Săn Sâm Ngọc Linh rừng, dễ mua phải tam thất

Thực tế sâm Ngọc Linh tự nhiên không còn tìm thấy như trước kia, sâm Ngọc Linh trồng thì chưa thu hoạch để bán mà chủ yếu là thử nghiệm... nhưng khắp nơi lại rao bán “sâm Ngọc Linh”.

Sâm Ngọc Linh trong rừng sâu 

Không ai nghi ngờ về giá trị đích thực của cây sâm Ngọc Linh, với tên khoa học: Panax vietnamensis là một loài cây thuộc họ cam tùng (Araliaceae), sâm Việt Nam đích thực có cấu hình như đốt trúc (trúc tiết nhân sâm). Đây được xem là một loài thuốc quý hiếm có nguồn gốc ở vùng núi cao phía bắc Tây Nguyên, mọc tự nhiên chủ yếu trên dãy núi cao Ngọc Linh.

Tác giả bên vườn sâm Ngọc Linh.
Tác giả bên vườn sâm Ngọc Linh.

Loại sâm quý này được tìm thấy ban đầu tại miền Trung Trung Bộ của Việt Nam, mọc tập trung ở các huyện miền núi Ngọc Linh thuộc huyện Đắk Tô (tỉnh Kon Tum), huyện Trà My (tỉnh Quảng Nam). Sâm Ngọc Linh thường mọc dày thành đám dưới tán rừng ở độ cao từ 1.200-2.100m so với mực nước biển...

Mang tiếng ở Tây Nguyên hơn 20 năm, nghe loài sâm quý nhưng chưa bao giờ tận mắt nhìn thấy. Cho đến một hôm có anh bạn làm nghề rừng rủ đi lên đỉnh Ngọc Linh tìm sâm quý. Khăn gói lên rừng hơn 2 ngày lùng sục tìm sâm quý tự nhiên trên đỉnh Ngọc Linh mà chẳng thấy một bóng dáng nào của sâm.

Không còn cách nào khác, chúng tôi đã tìm đến vườn sâm trồng của Công ty CP Sâm Ngọc Linh Kon Tum trên đỉnh núi Ngọc Linh. Để đến được vườn sâm, anh em chúng tôi tất tả đến chân núi Ngọc Linh mất cả ngày trời. Rồi từ chân núi, dùng gậy chống đỡ lọ mọ từng bước chân hơn cả ngày trời lên rừng.

Đêm về đến đỉnh Ngọc Linh ở độ cao hơn 2.600m so với mực nước biển, cái lạnh quanh quấn da thịt. Già làng người dân tộc Xê Đăng vít cần rượu kể về dãy núi Ngọc Linh huyền thoại. Nơi đây vẫn còn say đắm bao khúc tình ca giao duyên dạt dào tình cảm, xao xuyến lòng người.

Lên đỉnh Ngọc Linh chúng tôi mới cảm nhận được sự quý giá dường nào của rừng và thấu hiểu, nếu không có rừng thì đỉnh Ngọc Linh chắc chắn sẽ không có sự sống của những vườn sâm. Như tình cảm của người dân nơi đây bày tỏ và yêu quý rừng hơn chính bản thân họ. Bởi chính rừng mang lại một sự sống bình yên, yên lành cho con người...

Anh Nguyễn Đình Hồng, người được giao nhiệm vụ cùng với bà con đồng bào Xê Đăng ở đây trồng, chăm sóc, bảo vệ vườn sâm Ngọc Linh chia sẻ, để tạo dựng được vườn sâm trồng rất khó khăn. Cái khó khăn lớn nhất là làm sao để phát triển được cây giống mà nhân rộng vườn sâm. Tỉnh Kon Tum có 2 khu vực hình thành phát triển sâm Ngọc Linh trồng ở Đắk Tô và Tu Mơ Rông nhưng mới ở giai đoạn thể nghiệm là chủ yếu. Bài toán để mở rộng cây sâm Ngọc Linh thành nguồn thu lợi kinh tế cao cho địa phương còn nhiều việc phải làm.

