Tăng giờ làm thêm: Tăng cường kiểm tra, giám sát, tránh để doanh nghiệp lạm dụng

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết nới trần làm thêm giờ. Đây được lý giải là giải pháp tạm thời để giúp các doanh nghiệp vượt qua khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Việc nới trần làm thêm giờ này nhận được nhiều ý kiến đồng thuận từ phía doanh nghiệp và cả người lao động.

Tuy vậy, vẫn có những ý kiến băn khoăn về việc tổ chức thực hiện thế nào để hài hòa lợi ích cho cả doanh nghiệp và hàng chục triệu người lao động trong bối cảnh hiện nay. Đặc biệt là công tác kiểm tra, giám sát để đảm bảo quyền lợi cho người lao động.

Xung quanh vấn đề này, PV đã có cuộc trao đổi với ông Lê Đình Quảng, Phó trưởng Ban Chính sách - Pháp luật (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam).

1.jpg -0
Ông Lê Đình Quảng, Phó trưởng Ban Chính sách - Pháp luật, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam.

PV: Tối đa 60/giờ trên tháng, không quá 300 giờ/năm, theo Bộ LĐ-TBXH, trần làm thêm giờ mới này là giải pháp tạm thời (thực hiện trong năm 2022) nhằm giúp các doanh nghiệp phục hồi sản suất sau ảnh hưởng của dịch COVID-19. Ở góc độ là cơ quan bảo vệ quyền lợi cho người lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đánh giá thế nào về việc này thưa ông?

Ông Lê Đình Quảng: Chúng tôi cũng đánh giá đây là giải pháp cấp bách tạm thời để giúp doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, đặc biệt là làm thêm giờ đã được Quốc hội thảo luận rất kỹ khi thông qua Bộ luật Lao động năm 2019. Giới hạn làm thêm giờ trong tháng cũng như trong năm mới có hiệu lực từ 1/1/2021. Thời gian áp dụng mới chỉ được thời gian ngắn, tuy nhiên do ảnh hưởng của đại dịch nên rất nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong giải quyết đơn hàng cũng như cung cầu lao động. Vì thế trong bối cảnh hiện nay, việc nới trần làm thêm giờ là vấn đề bất đắc dĩ nhưng vẫn phải thực hiện. Việc này sẽ giúp các doanh nghiệp đáp ứng được tiến độ các đơn hàng, tránh đứt gãy cung ứng thị trường nguyên liệu.

Tuy vậy, vì đây chỉ là giải pháp tạm thời nên chỉ có giá trị áp dụng trong một khoảng thời gian nhất định. Khi mà tình hình dịch bệnh được khắc phục, các doanh nghiệp không còn đối mặt với những khó khăn ấy nữa thì chúng ta lại áp dụng đúng quy định theo Điều 107 của Bộ luật Lao động.

PV: Dù chỉ là giải pháp tạm thời nhưng vẫn có nhiều ý kiến e ngại vấn đề sức khỏe của người lao động, cho rằng nếu doanh nghiệp tăng thời gian làm thêm nhiều quá sẽ khó đảm bảo việc tái tạo sức khỏe cho người lao động. Ông nghĩ thế nào?

Ông Lê Đình Quảng: Đây là vấn đề mà chúng tôi rất quan tâm và các ý kiến lo ngại này đặt ra là đúng. Đã có rất nhiều bằng chứng, nghiên cứu đã xác định việc làm thêm giờ kéo dài sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, gia tăng bệnh tật, tăng nguy cơ xảy ra tai nạn lao động, giảm năng suất lao động. Không chỉ vậy còn ảnh hưởng rất nhiều đến các vấn đề xã hội khác như: Chăm sóc con cái, tình cảm gia đình… của công nhân, người lao động. Chính vì thế, hầu hết các nước đều có trần làm thêm giờ để đảm bảo cân đối giữa nhu cầu của người sử dụng lao động về việc làm cũng như thu nhập của người lao động và các vấn đề liên quan khác.

Đối với người lao động của chúng ta, sau hai năm đại dịch COVID-19, có thể nói họ bị áp lực rất lớn về công việc, cũng như cuộc sống. Chính vì thế sức khỏe của người lao động hiện nay đang bị ảnh hưởng nặng nề. Trong bối cảnh như vậy, việc thực hiện nới trần làm thêm giờ cần phải được đặc biệt quan tâm đến môi trường làm việc, điều kiện chăm lo sức khỏe cho người lao động. Tôi cho rằng vấn đề quan trọng nhất trong tăng làm thêm giờ là phải tạo ra được môi trường làm việc tốt nhất, tránh tạo ra thêm những áp lực cho người lao động vào thời điểm này.

