Siêu mã độc bí ẩn Regin tấn công máy tính toàn cầu

Symantec, một trong những công ty an ninh mạng hàng đầu thế giới của Mỹ, thông báo vừa mới phát hiện một phần mềm độc hại (mã độc) mới cực kỳ tinh vi gọi là "Regin" mà sau khi lây nhiễm sẽ có thể chụp màn hình, đánh cắp password và phục hồi những dữ liệu đã bị xóa.

Theo Symantec, siêu mã độc Regin là công cụ gián điệp có khả năng tàng hình và tồn tại trong máy tính nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm mà không bị phát hiện. Sian John, chuyên gia chiến lược an ninh máy tính Symantec, nhận định Regin được tạo ra bởi một quốc gia hay tổ chức phương Tây và có thể so sánh với sâu máy tính Stuxnet (tấn công làm tê liệt hàng loạt thiết bị trong chương trình hạt nhân của Iran) được phát hiện năm 2010. Theo thông tin từ một blog trên trang web Symantec, siêu mã độc Regin là "mối đe dọa nhiều tầng, trong đó mỗi tầng được che giấu và mã hóa, ngoại trừ tầng đầu tiên".

Trụ sở Symantec ở Cupertino, bang California.
Trụ sở Symantec ở Cupertino, bang California.

Regin được cho là xuất hiện từ những năm 2008 đến 2011 (phiên bản 1.0) trước khi biến mất và phát tán trở lại với phiên bản mới (2.0) vào năm 2013. Symantec cho biết, họ đang cố gắng phân tích giải mã để xác định nguồn gốc xuất xứ của Regin.

Giới chuyên gia Symantec cho rằng hiện đã có hơn 100 nạn nhân của công cụ gián điệp tinh vi mà Microsoft gọi là Regin được phát hiện và có lẽ còn nhiều nạn nhân khác chưa được biết đến. Công ty an ninh mạng Nga Kaspersky bắt đầu theo dõi mối đe dọa Regin vào năm 2012, còn Symantec đi sâu điều tra siêu mã độc vào năm 2013 sau khi một số khách hàng của họ bị tấn công. Theo kết quả điều tra từ 2 công ty an ninh mạng, Regin được đánh giá là phần mềm cực kỳ phức tạp, biết biến hóa tùy theo mục tiêu và yêu cầu tấn công. Eric Chien, Giám đốc kỹ thuật Ban Phản ứng và Công nghệ an ninh Symantec, trình bày trong báo cáo về Regin: "Trong thế giới các mối đe dọa phần mềm độc hại, chỉ có vài mẫu có thể đáng được coi là mang tính đột phá".

Mô tả 5 giai đoạn tấn công của Regin.
Mô tả 5 giai đoạn tấn công của Regin.

Các nhà nghiên cứu Symantec nhận định rất có thể Regin lây nhiễm hệ thống mạng Công ty Viễn thông Bỉ Belgacom (Bỉ) vào đầu năm 2013, và Kaspersky tin rằng máy tính chuyên gia viết mật mã Jean-Jacques Quisquater nổi tiếng của Bỉ tiếp tục bị siêu mã độc tấn công vào 5 tháng sau đó. Kaspersky tìm thấy dấu vết của Regin tại nhiều quốc gia trên thế giới: Algeria, Afghanistan, Bỉ, Brazil, Fiji, Đức, Iran, Ấn Độ, Malaysia, Syria, Pakistan, Ireland và thậm chí tại đảo quốc nhỏ bé Kiribati ở Thái Bình Dương. Trong khi đó, tuyệt đại đa số các nạn nhân của Regin được Symantec phát hiện ở Nga (28%) và Arập Xêút (24%). Mục tiêu của Regin vô cùng đa dạng - từ các cơ quan chính quyền, tổ chức tư nhân, bệnh viện, viện nghiên cứu, mạng lưới khách sạn cho đến cá nhân như là giáo sư Đại học Louvain - chuyên gia mật mã Quisquater của Bỉ. Điều đáng quan tâm là Regin có khả năng khai thác mạng di động toàn cầu GSM để gián điệp các thiết bị di động như điện thoại. Kaspersky cho rằng Regin có thể tấn công mạng GSM tại một vài quốc gia nào đó ở Trung Đông. 

