Sản xuất thành công vaccine cúm mùa ở Việt Nam

Sau 13 năm nghiên cứu, sản phẩm vaccine cúm mùa mang thương hiệu IVACFLU-S của Viện vaccine và sinh phẩm y tế (IVAC) chính thức được Bộ Y tế cấp giấy phép lưu hành giữa tháng 1-2019, góp phần chủ động phòng ngừa đại dịch cúm.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo, sau nhiều lần biến đổi gen, virus cúm gia cầm A/H5N1 có thể lây từ người sang người với tỉ lệ tử vong rất cao và sẽ gây ra đại dịch. Tại Việt Nam trong vòng ba năm (2003-2005), dịch cúm A/H5N1 xâm nhập 50% số tỉnh, thành phố khiến cho hơn 50 triệu gia cầm bị tiêu hủy, 93 người mắc bệnh, trong đó có 42 trường hợp tử vong".

Trước nguy cơ bùng phát đại dịch, Bộ Y tế chỉ đạo các đơn vị sản xuất vaccine trong nước khẩn trương nghiên cứu, sản xuất vaccine cúm phòng bệnh cho người.

Vận hành thiết bị trong dây chuyền sản xuất vaccine cúm.

Vận hành thiết bị trong dây chuyền sản xuất vaccine cúm.

Theo PGS.TS Lê Văn Bé, để có được sản phẩm vaccine cúm mùa mang thương hiệu IVACFLU-S từ trứng gà sạch có phôi, các nhà khoa học ở IVAC phải đối mặt rất nhiều khó khăn, thử thách. Để có nguồn trứng gà sạch có phôi, phải nhập khẩu giống gà Novo White 1 ngày tuổi từ Pháp đưa về Trại chăn nuôi Suối Dầu nuôi dưỡng và khảo nghiệm nguồn trứng sạch có phôi để sản xuất vaccine cúm, đồng thời nhân giống để chủ động nguồn nguyên liệu lâu dài. 

Mặc dù chủng virus sử dụng sản xuất vaccine cúm đã được khống chế độc lực sau khi phân lập từ bệnh phẩm, không còn nguy hiểm như chủng dịch cúm, nhưng vấn đề an toàn vẫn phải chú trọng. Nếu để chủng virus phát tán, có cơ hội phục hồi và kết hợp với một chủng virus hoang dại thì hậu quả khó lường. Vì thế quy trình nghiên cứu, thử nghiệm luôn được khép kín và giám sát rất chặt chẽ.

Tháng 8-2007, WHO đã tài trợ cho IVAC dự án đồng bộ từ đào tạo đến xây dựng, hỗ trợ thiết bị sản xuất, kiểm định vaccine cúm tại Trại chăn nuôi Suối Dầu, cũng từ đó IVAC là thành viên của Chương trình GAP.  Ba năm sau đó, Cơ quan nghiên cứu và phát triển tiên tiến về Y sinh học (BARDA) thuộc Bộ Y tế và phúc lợi con người Hoa Kỳ tài trợ kinh phí thông qua Tổ chức Quốc tế về Y tế toàn cầu (PATH) hỗ trợ kỹ thuật, nên đến nay dây chuyền sản xuất thiết kế theo tiêu chuẩn an toàn sinh học cấp II, được kiểm soát chặt chẽ điều kiện vi khí hậu, đảm bảo an toàn cho người vận hành và môi trường xung quanh.

Sản phẩm vaccine IVACFLU-S.
Sản phẩm vaccine IVACFLU-S.

Năm 2014, đề tài "Ứng dụng công nghệ nuôi cấy trên trứng gà có phôi để sản xuất vaccine cúm A/H7N9" do PGS.TS Lê Văn Bé làm chủ nhiệm đã được nghiệm thu với kết quả được đánh giá xuất sắc. Ngay sau đó Tiến sĩ Dương Hữu Thái đảm trách chủ nhiệm dự án "Hoàn thiện quy trình công nghệ sản xuất vaccine cúm mùa ở quy mô công nghiệp" được Hội đồng nghiệm thu Bộ Y tế đánh giá xuất sắc sau khi thực hiện thành công trong tháng 5-2018.