PV: Không chỉ vậy, còn có những ý kiến lo ngại doanh nghiệp sẽ lợi dụng việc này để ép người lao động phải tăng ca. Đây là vấn đề thật sự cần lưu ý khi triển khai Nghị quyết này. Việc tăng cường giám sát, thanh tra, kiểm tra là rất quan trọng, ông nghĩ như thế nào về việc này?

Ông Lê Đình Quảng: Có thể nói rằng, về mặt quy định của pháp luật muốn làm thêm giờ thì người sử dụng lao động phải thỏa thuận với người lao động. Tuy nhiên, có thể do vị thế của người lao động mà việc người sử dụng lao động ép người lao động phải làm những việc thực tiễn là điều có thể xảy ra. Chính vì thế, trong Nghị quyết này của Quốc hội, cũng như trong các quy định của pháp luật đã giao trách nhiệm cho các cơ quan quản lý nhà nước là phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các vi phạm. Tổ chức công đoàn và các tổ chức chính trị khác cũng được giao trách nhiệm phối hợp để giám sát thực hiện Nghị quyết này. Để làm sao Nghị quyết đưa ra để giúp đỡ các doanh nghiệp nhưng cũng phải đảm bảo tính tuân thủ pháp luật, bảo vệ được quyền lợi cho người lao động, tránh việc doanh nghiệp lạm dụng, cưỡng bức lao động. Kể cả các biến tướng xung quanh vấn đề này như doanh nghiệp trả lương tăng ca nhưng lại cắt đi các khoản khác như phụ cấp chuyên cần chẳng hạn… Tất cả các hình thức đó, các cơ quan chức năng, tổ chức công đoàn phải tăng cường kiểm tra giám sát. Nếu phát hiện ra phải xử lý nghiêm minh, kịp thời để đảm bảo thực hiện đúng quy định.

PV: Như ông vừa nói, vấn đề ở đây là làm sao phải đảm bảo được quyền lợi cho công nhân, người lao động khi mà người ta tăng ca như quy định về lương, các chế độ phúc lợi. Chứ tăng ca, lương được trả cao hơn một chút nhưng doanh nghiệp lại cắt đi các khoản phụ cấp khác thì rất bất lợi cho người lao động. Ông có thể nói cụ thể hơn về việc giám sát thế nào không?

Ông Lê Đình Quảng: Chúng ta phải hiểu rõ như thế này, tiền công làm thêm giờ bằng 150% tiền công bình thường chỉ là mức thấp nhất theo luật quy định. Quan điểm của chúng tôi là bây giờ phải có những thương lượng để việc tăng thời gian làm thêm theo Nghị quyết vừa được Ủy ban thường vụ Quốc hội thông qua làm sao phải có được thương lượng tốt hơn nữa. Chúng ta phải nhớ, pháp luật quy định làm thêm vào ngày thường trả ít nhất bằng 150% của ngày làm việc bình thường. Nghĩa là pháp luật khuyến khích người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận những điều có lợi hơn. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đang chỉ đạo các cấp công đoàn có những thương lượng, đặc biệt làm thêm nhiều giờ thì phải thương lượng với doanh nghiệp để có những chính sách chăm lo tốt hơn nữa để đảm bảo sức khỏe, thu nhập cho người lao động.

Quan điểm của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam là rất rõ ràng, việc ban hành Nghị quyết này là giải pháp gỡ khó cho doanh nghiệp, doanh nghiệp có lợi thì người lao động cũng phải có lợi. Đây là tinh thần chỉ đạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam với các cấp công đoàn để thỏa thuận, thương lượng và giám sát các điều kiện lao động đảm bảo an toàn tốt nhất cho người lao động.

PV: Ông có thể nói thêm về những chỉ đạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam với các cấp công đoàn về vấn đề này?

Ông Lê Đình Quảng: Về phía công đoàn, để triển khai Nghị quyết này có mấy việc chúng tôi quan tâm. Việc đầu tiên là tăng cường tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị quyết, các quy định của pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi để người lao động nắm bắt rõ quy định để người lao động thực hiện đúng đắn nhất. Khi người lao động nắm rõ quy định, khi người sử dụng lao động thực hiện sai, bản thân người lao động cũng có thể tự đấu tranh bảo vệ. Việc thứ hai là tổ chức công đoàn tham gia giám sát, thanh tra kiểm tra người sử dụng lao động trong việc thực hiện các quy định của pháp luật nói chung, đặc biệt là quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, thời giờ làm thêm. Giám sát để các doanh nghiệp không được lợi dụng để vượt quá trần. Đồng thời đảm bảo tính tự nguyện, không được ép buộc người lao động. Các chế độ phải đảm bảo ít nhất bằng mức tối thiểu theo quy định của pháp luật. Vấn đề thứ ba mà chúng tôi quan tâm nữa là tăng cường chỉ đạo đối thoại, thương lượng, sửa đổi bổ sung thỏa ước lao động tập thể, làm sao mà có lợi nhất cho người lao động khi mà Chính phủ thực hiện Nghị quyết này theo tinh thần khuyến khích doanh nghiệp có những thỏa thuận có lợi hơn cho người lao động.

