Săn Sâm Ngọc Linh rừng, dễ mua phải tam thất

Thực tế sâm Ngọc Linh tự nhiên không còn tìm thấy như trước kia, sâm Ngọc Linh trồng thì chưa thu hoạch để bán mà chủ yếu là thử nghiệm... nhưng khắp nơi lại rao bán “sâm Ngọc Linh”.

Sâm Ngọc Linh trong rừng sâu 

Không ai nghi ngờ về giá trị đích thực của cây sâm Ngọc Linh, với tên khoa học: Panax vietnamensis là một loài cây thuộc họ cam tùng (Araliaceae), sâm Việt Nam đích thực có cấu hình như đốt trúc (trúc tiết nhân sâm). Đây được xem là một loài thuốc quý hiếm có nguồn gốc ở vùng núi cao phía bắc Tây Nguyên, mọc tự nhiên chủ yếu trên dãy núi cao Ngọc Linh.

Tác giả bên vườn sâm Ngọc Linh.
Tác giả bên vườn sâm Ngọc Linh.

Loại sâm quý này được tìm thấy ban đầu tại miền Trung Trung Bộ của Việt Nam, mọc tập trung ở các huyện miền núi Ngọc Linh thuộc huyện Đắk Tô (tỉnh Kon Tum), huyện Trà My (tỉnh Quảng Nam). Sâm Ngọc Linh thường mọc dày thành đám dưới tán rừng ở độ cao từ 1.200-2.100m so với mực nước biển...

Mang tiếng ở Tây Nguyên hơn 20 năm, nghe loài sâm quý nhưng chưa bao giờ tận mắt nhìn thấy. Cho đến một hôm có anh bạn làm nghề rừng rủ đi lên đỉnh Ngọc Linh tìm sâm quý. Khăn gói lên rừng hơn 2 ngày lùng sục tìm sâm quý tự nhiên trên đỉnh Ngọc Linh mà chẳng thấy một bóng dáng nào của sâm.

Không còn cách nào khác, chúng tôi đã tìm đến vườn sâm trồng của Công ty CP Sâm Ngọc Linh Kon Tum trên đỉnh núi Ngọc Linh. Để đến được vườn sâm, anh em chúng tôi tất tả đến chân núi Ngọc Linh mất cả ngày trời. Rồi từ chân núi, dùng gậy chống đỡ lọ mọ từng bước chân hơn cả ngày trời lên rừng.

Đêm về đến đỉnh Ngọc Linh ở độ cao hơn 2.600m so với mực nước biển, cái lạnh quanh quấn da thịt. Già làng người dân tộc Xê Đăng vít cần rượu kể về dãy núi Ngọc Linh huyền thoại. Nơi đây vẫn còn say đắm bao khúc tình ca giao duyên dạt dào tình cảm, xao xuyến lòng người.

Lên đỉnh Ngọc Linh chúng tôi mới cảm nhận được sự quý giá dường nào của rừng và thấu hiểu, nếu không có rừng thì đỉnh Ngọc Linh chắc chắn sẽ không có sự sống của những vườn sâm. Như tình cảm của người dân nơi đây bày tỏ và yêu quý rừng hơn chính bản thân họ. Bởi chính rừng mang lại một sự sống bình yên, yên lành cho con người...

Anh Nguyễn Đình Hồng, người được giao nhiệm vụ cùng với bà con đồng bào Xê Đăng ở đây trồng, chăm sóc, bảo vệ vườn sâm Ngọc Linh chia sẻ, để tạo dựng được vườn sâm trồng rất khó khăn. Cái khó khăn lớn nhất là làm sao để phát triển được cây giống mà nhân rộng vườn sâm. Tỉnh Kon Tum có 2 khu vực hình thành phát triển sâm Ngọc Linh trồng ở Đắk Tô và Tu Mơ Rông nhưng mới ở giai đoạn thể nghiệm là chủ yếu. Bài toán để mở rộng cây sâm Ngọc Linh thành nguồn thu lợi kinh tế cao cho địa phương còn nhiều việc phải làm.

Hàng giả đe dọa sâm Ngọc Linh Kon Tum

Thực tế sâm Ngọc Linh tự nhiên không còn tìm thấy như trước kia, sâm Ngọc Linh trồng thì chưa thu hoạch để bán mà chủ yếu là thử nghiệm... nhưng khắp nơi lại rao bán “sâm Ngọc Linh”. 