Hàng giả đe dọa sâm Ngọc Linh Kon Tum

Thực tế sâm Ngọc Linh tự nhiên không còn tìm thấy như trước kia, sâm Ngọc Linh trồng thì chưa thu hoạch để bán mà chủ yếu là thử nghiệm... nhưng khắp nơi lại rao bán “sâm Ngọc Linh”. 

Nhiều người mua không hiểu về sâm Ngọc Linh đã bị “hút hồn” vào ma trận sâm giả bởi những loại củ giống như sâm Ngọc Linh được đưa từ vùng núi phía Bắc vào Kon Tum rồi lấy mác “sâm Ngọc Linh” trung chuyển khắp nơi để bán, làm quà tặng...

Thực tế không có sâm Ngọc Linh thật như những đối tượng bán hàng giới thiệu mà chỉ là loại củ tam thất trồng ở vùng núi phía Bắc. Có người còn “bật mí” loại củ này được đưa từ nước ngoài về giả sâm Ngọc Linh để bán. Giống như khoai tây, cà rốt... nhập từ Trung Quốc về, rồi tung lên Đà Lạt để “biến” thành sản phẩm Đà Lạt và đưa đi các tỉnh khác tiêu thụ. Để lừa người mua, những kẻ bán củ giả sâm Ngọc Linh còn lợi dụng người dân tộc thiểu số mang hàng đi bán, hay lấy củ giả trồng ở đất vùng sâm Kon Tum một thời gian rồi nhổ lên đi bán.

Thiếu tướng Lê Duy Hải - nguyên Giám đốc Công an tỉnh Kon Tum rất bức xúc về chuyện sâm giả lừa khách hàng đã làm ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu nên khi đang làm Giám đốc Công an tỉnh Kon Tum đã chỉ đạo điều tra xử lý những kẻ lừa đảo.

Quá trình điều tra, Công an tỉnh Kon Tum đã từng phát hiện một đường dây tiêu thụ sâm Ngọc Linh giả. Từ đối tượng bán sâm giả là Nguyễn Đình Ký ở Măng Đen, Kon Plông, Kon Tum, cơ quan Công an đã lần ra đường dây cung cấp sâm giả của bà Nga ở Kon Tum và do một phụ nữ tên Bình ở phía Bắc đưa hàng vào Kon Tum nhằm lừa khách hàng...

Sâm Ngọc Linh tự nhiên giá hàng trăm triệu đồng/kg nhưng thực tế vẫn không tìm thấy. Có “đại gia” đặt hàng, nếu tìm có sâm Ngọc Linh tự nhiên thật thì 300 triệu đồng/kg vẫn mua nhưng quả thật là hiện tại không có. Hiện, ở Kon Tum hay Quảng Nam chỉ có sâm Ngọc Linh trồng nhưng chưa đến thời gian thu hoạch và củ còn rất nhỏ, chất lượng không thể so sánh được với sâm tự nhiên hàng trăm năm tuổi.

Theo lãnh đạo Công ty CP Sâm Ngọc Linh Kon Tum, đứng trước thực trạng sâm Ngọc Linh bị tuyệt chủng nên họ đã nghĩ đến việc giữ nguồn giống sâm quý. Đúc kết quy luật tự nhiên của cây sâm Ngọc Linh chỉ có thể sống và phát triển được ở những khu rừng sinh thái tự nhiên như trên đỉnh núi Ngọc Linh nên từ những năm 1998 - 1999, họ bắt đầu nghĩ đến việc mua gom lại sâm Ngọc Linh của người dân đào được đem về  rừng để trồng thể nghiệm lấy giống. 

Từ những cây sâm Ngọc Linh đầu tiên đầy mồ hôi và nước mắt, sau hơn chục năm trời đã có cả rừng sâm hàng trăm hecta phát triển trong môi trường tự nhiên...

Ước mơ làm giàu từ sâm Ngọc Linh như đã mở ra từ nhiều năm qua với Công ty CP Sâm Ngọc Linh Kon Tum nhưng thực sự đến giờ vẫn còn mờ mịt vì sâm giả tràn lan và đang giết chết sâm thật.

