại Việt Nam về một số khó khăn liên quan đến cơ chế cấp giấy phép lao động cho lao động nước ngoài và phê duyệt hạ tầng phòng cháy chữa cháy...  “Tôi tin rằng nếu Chính phủ quan tâm và nỗ lực tháo gỡ những khó khăn của các DN FDI để các DN này có thể mở rộng kinh doanh ổn định tại Việt Nam, thì DN sẽ có thể gạt bỏ những lo lắng và tin tưởng đầu tư nhiều hơn nữa”, ông Hong Sun cho hay.

Ông Michael Michalak, Phó Chủ tịch cấp cao, Giám đốc điều hành khu vực ASEAN, Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC) cũng cho biết, các DN Hoa Kỳ rất lạc quan về triển vọng tăng trưởng thương mại và đầu tư giữa hai nước trong thời gian tới trên nền tảng quan hệ song phương ngày càng gắn bó chặt chẽ hơn. Để khai thác hết tiềm năng đó, USABC mong muốn Việt Nam đơn giản hóa và rút ngắn thời gian xem xét và phê duyệt các dự án điện. Đề nghị Chính phủ sớm phê duyệt kế hoạch thí điểm thực hiện cơ chế bán điện trực tiếp từ nhà sản xuất điện đến hộ tiêu thụ công nghiệp (DPPA).

Ông Preben Elnef, Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc LEGO Manufacturing Việt Nam cũng đánh giá cao về sự cởi mở và khả năng tiếp cận của Việt Nam. Việt Nam đã có một môi trường đầu tư cởi mở và ổn định. Đó là một yếu tố quan trọng để các nhà đầu tư nước ngoài nhìn vào khi họ tiến hành đánh giá nội bộ để xác định vị trí tốt nhất để đầu tư vào châu Á Thái Bình Dương. Bằng cách giữ ổn định hệ sinh thái này, Việt Nam sẽ tiếp tục tạo được uy tín với các nhà đầu tư cũng như khẳng định vị thế dẫn đầu trong thu hút đầu tư nước ngoài trong dài hạn.

Cần chuẩn bị sẵn các điều kiện cần thiết để đón làn sóng đầu tư

Liên quan đến vấn đề năng lượng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, trong Quy hoạch điện VIII, có ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo, cả điện mặt trời, điện gió cả trên bờ và ngoài khơi, điện sinh khối, cũng như các nguồn điện Việt Nam có lợi thế, thực hiện mục tiêu chuyển đổi nhiên liệu của các nhà máy nhiệt điện than, nhiệt điện khí bằng các hình thức đốt kèm, phát triển các ngành sản xuất mới như là hydro, pin năng lượng sạch. "Chúng tôi đang triển khai xây dựng các cơ chế phát triển điện mặt trời áp mái, cơ chế mua bán điện trực tiếp. Hiện nay, Bộ Công Thương đang cùng với tư vấn gấp rút hoàn thiện và dự kiến trình Thủ tướng phê chuẩn, chậm nhất là trung tuần tháng 5 năm nay", Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho hay.

Theo Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng, cùng với nỗ lực chung của Chính phủ, Bộ KH&ĐT cam kết sẽ tiếp tục giữ vững ngọn lửa đổi mới, tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa vai trò tham mưu giúp Chính phủ kiến tạo những bước đột phá trong cải cách thể chế, môi trường đầu tư kinh doanh. Đồng thời, sẽ phối hợp chặt chẽ cùng các bộ, ngành và địa phương để tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động đầu tư kinh doanh của cộng đồng DN nói chung và đầu tư nước ngoài nói riêng tại Việt Nam có hiệu quả và thành công. Về các giải pháp, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng, cần chuẩn bị sẵn các điều kiện cần thiết để đón làn sóng đầu tư, trong đó, cần chuẩn bị sẵn các “gói” chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư mới, trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng trong năm 2024, tăng tính cạnh tranh của môi trường đầu tư và hài hòa lợi ích của nhà đầu tư. 

Tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái cho biết, trong hội nghị này, đã có 3 Tập đoàn trao đổi với Bộ KH&ĐT cam kết sẽ đầu tư mới và mở rộng đầu tư trong năm nay với tổng vốn đầu tư lên đến 3,7 tỷ USD. Đó là các nhà đầu tư của Cộng hòa Liên bang Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản, trong các lĩnh vực như sản xuất xanh, sản xuất năng lượng tái tạo(khoảng 1 tỉ euro), sản xuất trong lĩnh vực thiết bị y tế (khoảng 600 triệu USD); sản xuất năng lượng, logictics (khoảng 1,6 tỷ USD).