Nhiều người mua không hiểu về sâm Ngọc Linh đã bị “hút hồn” vào ma trận sâm giả bởi những loại củ giống như sâm Ngọc Linh được đưa từ vùng núi phía Bắc vào Kon Tum rồi lấy mác “sâm Ngọc Linh” trung chuyển khắp nơi để bán, làm quà tặng...

Thực tế không có sâm Ngọc Linh thật như những đối tượng bán hàng giới thiệu mà chỉ là loại củ tam thất trồng ở vùng núi phía Bắc. Có người còn “bật mí” loại củ này được đưa từ nước ngoài về giả sâm Ngọc Linh để bán. Giống như khoai tây, cà rốt... nhập từ Trung Quốc về, rồi tung lên Đà Lạt để “biến” thành sản phẩm Đà Lạt và đưa đi các tỉnh khác tiêu thụ. Để lừa người mua, những kẻ bán củ giả sâm Ngọc Linh còn lợi dụng người dân tộc thiểu số mang hàng đi bán, hay lấy củ giả trồng ở đất vùng sâm Kon Tum một thời gian rồi nhổ lên đi bán.

Thiếu tướng Lê Duy Hải - nguyên Giám đốc Công an tỉnh Kon Tum rất bức xúc về chuyện sâm giả lừa khách hàng đã làm ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu nên khi đang làm Giám đốc Công an tỉnh Kon Tum đã chỉ đạo điều tra xử lý những kẻ lừa đảo.

Quá trình điều tra, Công an tỉnh Kon Tum đã từng phát hiện một đường dây tiêu thụ sâm Ngọc Linh giả. Từ đối tượng bán sâm giả là Nguyễn Đình Ký ở Măng Đen, Kon Plông, Kon Tum, cơ quan Công an đã lần ra đường dây cung cấp sâm giả của bà Nga ở Kon Tum và do một phụ nữ tên Bình ở phía Bắc đưa hàng vào Kon Tum nhằm lừa khách hàng...

Sâm Ngọc Linh tự nhiên giá hàng trăm triệu đồng/kg nhưng thực tế vẫn không tìm thấy. Có “đại gia” đặt hàng, nếu tìm có sâm Ngọc Linh tự nhiên thật thì 300 triệu đồng/kg vẫn mua nhưng quả thật là hiện tại không có. Hiện, ở Kon Tum hay Quảng Nam chỉ có sâm Ngọc Linh trồng nhưng chưa đến thời gian thu hoạch và củ còn rất nhỏ, chất lượng không thể so sánh được với sâm tự nhiên hàng trăm năm tuổi.

Theo lãnh đạo Công ty CP Sâm Ngọc Linh Kon Tum, đứng trước thực trạng sâm Ngọc Linh bị tuyệt chủng nên họ đã nghĩ đến việc giữ nguồn giống sâm quý. Đúc kết quy luật tự nhiên của cây sâm Ngọc Linh chỉ có thể sống và phát triển được ở những khu rừng sinh thái tự nhiên như trên đỉnh núi Ngọc Linh nên từ những năm 1998 - 1999, họ bắt đầu nghĩ đến việc mua gom lại sâm Ngọc Linh của người dân đào được đem về  rừng để trồng thể nghiệm lấy giống. 

Từ những cây sâm Ngọc Linh đầu tiên đầy mồ hôi và nước mắt, sau hơn chục năm trời đã có cả rừng sâm hàng trăm hecta phát triển trong môi trường tự nhiên...

Ước mơ làm giàu từ sâm Ngọc Linh như đã mở ra từ nhiều năm qua với Công ty CP Sâm Ngọc Linh Kon Tum nhưng thực sự đến giờ vẫn còn mờ mịt vì sâm giả tràn lan và đang giết chết sâm thật.

Ông Đào Xuân Quý, Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum, từng có thời gian đi kiểm tra và khảo sát vùng sâm Ngọc Linh với chúng tôi tâm đắc với dự án bảo vệ hơn 5.000ha rừng ở dãy Ngọc Linh để trồng sâm Ngọc Linh. Và chỉ khi nào giữ được rừng già nguyên sinh ở độ cao như đỉnh Ngọc Linh thì sâm mới phát triển được.

