“Song sinh kỹ thuật số” bảo vệ nhà sản xuất khỏi tấn công mạng

Bản sao ảo chi tiết các đối tượng vật lý - được gọi là cặp “song sinh kỹ thuật số” - đang mở ra cơ hội cho mọi sản phẩm tốt hơn trong lĩnh vực ô tô, chăm sóc sức khỏe, hàng không vũ trụ và những ngành công nghiệp khác.

Theo một nghiên cứu mới, an ninh mạng cũng có thể nằm gọn trong danh mục song sinh kỹ thuật số. Khi có nhiều robot và thiết bị sản xuất khác được truy cập từ xa, những điểm xâm nhập mới cho tấn công mạng độc hại sẽ được tạo ra. Nhằm bắt kịp với mối đe dọa mạng đang gia tăng, một nhóm nhà nghiên cứu tại Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia (NIST) và Đại học Michigan (Mỹ) nghĩ ra một khuôn khổ an ninh mạng kết hợp công nghệ song sinh kỹ thuật số cùng với học máy và chuyên môn của con người để gắn cờ mọi dấu hiệu tấn công mạng.

“Song sinh kỹ thuật số” bảo vệ nhà sản xuất khỏi tấn công mạng -0
Máy in 3D - sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) - giám sát một bản sao kỹ thuật số bắt chước và được cung cấp dữ liệu theo thời gian thực.

Nhóm nhà nghiên cứu NIST và Đại học Michigan chứng minh tính khả thi của chiến lược bằng cách phát hiện cuộc tấn công mạng nhằm vào máy in 3D trong phòng thí nghiệm. Nhóm cũng lưu ý khuôn khổ này có thể được áp dụng cho một loạt công nghệ sản xuất. Cuộc tấn công mạng có thể cực kỳ tinh vi và do đó khó phát hiện hoặc phân biệt với những điểm bất thường khác, đôi khi thường xuyên hơn, của hệ thống. Dữ liệu vận hành mô tả những gì đang xảy ra bên trong máy móc - dữ liệu cảm biến, tín hiệu lỗi, lệnh kỹ thuật số được ban hành hoặc thực thi chẳng hạn - có thể hỗ trợ phát hiện tấn công mạng. Tuy nhiên, việc truy cập trực tiếp loại dữ liệu này trong thời gian gần từ những thiết bị công nghệ vận hành (OT), chẳng hạn như máy in 3D, có thể gây rủi ro cho hiệu suất và độ an toàn của quy trình tại nhà máy.

Michael Pease, kỹ sư cơ khí của NIST và đồng tác giả nghiên cứu, cho biết: “Thông thường, tôi quan sát thấy chiến lược an ninh mạng trong sản xuất dựa trên bản sao lưu lượng mạng không phải lúc nào cũng giúp biết được điều gì đang xảy ra bên trong một bộ phận máy móc hoặc quy trình. Kết quả là, một số chiến lược an ninh mạng trong OT có vẻ tương tự như việc quan sát các hoạt động từ bên ngoài thông qua một cửa sổ; tuy nhiên, đối thủ có thể đã tìm được cách lên sàn”. Nếu không nhìn vào bên trong phần cứng, chuyên gia an ninh mạng có thể tạo điều kiện cho mọi tác nhân độc hại hoạt động mà không bị phát hiện.

Song sinh kỹ thuật số không phải là mô hình máy tính bình thường. Chúng được liên kết chặt chẽ với các đối tác vật lý của chúng, từ đó chúng trích xuất dữ liệu và chạy cùng với thời gian gần như thực. Vì vậy, khi không thể kiểm tra một cỗ máy vật lý khi nó đang hoạt động, thì bản sao kỹ thuật số của nó là điều tốt nhất tiếp theo.

Trong những năm gần đây, cặp song sinh kỹ thuật số của máy móc sản xuất đã trang bị cho các kỹ sư rất nhiều dữ liệu vận hành, giúp họ đạt được nhiều thành tích khác nhau (mà không ảnh hưởng đến hiệu suất hoặc độ an toàn), bao gồm dự đoán khi nào các bộ phận sẽ bắt đầu hỏng hóc và cần bảo trì. Nhóm nghiên cứu cho biết ngoài việc phát hiện những chỉ số hao mòn thông thường, cặp song sinh kỹ thuật số có thể giúp tìm thấy nhiều thứ hơn trong dữ liệu sản xuất.

