Siêu mã độc bí ẩn Regin tấn công máy tính toàn cầu

Symantec, một trong những công ty an ninh mạng hàng đầu thế giới của Mỹ, thông báo vừa mới phát hiện một phần mềm độc hại (mã độc) mới cực kỳ tinh vi gọi là "Regin" mà sau khi lây nhiễm sẽ có thể chụp màn hình, đánh cắp password và phục hồi những dữ liệu đã bị xóa.

Theo Symantec, siêu mã độc Regin là công cụ gián điệp có khả năng tàng hình và tồn tại trong máy tính nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm mà không bị phát hiện. Sian John, chuyên gia chiến lược an ninh máy tính Symantec, nhận định Regin được tạo ra bởi một quốc gia hay tổ chức phương Tây và có thể so sánh với sâu máy tính Stuxnet (tấn công làm tê liệt hàng loạt thiết bị trong chương trình hạt nhân của Iran) được phát hiện năm 2010. Theo thông tin từ một blog trên trang web Symantec, siêu mã độc Regin là "mối đe dọa nhiều tầng, trong đó mỗi tầng được che giấu và mã hóa, ngoại trừ tầng đầu tiên".

Trụ sở Symantec ở Cupertino, bang California.
Trụ sở Symantec ở Cupertino, bang California.

Regin được cho là xuất hiện từ những năm 2008 đến 2011 (phiên bản 1.0) trước khi biến mất và phát tán trở lại với phiên bản mới (2.0) vào năm 2013. Symantec cho biết, họ đang cố gắng phân tích giải mã để xác định nguồn gốc xuất xứ của Regin.

Giới chuyên gia Symantec cho rằng hiện đã có hơn 100 nạn nhân của công cụ gián điệp tinh vi mà Microsoft gọi là Regin được phát hiện và có lẽ còn nhiều nạn nhân khác chưa được biết đến. Công ty an ninh mạng Nga Kaspersky bắt đầu theo dõi mối đe dọa Regin vào năm 2012, còn Symantec đi sâu điều tra siêu mã độc vào năm 2013 sau khi một số khách hàng của họ bị tấn công. Theo kết quả điều tra từ 2 công ty an ninh mạng, Regin được đánh giá là phần mềm cực kỳ phức tạp, biết biến hóa tùy theo mục tiêu và yêu cầu tấn công. Eric Chien, Giám đốc kỹ thuật Ban Phản ứng và Công nghệ an ninh Symantec, trình bày trong báo cáo về Regin: "Trong thế giới các mối đe dọa phần mềm độc hại, chỉ có vài mẫu có thể đáng được coi là mang tính đột phá".

Mô tả 5 giai đoạn tấn công của Regin.
Mô tả 5 giai đoạn tấn công của Regin.

Các nhà nghiên cứu Symantec nhận định rất có thể Regin lây nhiễm hệ thống mạng Công ty Viễn thông Bỉ Belgacom (Bỉ) vào đầu năm 2013, và Kaspersky tin rằng máy tính chuyên gia viết mật mã Jean-Jacques Quisquater nổi tiếng của Bỉ tiếp tục bị siêu mã độc tấn công vào 5 tháng sau đó. Kaspersky tìm thấy dấu vết của Regin tại nhiều quốc gia trên thế giới: Algeria, Afghanistan, Bỉ, Brazil, Fiji, Đức, Iran, Ấn Độ, Malaysia, Syria, Pakistan, Ireland và thậm chí tại đảo quốc nhỏ bé Kiribati ở Thái Bình Dương. Trong khi đó, tuyệt đại đa số các nạn nhân của Regin được Symantec phát hiện ở Nga (28%) và Arập Xêút (24%). Mục tiêu của Regin vô cùng đa dạng - từ các cơ quan chính quyền, tổ chức tư nhân, bệnh viện, viện nghiên cứu, mạng lưới khách sạn cho đến cá nhân như là giáo sư Đại học Louvain - chuyên gia mật mã Quisquater của Bỉ. Điều đáng quan tâm là Regin có khả năng khai thác mạng di động toàn cầu GSM để gián điệp các thiết bị di động như điện thoại. Kaspersky cho rằng Regin có thể tấn công mạng GSM tại một vài quốc gia nào đó ở Trung Đông. 