Bản đồ phát tán mã độc Regin ra khắp thế giới do Kaspersky cung cấp.
Bản đồ phát tán mã độc Regin ra khắp thế giới do Kaspersky cung cấp.

Đầu năm 2014 “người thổi còi”, Edward Snowden, đã tiết lộ, NSA cũng có hai chương trình gián điệp sử dụng công cụ có thể coi là tương tự như Regin mang tên mã là MYSTIC và SOMALGET để thu thập dữ liệu từ mỗi cuộc gọi đến bởi một số quốc gia như Mexico, Kenya, Philippines... qua điện thoại di động. Thật ra, nền tảng "Regin" xuất hiện lần đầu tiên vào năm 2009, khi một ai đó tải các thành phần của công cụ lên VirusTotal - trang web hoàn toàn miễn phí cung cấp dịch vụ quét virus trực tuyến (chứ không phải phần mềm diệt virus), phần mềm độc hại và URL đáng ngờ.

Các nhà nghiên cứu cũng như bất cứ ai tìm thấy một tập tin nghi ngờ đều có thể tải nó lên trang web VirusTotal - nơi tập hợp hàng chục công cụ quét virus - để kiểm tra. Tuy nhiên, vào thời điểm đó có lẽ chẳng ai thèm để ý đến hành vi tải lên này.

Đến ngày 9/3/2011, Microsoft mới bắt đầu chú ý đến nhiều tập tin đáng ngờ tải lên VirusTotal và sau đó thông báo công ty tăng thêm công cụ dò tìm một trojan gọi là Regin A vào phần mềm an ninh của mình. Ngày hôm sau, Microsoft tiếp tục thông báo về một biến thể gọi là Regin B. Một số chuyên gia cho rằng các tập tin tải lên VirusTotal năm 2011 có lẽ xuất phát từ Ủy ban châu Âu (EC) hay từ một công ty an ninh được thuê để giúp điều tra sự xâm nhập đáng ngờ của chúng. Guido Vervaet, Giám đốc An ninh EC chịu trách nhiệm điều tra các tập tin đáng ngờ, nói rằng chúng cực kỳ tinh vi với "kiến trúc phức tạp".

Eric Chien, Giám đốc Kỹ thuật Ban Phản ứng và Công nghệ An ninh Symantec.
Eric Chien, Giám đốc Kỹ thuật Ban Phản ứng và Công nghệ An ninh Symantec.

Hiện nay, các chuyên gia an ninh từ Symantec và Kaspersky vẫn chưa nắm rõ được mã độc Regin ban đầu được lây nhiễm và phát tán như thế nào. Tuy nhiên, căn cứ vào bằng chứng trong cuộc tấn công năm 2011, Symantec cho rằng, hung thủ có thể lợi dụng điểm yếu zero-day (lỗ hổng an ninh của phần mềm chưa được nhà sản xuất vá lỗi) ở Yahoo Instant Messenger.

Trong khi đó, ông Eric Chien cho rằng những kẻ tấn công có thể sử dụng nhiều kỹ thuật tinh vi để xâm nhập vào các môi trường khác nhau. Các báo cáo về vụ tấn công Belgacom mô tả một kỹ thuật tinh vi hơn gọi là MITM (Man in the Middle), sử dụng một máy chủ giả mạo để chiếm quyền điều khiển trình duyệt của các nhà quản lý hệ thống Belgacom và hướng họ đến các trang web do những kẻ tấn công kiểm soát để lây nhiễm mã độc. Theo Symantec, Regin chạy trên nền tảng Microsoft Windows và cuộc tấn công diễn ra qua 5 giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên mở đường cho các giai đoạn tiếp theo để mã hóa và xử lý thông tin. Kiến trúc nhiều tầng phức tạp của Regin được cho là giống với các sâu máy tính Duqu và Stuxnet.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.