Đáp lại những nỗ lực tích cực sau hơn hai năm tập trung triển khai công sức, trí tuệ, các nhà khoa học ở IVAC đã sản xuất thành công 5.000 liều vaccine cúm A/H5N1 (IVACFLU-H5N1).

Mặc dù kết quả kiểm định các giai đoạn sản xuất vaccine cúm A/H5N1 cho thấy đề tài nghiên cứu có tính khả thi cao, nhưng vẫn phải thử nghiệm trên súc vật. Điều đáng mừng là vaccine IVACFLU-A/H5N1 không chỉ đáp ứng miễn dịch tốt trên súc vật thí nghiệm, mà sau đó Viện Kiểm định Quốc gia vaccine và sinh phẩm cùng các Phòng kiểm định đạt chuẩn của WHO đã kiểm tra, đánh giá hiệu quả cao, nên Bộ trưởng Bộ Y tế cho phép thử nghiệm lâm sàng trên người giai đoạn 1 bằng nguồn tài trợ của BARDA.

Thêm một thử thách mới phát sinh vào năm 2009, một chủng virus mới cúm A/H1N1 xuất hiện khiến cho hàng ngàn người trên thế giới tử vong, Bộ Y tế giao cho IVAC thực hiện đề tài "Ứng dụng quy trình nuôi cấy trên trứng gà có phôi để sản xuất vaccine cúm A/H1N1/09". Đến thời điểm này IVAC đang hợp tác với WHO sản xuất kháng nguyên A/H7N9 tái tổ hợp từ chủng độc lực cao để cung cấp cho NIBSC - Vương quốc Anh điều chế chất chuẩn Quốc tế dùng cho kiểm định vaccine.

Cùng thời điểm này với sự hỗ trợ tích cực của các tổ chức WHO, BARDA và PATH, những nhà khoa học ở IVAC đã nỗ lực nghiên cứu, phối hợp với Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương tiến hành thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 2 vaccine cúm A/H5N1 và giai đoạn 1 vaccine cúm mùa tam giá bất hoạt IVACFLU-S phòng các chủng virus cúm A/H1N1, cúm A/H3N2 và cúm B.

Tiến sỹ Dương Hữu Thái cho biết: "Các cuộc thử nghiệm lâm sàng trên người cả hai loại vaccine nêu trên đều có sự hợp tác giữa IVAC với Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh và Viện vệ sinh dịch tễ Trung ương. Kết quả chứng minh không riêng vaccine IVACFLU-A/H5N1 được Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh Quốc gia của Bộ Y tế nghiệm thu ngày 24-8-2018, Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo -  Bộ Y tế cấp giấy chứng nhận ngày 7-9-2018 với kết quả đạt yêu cầu an toàn, tính sinh miễn dịch 67,57%, mà trước đó vaccine cúm mùa IVACFLU-S cũng được Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh Quốc gia của Bộ Y tế nghiệm thu ngày 22-5-2018, Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo -  Bộ Y tế cấp giấy chứng nhận ngày 26-6-2018 với kết quả đạt yêu cầu an toàn, tính sinh miễn dịch đạt 60,3% - 86,6%".

Niềm vinh dự lớn đối với các nhà khoa học ở IVAC và cũng là niềm vui của người dân Việt Nam khi vaccine cúm mùa IVACFLU-S được Bộ Y tế cấp giấy phép lưu hành ngày 14-1-2019. Từ thời điểm này, Việt Nam ghi dấu ấn trên bản đồ y tế thế giới là Quốc gia có năng lực sản xuất vaccine cúm, phòng nguy cơ đại dịch. Công trình khoa học này được Bộ Y tế lựa chọn là một trong 9 sự kiện y tế tiêu biểu ở Việt Nam năm 2018. IVAC đang xác lập hồ sơ để Bộ Y tế cấp giấy phép lưu hành vaccine cúm đại dịch IVACFLU-A/H5N1 trong năm 2019.

Phan Thế Hữu Toàn

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.