Sự ra đời của chiếc máy điện tín

Ngày 6/1/1838, nhà phát minh thiên tài người Mỹ Samuel Morse (1791-1872) đã sáng chế ra chiếc máy điện tín (telex) đầu tiên trên thế giới, mở đường cho cuộc cách mạng thông tin trong lịch sử của nhân loại.

Đúng ra niềm đam mê thực sự của S. Morse là vẽ tranh nghệ thuật, với tài năng hội họa thiên phú ông đã trở thành tác giả của hàng loạt bức chân dung, mô tả dung nhan của giới danh nhân Mỹ nổi tiếng nhất khi ấy. Ngay từ năm 14 tuổi, S. Morse đã theo học tại xưởng vẽ của họa sĩ tài ba Washington Allston (1779-1843), rồi ghi danh vào Trường đại học Tổng hợp Yale danh tiếng ở tiểu bang Connecticut.

Cỗ máy telex đầu tiên do S. Morse sáng chế.
Cỗ máy telex đầu tiên do S. Morse sáng chế.

Năm 1810 khi mới 19 tuổi S. Morse đã lấy bằng Cử nhân Nghệ thuật tại Trường Yale, rồi cùng với người thầy W. Allston chu du sang châu Âu, chiêm ngưỡng những bức tranh trưng bày trong các viện bảo tàng để tiếp thu những nét vẽ tinh túy, hòng phát huy chúng vào sự nghiệp cầm cọ của mình.

Trong giai đoạn từ năm 1815-1925, S. Morse là một trong những họa sĩ Mỹ được ưa thích nhất. Nhiều nhân vật tên tuổi đương thời, trong đó có cả Tổng thống John Adams (1735-1826) đã đặt ông vẽ chân dung.

Rồi chính quyền tiểu bang New York quyết định chi ra 1.000 USD là số tiền cực lớn khi ấy, để thuê S. Morse vẽ một bức tranh sinh động về viên tướng huyền thoại người Pháp Marquis de Lafayette (1757-1834), người được tôn vinh là “cha đẻ” của cuộc chiến tranh giành độc lập cho nước Mỹ từ tay người Anh. S. Morse liền đến thủ đô Wasington D.C, mục kích trực tiếp Hầu tước De Lafayette để bắt tay vào họa bức kiệt tác, mô tả De Lafayette đứng giữa 2 vị chính khách “khai quốc công thần” khác là George Washington (1732-1799) và Benjamin Franklin (1706-1790).

Vào đầu năm 1826 khi bức tranh bất hủ sắp hoàn thiện, thì họa sĩ S. Morse nhận được bức thư khẩn từ người cha, do viên bưu tá phi ngựa nước kiệu tới đưa, trong đó ghi: “Vợ con bị hậu sản đang mong gặp mặt chồng lần cuối”. S. Morse tức tốc lên đường trở về thành phố New Haven, nơi gia đình ông đang cư ngụ thuộc tiểu bang Connecticut cách Wasington D.C hàng trăm dặm đường. Khi về đến nhà thì người vợ thân yêu Lucretia đã được chôn cất, sau khi vừa sinh hạ đứa con thứ 4…

Quá đau buồn trước cái chết của người vợ hằng đầu ấp tay gối, do thông tin chậm trễ mới ra nông nỗi này, S. Morse liền bắt tay vào nghiên cứu, cốt sáng chế ra một phương tiện truyền tin hiệu quả kịp thời giúp rút ngắn các khoảng cách.

Trong thời gian học tại Đại học Yale, S. Morse còn thường xuyên tham dự các bài giảng về lý thuyết điện do nhiều giáo sư nổi tiếng đứng lớp. Đồng thời trong chuyến thăm châu Âu cùng họa sĩ W. Allston, S. Morse đã tiếp xúc với nhà phát minh người Pháp Louis Daguerre (1787-1851), một bậc thầy trong các lĩnh vực điện và mạ điện, tạo cơ sở để ông có niềm tin rằng sáng chế của mình sẽ thành công.

Sau 12 năm miệt mài nghiên cứu, kết hợp với việc tham khảo ý kiến của các nhà sáng chế khác, đến đầu năm 1838, chiếc máy truyền tin bằng bảng ký tự dạng Morse đã ra đời, được Chính phủ Mỹ cấp bằng phát minh 5 năm sau đó cùng phần thưởng là 30.000 USD. Cũng trong năm 1843, hệ thống điện tín đường dài đầu tiên trên thế giới đã được thiết lập, giúp duy trì việc liên lạc thường xuyên giữa 2 địa điểm cách xa nhau là Washington D.C và Baltimore (tiểu bang Maryland) được thông suốt.

Chỉ nội 15 năm sau, 10 quốc gia khác ở châu Âu cũng đưa vào sử dụng mạng điện báo ký tự Morse, với tổng số tiền trả cho bản quyền phát minh của S. Morse là 400.000 đồng quan Pháp. Phần lớn khoản tiền này được S. Morse tặng cho các tổ chức từ thiện.

Với sáng chế mới mang tính đột phá trong lĩnh vực thông tin liên lạc, tên tuổi của S. Morse đã đi vào lịch sử, hiện diện trong đội ngũ những nhà phát minh vĩ đại nhất của mọi thời đại.

Quang Phú (theo The Observer)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.