Ngoài ra, tổ chức công đoàn bằng nguồn lực của mình có những chính sách để chăm lo cho đoàn viên, người lao động. Việc này vừa là giúp người lao động cũng là giúp các doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn. Khi doanh nghiệp tháo gỡ được khó khăn thì sẽ tạo được nhiều việc làm hơn cho người lao động. Chúng tôi luôn mong muốn doanh nghiệp và người lao động cùng đồng hành, cùng phát triển.

PV: Xin cảm ơn ông!

Phan Hoạt (thực hiện)

Các tin khác

Di sản đạo học và khát vọng chấn hưng đất nước

Di sản đạo học và khát vọng chấn hưng đất nước

Những ngày tháng Mười một này, Thủ đô Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 – 2026). Nhưng một dấu mốc gần trọn thiên niên kỷ sẽ chỉ còn là con số nếu chúng ta dừng lại ở niềm tự hào.

Tiến tới xây dựng xã hội không có ma túy và tội phạm

Tiến tới xây dựng xã hội không có ma túy và tội phạm

Việc Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân, tiến tới xây dựng một xã hội không có ma túy, đẩy lùi tội phạm, bảo đảm kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV.

Để an toàn phòng cháy, chữa cháy trở thành năng lực phát triển của xã hội

Để an toàn phòng cháy, chữa cháy trở thành năng lực phát triển của xã hội

Mười tháng năm 2026, cả nước xảy ra 2.477 vụ cháy, nổ, làm 89 người chết, 119 người bị thương; thiệt hại tài sản ước tính 713 tỷ đồng, gấp hơn 2,3 lần cùng kỳ năm trước. Những con số ấy nói lên một điều: phòng cháy, chữa cháy (PCCC) không còn là việc riêng của một ngành, mà là năng lực bảo vệ xã hội trước những rủi ro có thể cướp đi tính mạng con người và thành quả phát triển chỉ trong khoảnh khắc.

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Sau 16 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn cho thấy đây không chỉ là thay đổi về tổ chức bộ máy, mà là đổi mới phương thức quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân. Mục tiêu không chỉ để giảm đầu mối, giảm tầng nấc hay tinh giản biên chế, mà là xây dựng một nền hành chính tinh gọn nhưng mạnh, phân cấp rõ, hiệu lực, hiệu quả, gần dân và sát thực tiễn hơn.

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Thông điệp quan trọng nhất mà cơ quan soạn thảo muốn gửi tới người dân và cộng đồng doanh nghiệp thông qua lần sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính này là các hành vi vi phạm pháp luật phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh, chính xác, khách quan, công bằng để tạo môi trường ổn định, an toàn.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, việc xây dựng Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ các công trình trọng yếu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quốc gia. Trong bối cảnh tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quản lý, sử dụng các phương tiện nguy hiểm này có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Quá trình đô thị hóa “thần tốc” đang khoác lên Thủ đô Hà Nội một diện mạo mới, năng động, hiện đại, với những tòa nhà cao tầng, khu đô thị sang trọng, đường sá rộng đẹp, trung tâm thương mại và những công trình kiến trúc quy mô lớn. Tuy nhiên, đằng sau sự “hào nhoáng” là những “khoảng tối” bất ổn về sinh thái đô thị.

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc xây dựng, ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử là cần thiết, góp phần hoàn thiện hạ tầng pháp lý số, giải quyết những thách thức về an ninh mạng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, giúp Việt Nam chủ động hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với quốc phòng, an ninh, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đời sống nhân dân ngày càng mở rộng, trở thành những bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng chiến lược quốc gia. Đây không chỉ là những tài sản có giá trị lớn mà còn là các mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt đối với sự ổn định chính trị, hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, sự phát triển kinh tế và khả năng bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Chín tháng năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01%; riêng quý III đạt 9,95% — mức tăng chín tháng cao nhất trong khoảng mười lăm năm. Công nghiệp và xây dựng đóng góp gần một nửa mức tăng chung. Năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được mở ra bằng một sức bật đáng kể.