Sâu lắng tiếng thơ của chàng trai bại liệt

Suốt 37 năm chỉ ăn, nằm một chỗ nhờ bàn tay người mẹ già chăm sóc nhưng Nguyễn Bá Cường, ở xóm 12, xã Quỳnh Thạch (Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An) vẫn khiến nhiều người cảm phục với những vần thơ chan chứa tình yêu thương, khao khát với cuộc đời.

Trong ngôi nhà cấp 4 xập xệ, hình ảnh người mẹ gầy gò đang chăm bẵm một đứa con nằm liệt giường khiến người ta không khỏi xót xa.

Nguyễn Bá Cường, 37 tuổi, là con trai thứ hai trong gia đình có ba anh em. Mẹ Cường là bà Hồ Thị Vân từng là nữ thanh niên xung phong làm đường ở Nghệ An từ năm 1965-1968. Bà không ngờ mình bị nhiễm chất độc hóa học từ bao giờ khiến những đứa con đều bị di chứng. Trong đó Cường phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất do chiến tranh.

Sinh ra vẫn bình thường như bao đứa trẻ khác nhưng khi lên 2 tuổi, biết đi chập chững, Cường bắt đầu có biểu hiện khác thường. Toàn bộ cơ xương của anh bị biến dạng, chân tay teo, co quắp, co cơ mặt khiến khả năng giao tiếp gặp khó khăn. Từ đó, bệnh tình của Cường ngày càng trở nên trầm trọng.

Nguyễn Bá Cường bên tập thơ dự định xuất bản cùng tờ tạp chí có những bài thơ anh được đăng. Ảnh: T.V
Nguyễn Bá Cường bên tập thơ dự định xuất bản cùng tờ tạp chí có những bài thơ anh được đăng. Ảnh: T.V

Khi ấy, bố mẹ Cường đã đưa con mình đi chạy chữa suốt ba năm nhưng vô vọng. Bao nhiêu gia sản trong nhà đều đội nón ra đi theo những lần Cường đi chữa bệnh. Từ đó, cơ thể Cường phía bụng trở xuống bị liệt hoàn toàn, không cử động được. Mọi hoạt động của anh nhờ cả vào đôi bàn tay yếu ớt và cái đầu cử động một cách khó khăn. Chỉ có khuôn mặt là già đi theo năm tháng.

Lúc Cường 4 tuổi, mẹ Cường phải nghỉ chế độ mất sức ở phòng kỹ thuật của Nhà máy Xi măng Bỉm Sơn (Thanh Hóa) để về nuôi con. Bao năm qua, mẹ Cường một thân một mình bươn bả lo từng miếng cơm, manh áo để các con khôn lớn, nên người. Cường phải nằm liệt giường từ lúc lên 4 tuổi nên từ đó đến nay, mọi ăn uống, sinh hoạt của con đều do bàn tay gầy gò của bà Vân chăm bẵm. 

Khi còn khỏe mạnh, bà thường bế con trai ra bể nước tắm, giờ tay yếu, lưng còng, hằng ngày bà phải bê từng chậu nước vào đặt trên giường và tắm cho con trai như tắm cho đứa trẻ thơ. Ai nhìn thấy cảnh ấy đều cảm thấy rưng rưng.

Ở đời, người ta sinh con ra cũng mong có khi về già được con cái chăm sóc, đằng này khi ngoài 70, tay yếu, lưng còng, bà Vân vẫn phải chăm người con trai liệt giường. Âu cũng là số phận. Nhưng ngần ấy năm chưa một lần người mẹ già gầy yếu ấy than thân, trách phận dù đời bà nghèo, không may mắn như bao người phụ nữ sinh được những đứa con khỏe mạnh.

Ngồi buồn bã nhìn đứa con đã gần bốn mươi mà suốt ngày phải chăm bẵm như đứa trẻ con, bà Vân chua chát: “Vợ chồng tôi nhiều lần đưa con đi chữa trị bác sỹ bảo cháu bị di chứng chất độc da cam nhưng vì mẹ không tham gia thanh niên xung phong ở những chiến trường có chất độc hóa học nên chẳng được công nhận và chẳng được hưởng chế độ”.