Bản đồ phát tán mã độc Regin ra khắp thế giới do Kaspersky cung cấp.
Bản đồ phát tán mã độc Regin ra khắp thế giới do Kaspersky cung cấp.

Đầu năm 2014 “người thổi còi”, Edward Snowden, đã tiết lộ, NSA cũng có hai chương trình gián điệp sử dụng công cụ có thể coi là tương tự như Regin mang tên mã là MYSTIC và SOMALGET để thu thập dữ liệu từ mỗi cuộc gọi đến bởi một số quốc gia như Mexico, Kenya, Philippines... qua điện thoại di động. Thật ra, nền tảng "Regin" xuất hiện lần đầu tiên vào năm 2009, khi một ai đó tải các thành phần của công cụ lên VirusTotal - trang web hoàn toàn miễn phí cung cấp dịch vụ quét virus trực tuyến (chứ không phải phần mềm diệt virus), phần mềm độc hại và URL đáng ngờ.

Các nhà nghiên cứu cũng như bất cứ ai tìm thấy một tập tin nghi ngờ đều có thể tải nó lên trang web VirusTotal - nơi tập hợp hàng chục công cụ quét virus - để kiểm tra. Tuy nhiên, vào thời điểm đó có lẽ chẳng ai thèm để ý đến hành vi tải lên này.

Đến ngày 9/3/2011, Microsoft mới bắt đầu chú ý đến nhiều tập tin đáng ngờ tải lên VirusTotal và sau đó thông báo công ty tăng thêm công cụ dò tìm một trojan gọi là Regin A vào phần mềm an ninh của mình. Ngày hôm sau, Microsoft tiếp tục thông báo về một biến thể gọi là Regin B. Một số chuyên gia cho rằng các tập tin tải lên VirusTotal năm 2011 có lẽ xuất phát từ Ủy ban châu Âu (EC) hay từ một công ty an ninh được thuê để giúp điều tra sự xâm nhập đáng ngờ của chúng. Guido Vervaet, Giám đốc An ninh EC chịu trách nhiệm điều tra các tập tin đáng ngờ, nói rằng chúng cực kỳ tinh vi với "kiến trúc phức tạp".

Eric Chien, Giám đốc Kỹ thuật Ban Phản ứng và Công nghệ An ninh Symantec.
Eric Chien, Giám đốc Kỹ thuật Ban Phản ứng và Công nghệ An ninh Symantec.

Hiện nay, các chuyên gia an ninh từ Symantec và Kaspersky vẫn chưa nắm rõ được mã độc Regin ban đầu được lây nhiễm và phát tán như thế nào. Tuy nhiên, căn cứ vào bằng chứng trong cuộc tấn công năm 2011, Symantec cho rằng, hung thủ có thể lợi dụng điểm yếu zero-day (lỗ hổng an ninh của phần mềm chưa được nhà sản xuất vá lỗi) ở Yahoo Instant Messenger.

Trong khi đó, ông Eric Chien cho rằng những kẻ tấn công có thể sử dụng nhiều kỹ thuật tinh vi để xâm nhập vào các môi trường khác nhau. Các báo cáo về vụ tấn công Belgacom mô tả một kỹ thuật tinh vi hơn gọi là MITM (Man in the Middle), sử dụng một máy chủ giả mạo để chiếm quyền điều khiển trình duyệt của các nhà quản lý hệ thống Belgacom và hướng họ đến các trang web do những kẻ tấn công kiểm soát để lây nhiễm mã độc. Theo Symantec, Regin chạy trên nền tảng Microsoft Windows và cuộc tấn công diễn ra qua 5 giai đoạn. Giai đoạn đầu tiên mở đường cho các giai đoạn tiếp theo để mã hóa và xử lý thông tin. Kiến trúc nhiều tầng phức tạp của Regin được cho là giống với các sâu máy tính Duqu và Stuxnet.

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.