Sớm có những giải pháp mới, đột phá để tiết giảm chi phí cho doanh nghiệp

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ: Với tinh thần thảo luận thẳng thắn, sôi nổi, khẩn trương và hiệu quả, hội nghị đã cơ bản hoàn thành chương trình và đạt được mục tiêu đề ra, có nhiều ý kiến tâm huyết, thẳng thắn, trách nhiệm. Các đại biểu đã đưa ra các cam kết đầu tư sau hội nghị với tổng số vốn gần 4 tỷ USD. 

Về các kiến nghị tại hội nghị, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương chủ động giải quyết kịp thời những vướng mắc mà các nhà đầu tư kiến nghị với trách nhiệm cao nhất, kịp thời, hiệu quả nhất, Chính phủ sẽ có cơ chế và kế hoạch kiểm tra các bộ, ngành địa phương thực hiện chỉ đạo này.

Thủ tướng yêu cầu Bộ KH&ĐT, các bộ, ngành, địa phương liên quan nghiêm túc tiếp thu các ý kiến của các DN, nhà đầu tư; chủ động xử lý ngay theo thẩm quyền hoặc kịp thời tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định. Đồng thời, các cơ quan khẩn trương hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ký ban hành văn bản chỉ đạo là sản phẩm sau hội nghị về tăng cường thu hút và nâng cao hiệu quả đầu tư nước ngoài.

Thủ tướng chỉ rõ, trong bối cảnh hiện nay, cần đặc biệt quan tâm, sớm có những giải pháp mới, có tính đột phá để tạo điều kiện thuận lợi, tiết giảm chi phí cho các DN. Đối với các kiến nghị, đề xuất của DN, nhà đầu tư, trong đó có nhà đầu tư nước ngoài, cần nghiêm túc lắng nghe với tinh thần cầu thị; “không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm”, trên cơ sở đó, kịp thời có biện pháp xử lý hiệu quả, nhất là những khó khăn, vướng mắc thực tế mà các DN, nhà đầu tư đề xuất, kiến nghị như: Tiếp cận vốn tín dụng, chứng khoán, trái phiếu, bất động sản, đất đai, thủ tục hành chính, thuế, phí, lệ phí, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường, xử lý nước thải, khí thải….

Chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết (về pháp lý, quỹ đất, hạ tầng, năng lượng, lao động…) để đón vốn đầu tư mới, nhất là các dự án FDI có tính lan tỏa cao, tác động thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với cộng đồng DN, Thủ tướng mong rằng, nhà đầu tư cần xây dựng chiến lược kinh doanh lâu dài, bền vững, thân thiện môi trường, tập trung vào các ngành mới nổi như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, đổi mới sáng tạo, kinh tế tri thức, ứng phó biến đổi khí hậu. Các DN, nhà đầu tư nước ngoài cần nêu cao tinh thần “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”; “đã nói là phải làm; đã cam kết phải thực hiện hiệu quả”, bằng năng lực, trí tuệ, kinh nghiệm để chuyển hóa những khó khăn, thách thức thành cơ hội, động lực phát triển. “Thành công của các nhà đầu tư cũng là thành công của Việt Nam. Việt Nam luôn chào đón và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư cùng thắng, cùng Việt Nam phát triển. Đề nghị chúng ta hãy cùng chung tay, chung sức, đồng lòng, bằng những hành động thiết thực, hiệu quả, nỗ lực phấn đấu vì một thế giới hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển và không ai bị bỏ lại phía sau”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Về vấn đề OECD áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, theo Thủ tướng, Việt Nam luôn đề cao việc tuân thủ luật pháp và chủ động, tích cực tham gia các cam kết chung của quốc tế, trong đó có các cam kết về thuế tối thiểu toàn cầu của OECD (trong khuôn khổ Sáng kiến chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển dịch lợi nhuận của OECD).

Chính phủ đã và đang chỉ đạo khẩn trương rà soát, có các giải pháp thu hút đầu tư, hỗ trợ khác ngoài thuế trên cơ sở không trái với các quy định và cam kết quốc tế, hài hòa lợi ích giữa các bên, bảo đảm ứng xử bình đẳng giữa các DN để khuyến khích các nhà đầu tư hiện hữu và các nhà đầu tư mới.

Đồng thời, tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, quy định và xây dựng lộ trình áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế và áp dụng phù hợp với Việt Nam trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Về các vấn đề khác, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang trình Quốc hội xử lý các vấn đề liên quan đến thị thực. Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đã có giải đáp về vấn đề lao động. Các cơ quan đang tiếp tục xử lý các vấn đề liên quan tới phòng cháy chữa cháy (Bộ Công an, Bộ Xây dựng và các bộ, ngành liên quan), thuốc, vật tư y tế (Bộ Y tế), năng lượng (quy hoạch điện VIII, điện gió, điện mặt trời, điện áp mái, thí điểm cơ chế mua bán điện trực tiếp, thuộc Bộ Công Thương), thủ tục cấp phép vận hành các cơ sở giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo), đánh giá tác động môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường)…