Cường biết làm thơ từ năm lên mười. Ban đầu, chàng trai tật nguyền chỉ làm những bài vè, rồi sau đó chuyển sang làm thơ. Thơ của Cường thường nói về hình ảnh người mẹ lam lũ, tảo tần. Đã 37 tuổi đầu, anh chưa một ngày có thể chăm sóc mẹ nên chỉ biết gửi gắm tình yêu thương, lòng biết ơn của một người con tật nguyền với mẹ qua những bài thơ.

Không chỉ vậy, dù chỉ nằm một chỗ anh cũng có rất nhiều bài thơ chiêm nghiệm về cuộc sống, về Bác Hồ cùng tình yêu đôi lứa. Và trên hết, Cường thường mượn thơ để nói về thân phận kém may mắn của mình cũng những khao khát cháy bỏng về một cuộc sống bình dị như bao người khác.

“Cô đơn duyên phận lỡ làng/ Tơ hồng phai nhạt lòng mang nỗi sầu/ Đêm về ôm mối thương đau/ Thời gian giờ đã bạc màu tình yêu/ Dòng sông nhớ bóng mây chiều/ Hỡi người xưa ấy biết bao năm rồi/ Xin đừng bỏ lại mình tôi/ Thoáng nghe tiếng gọi từng hồi trong tim” (Con đò lỡ hẹn).

Cường thường làm thơ tự do, thơ 7 chữ, 8 chữ. Có khi toàn thơ lục bát. Đặc biệt, Cường có biệt tài nhớ được một lúc rất nhiều bài thơ mình vừa sáng tác xong. Không thể tự ghi chép nên những lúc mẹ ở nhà, Cường thường đọc và nhờ mẹ ghi lại. 

Thương người mẹ tảo tần, lam lũ đã già yếu vẫn phải chăm bẵm mình như đứa trẻ lên ba, Cường chỉ biết làm thơ: “Con có tội gì đâu/  Không một ngày đến lớp/ Đã ba mươi tuổi đầu/ Mẹ vẫn bê cơm bón…” (trích bài thơ “Mẹ vẫn bón cơm”)

Chép thơ con, không ít lần bà Vân rớt nước mắt. “Vừa rồi được đăng 3 bài thơ, có bài được một triệu rưỡi tiền nhuận bút. Còn các buổi hội nghị, liên hoan ở xã, mình thường gửi bài xuống rồi họ đọc và gửi tiền lên tặng”, Cường khoe.

Hằng ngày, Cường rất thích xem các chương trình và diễn đàn thơ trên truyền hình. Không những có năng khiếu làm thơ và dù không được qua trường lớp nào Cường vẫn có thể nói và dạy được tiếng Anh.

Đến nay, Nguyễn Bá Cường là tác giả của hơn 300 bài thơ. Ngoài được đăng bài thường xuyên trên Tạp chí Sông Mai (tạp chí văn học nghệ thuật của huyện Quỳnh Lưu), Cường có những tác phẩm đăng trên Báo Tiền Phong.

Trong thời gian tới, Cường dự định xuất bản tập thơ đầu tay. Ước mong của chàng trai tật nguyền là có thể tự bước đi trên đôi chân của mình và khao khát được trở thành nhà thơ.

“Tuy tật nguyền, Cường rất lạc quan, yêu đời. Cường có bài thơ “Mẹ vẫn bón cơm”, tôi và bà nhà thường đem đi đọc cho người khác nghe, họ rất cảm động, có người còn gửi tặng Cường 500 nghìn đồng. Nếu không có năng khiếu cùng tâm hồn giàu lòng yêu thương thì Cường khó mà có những bài thơ hay và cảm động đến vậy”, ông Đậu Xuân Tiêu, cựu giáo chức ở cùng xóm với Cường cho hay.

“Rất nhiều người đã khóc khi lần đầu tiên nhìn thấy một kẻ tật nguyền đáng thương hại như tôi, cũng không ít người gọi tôi là một phế nhân. Và tôi chưa bao giờ phủ nhận điều đó. Tôi biết rằng mình là món nợ đời làm khổ bố mẹ tôi… nhưng tôi phải sống, sống lạc quan để hằng ngày được nhìn thấy gia đình và để thực hiện ước mơ cháy bỏng của mình - ước mơ trở thành một nhà thơ” – Nguyễn Bá Cường.

Thạch Văn

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.