Dawn Tilbury, giáo sư kỹ thuật cơ khí tại Đại học Michigan và đồng tác giả nghiên cứu, giải thích: “Bởi vì quy trình sản xuất tạo ra các tập dữ liệu phong phú như nhiệt độ, điện áp, dòng điện và chúng rất lặp đi lặp lại, nên có nhiều cơ hội để phát hiện ra những điểm bất thường, bao gồm cả cuộc tấn công mạng”. Để nắm bắt cơ hội do cặp song sinh kỹ thuật số mang lại nhằm đảm bảo an ninh mạng chặt chẽ hơn, nhóm nhà nghiên cứu phát triển một khuôn khổ bao gồm chiến lược mới đã thử nghiệm trên máy in 3D có sẵn. Nhóm xây dựng bộ đôi kỹ thuật số để mô phỏng quy trình in 3D và cung cấp cho nó thông tin từ máy in thực. Khi máy in chế tạo một bộ phận (trong trường hợp này là đồng hồ cát bằng nhựa), các chương trình máy tính theo dõi và phân tích luồng dữ liệu liên tục bao gồm cả nhiệt độ đo được từ đầu in vật lý và nhiệt độ mô phỏng được bộ đôi kỹ thuật số tính toán theo thời gian thực.

Nhóm nhà nghiên cứu đã tung ra loạt làn sóng nhiễu loạn tại máy in. Một số là những bất thường vô hại - chẳng hạn như quạt bên ngoài làm mát máy in - nhưng một số khác khiến máy in báo sai chỉ số nhiệt độ, đại diện cho một điều gì đó bất chính hơn. Vì vậy, ngay cả khi có rất nhiều thông tin trong tay, làm thế nào mà mạng chương trình máy tính của nhóm phân biệt được một cuộc tấn công mạng với một thứ gì đó thông thường hơn? Câu trả lời của khuôn khổ là sử dụng quá trình loại bỏ. Chương trình phân tích cả máy in thực và máy in kỹ thuật số là mô hình máy học nhận dạng mẫu được đào tạo trên dữ liệu hoạt động bình thường, với số lượng lớn.

Nói cách khác, các mô hình rất giỏi trong việc nhận biết máy in trông như thế nào trong điều kiện bình thường, cũng có nghĩa là chúng có thể biết khi nào có điều gì đó khác thường. Nếu mô hình này phát hiện ra điểm bất thường, chúng sẽ chuyển dùi cui sang mô hình máy tính khác để kiểm tra xem các tín hiệu lạ có phù hợp với bất kỳ điều gì trong thư viện các sự cố đã biết hay không - chẳng hạn như quạt của máy in làm mát đầu in nhiều hơn dự kiến. Sau đó, hệ thống phân loại sự bất thường là trong dự kiến hoặc một mối đe dọa mạng tiềm tàng. Ở bước cuối cùng, chuyên gia con người sẽ diễn giải phát hiện của hệ thống và sau đó đưa ra quyết định.

Nhưng bất chấp kết quả đầy hứa hẹn, nhóm nhà nghiên cứu có kế hoạch nghiên cứu cách khung phản ứng với những cuộc tấn công đa dạng và hung hãn hơn trong tương lai, đảm bảo chiến lược này đáng tin cậy và có thể mở rộng. Các bước tiếp theo của họ cũng bao gồm việc áp dụng chiến lược cho một nhóm máy in cùng một lúc, để xem liệu phạm vi phủ sóng mở rộng có gây tổn hại hay giúp ích cho khả năng phát hiện của họ hay không. Pease bình luận: “Với những nghiên cứu sâu hơn, khuôn khổ này có khả năng là một giải pháp đôi bên cùng có lợi cho cả việc bảo trì cũng như giám sát dấu hiệu của các hệ thống OT bị xâm nhập”.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.