Theo báo cáo, đến nay, toàn huyện Tu Mơ Rông (Kon Tum) đã phát triển được khoảng gần 180ha sâm Ngọc Linh, trong đó, nhân dân tự trồng khoảng 2ha, còn lại chủ yếu của doanh nghiệp. Với mục tiêu phấn đấu đến năm 2020, mở rộng diện tích sâm Ngọc Linh toàn huyện khoảng 500ha. 

Huyện Tu Mơ Rông đề xuất xây dựng đề án bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh; phối hợp với các bộ, ngành xây dựng sản phẩm thương hiệu sâm Ngọc Linh Kon Tum thành thương hiệu quốc gia; Chính phủ có chính sách đặc thù thu hút đầu tư, mở rộng diện tích sâm Ngọc Linh...

Ngọc Như

Các tin khác

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Cuộc gặp gỡ nghĩa tình ở Pác Bó sau 20 năm xa cách (bài 2)

Năm 1961, Bác Hồ trở lại Pác Bó. Cuộc gặp gỡ sau hai mươi năm xa cách diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của đồng bào các dân tộc nơi địa đầu Tổ quốc. Trong vòng tay ấm áp của nhân dân Pác Bó, Bác gửi gắm niềm tin và kỳ vọng: Cao Bằng tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng đất nước.

Bom Bo mùa xuân về

Bom Bo mùa xuân về

Chớm xuân, khi đất trời phương Nam bắt đầu chuyển mình sau những cơn gió lạnh cuối mùa, chúng tôi tìm về xã Bom Bo (tỉnh Đồng Nai) - mảnh đất đi vào lịch sử như một biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần "giã gạo nuôi quân" bất khuất của đồng bào dân tộc S'tiêng trong những năm tháng kháng chiến.

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Trắng đêm ở xưởng in báo Công an nhân dân

Đêm muộn, chúng tôi có mặt tại Xí nghiệp in 1, Công ty In Ba Đình - nơi in báo Công an nhân dân (CAND) và các ấn phẩm chuyên đề nhiều năm qua. Xưởng nằm trong Khu Công nghiệp an ninh tại xã Sơn Đồng, ngoại thành Hà Nội. Đêm ở Sơn Đồng yên lặng như tờ, nhưng khi bước chân vào xưởng sẽ cảm nhận rõ ở đây có một nhịp điệu khác. Khi ánh điện thay ánh mặt trời, khi máy in ầm ào thay thanh âm nhịp sống thì xưởng in rộn rã vào ca.

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Nhà báo Đỗ Doãn Hoàng: “30 năm cầm bút, tôi vẫn trong bóng đổ của các bậc thầy chữ nghĩa ở An ninh Thế giới”

Từ một cây bút văn hóa quen viết về nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, Đỗ Doãn Hoàng đã rẽ sang con đường gai góc nhất của nghề báo: phóng sự xã hội, phóng sự điều tra. Những năm tháng lăn lộn cùng Báo An ninh Thế giới (nay là Chuyên đề An ninh Thế giới của báo CAND), anh để lại dấu ấn với những chuyến đi khắc nghiệt, những bài viết nhân văn nhưng cũng đầy hiểm nguy.

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Vướng mắc ở 2 cảng cá sử dụng kinh phí bồi thường của Formosa

Mặc dù đã hoàn thiện, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng cả hai cảng cá Cửa Nhượng và Thạch Kim (Hà Tĩnh) đến nay vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường (GPMT) theo quy định. Nguyên nhân là do qua rà soát, các dự án này chưa có hồ sơ thủ tục pháp lý về đất đai, giao khu vực mặt nước sông, giao khu vực biển theo quy định của pháp luật.

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

“Thần y mạng” chữa bệnh bằng độc dược

Ngộ độc cá nóc, thịt cóc đã không còn xa lạ với người dân miền biển và miền núi, những nơi mà mỗi năm ngành y tế cấp cứu hàng chục trường hợp bị ngộ độc, thậm chí có những cái chết không đáng có vẫn xảy ra. Cá nóc, thịt cóc ngoài được sử dụng trong bữa ăn thì chúng còn được các “thần y” cõi mạng rao bán và quảng cáo như một loại thần dược giúp tăng cường sức khỏe, chống lão hóa và chữa một số bệnh nan y...

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Vượt ngàn cây số đi theo tiếng gọi của rừng già

Khu bảo tồn nhiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vừa tiếp nhận đội ngũ tri thức trẻ từ vùng núi Tây Bắc xa xôi xin về đầu quân. Họ là những thanh niên cần mẫn, yêu rừng, con em đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc được đào tạo chính quy về góp sức bảo vệ những cánh rừng già - lá phổi xanh của vùng Đông Nam Bộ.

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Kỳ cuối: Thiêng liêng và bao dung tình yêu của người lính

Nếu câu chuyện trong bài trước khép lại ở ký ức chiến tranh – nơi tình yêu, sự mất mát của bà Phan Thị Biển Khơi với liệt sĩ Lê Binh Chủng trở thành một điển hình mối tình thời chiến, thì bài viết này mở ra một chương mới.

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Kỳ I: Từ Thành cổ Quảng Trị đến mái ấm yêu thương

Chiến tranh đưa họ đến gần nhau bằng một tình yêu trong trẻo như hạt sương đầu ngày đọng trên lá cỏ non. Nhưng cũng chính cuộc chiến ấy đã làm dang dở hạnh phúc của họ, một người nằm lại giữa Thành cổ Quảng Trị khốc liệt, một người bươn bả nuôi con trong những tháng ngày gian khó.

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Tình yêu rừng của người cựu chiến binh ở miền Đông Nam bộ

Nếu không nặng lòng khi nhìn cảnh rừng bị tàn phá, cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Quang Dương (bí danh Năm Dương, 78 tuổi đời, 43 tuổi Đảng; ngụ ấp 1, xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai) đã ung dung hưởng thành quả từ diện tích 6ha tiêu cho năng suất 25 tấn/năm.

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Vĩnh Hoàng - vùng biển trăm nghề

Không có lợi thế cửa lạch để neo đậu tàu thuyền lớn, ngư dân vùng biển bãi ngang xã Vĩnh Hoàng (Quảng Trị) từ lâu đã chọn cho mình cách riêng để mưu sinh. Họ bám trụ ở những rạn biển gần bờ, nơi được ví như “rừng nhiệt đới dưới lòng đại dương” và từ đó dựng nên cuộc sống khá giả bằng đủ loại nghề đánh bắt theo mùa.

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Bàu Chùa đến Câu Nhi - Những mảnh đất giữ hồn người lính

Từ Bàu Chùa mênh mang bóng tre làng đến Câu Nhi lộng gió ven sông, đất Quảng Trị đã khắc ghi hai bản anh hùng ca bằng máu đỏ tuổi hai mươi. 66 người lính Trung đoàn 6 ngã xuống trong 9 ngày đêm ở Bàu Chùa mùa xuân 1966; tiếp đó, 93 chiến sĩ Trung đoàn 88 vĩnh viễn nằm lại dưới chân cầu Câu Nhi mùa hè đỏ lửa 1972.

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

“Chơi dao có ngày đứt tay” hay chiêu trò tạo content bẩn

Trong thời đại mạng xã hội bùng nổ, nơi mỗi cú nhấp chuột đều có thể biến thành tiền, không ít người đã bất chấp chuẩn mực đạo đức để sản xuất những đoạn clip dung tục, phản cảm, nhằm câu view và kéo khách hàng. Những “chiêu trò” này không chỉ làm ô nhiễm không gian mạng mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nguy hiểm cho xã hội.

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Bình yên dưới chân núi Pu Phen

Nhờ những chính sách của Đảng, Nhà nước cùng sự vào cuộc của chính quyền địa phương, xã Yên Na (tỉnh Nghệ An) từng được coi là “điểm nóng” của ma túy giờ đã thay da đổi thịt, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đây đã tham gia cùng chính quyền xây dựng đời sống mới, cuộc sống bình yên nép mình dưới chân núi Pu Phen.

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

Từ con đường độc lập đến khát vọng vươn mình

“Việt Nam thành công không chỉ vì đạt được thành tựu đáng chú ý, mà còn vì đã tìm ra con đường xã hội chủ nghĩa phù hợp với thực tiễn quốc gia”, Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ chia sẻ. Còn với Đại sứ Liên minh châu Âu Julien Guerrier, trong 30 năm qua, mỗi lần ông đến Việt Nam đều cảm nhận sự đổi thay và tiến bộ rõ rệt...