Ông Đào Xuân Quý, Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum, từng có thời gian đi kiểm tra và khảo sát vùng sâm Ngọc Linh với chúng tôi tâm đắc với dự án bảo vệ hơn 5.000ha rừng ở dãy Ngọc Linh để trồng sâm Ngọc Linh. Và chỉ khi nào giữ được rừng già nguyên sinh ở độ cao như đỉnh Ngọc Linh thì sâm mới phát triển được.

Theo báo cáo, đến nay, toàn huyện Tu Mơ Rông (Kon Tum) đã phát triển được khoảng gần 180ha sâm Ngọc Linh, trong đó, nhân dân tự trồng khoảng 2ha, còn lại chủ yếu của doanh nghiệp. Với mục tiêu phấn đấu đến năm 2020, mở rộng diện tích sâm Ngọc Linh toàn huyện khoảng 500ha. 

Huyện Tu Mơ Rông đề xuất xây dựng đề án bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh; phối hợp với các bộ, ngành xây dựng sản phẩm thương hiệu sâm Ngọc Linh Kon Tum thành thương hiệu quốc gia; Chính phủ có chính sách đặc thù thu hút đầu tư, mở rộng diện tích sâm Ngọc Linh...

Ngọc Như

Các tin khác

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Sinh kế dưới những tán rừng giữa đại ngàn Trường Sơn đang... mỏng dần

Ở nơi đại ngàn Trường Sơn của xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị vẫn phủ một màu xanh trải dài đến tận chân trời, rừng từ lâu đã trở thành kho sinh kế của đồng bào Bru - Vân Kiều. Từ những sợi mây rừng, giọt mật ong, búp măng đến những chiếc lá thuốc giữa tầng cây cổ thụ…, những sản vật dưới tán rừng đã âm thầm nuôi sống bao thế hệ người dân bản địa.

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Bài cuối: Làm thế nào để mở khóa những cửa biển bị bồi lấp?

Những lần khơi thông cửa biển Cửa Việt, Lý Hòa cho thấy nạo vét chỉ có thể giải quyết phần ngọn nếu không đi cùng các giải pháp căn cơ. Khi dòng chảy tự nhiên bị thay đổi, lượng cát bồi lắng vẫn tiếp tục tìm đường trở lại, đẩy các cửa biển vào vòng luẩn quẩn “khơi thông – bồi lấp – khơi thông”.

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Bài 1: Luồng biển cạn, con đường mưu sinh bị chặn lại

Từ Cửa Việt đến Lý Hòa, những cửa sông, cửa biển từng là lối ra khơi, nơi kết nối hoạt động khai thác thủy sản, vận tải biển và đời sống cư dân ven biển, đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Khi luồng lạch bị thu hẹp, phía sau những doi cát không chỉ là những con tàu mắc cạn, mà còn là sinh kế của hàng nghìn người dân bị ảnh hưởng.

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Cồn Cỏ – nơi người sống cùng nhịp thở của biển

Giữa vùng biển phía Đông tỉnh Quảng Trị, đảo Cồn Cỏ hiện lên như một chấm xanh giữa trùng khơi. Từ lâu, hòn đảo tiền tiêu này được biết đến như một pháo đài nơi đầu sóng, một địa danh ghi dấu những năm tháng chiến tranh ác liệt. Hôm nay, bên cạnh giá trị về quốc phòng, chủ quyền, Cồn Cỏ đang viết tiếp câu chuyện mới về gìn giữ những giá trị của biển, bảo vệ hệ sinh thái và phát triển hài hòa với thiên nhiên.

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Tìm đồng đội, nối những cuộc đoàn viên từ đại ngàn Trường Sơn

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ vẫn được các lực lượng chức năng kiên trì thực hiện. Trên những địa bàn từng là chiến trường ác liệt ở phía tây Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ ngày đêm lần tìm từng dấu tích đồng đội. Cùng với đó, lực lượng Công an đẩy mạnh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, góp phần nối lại những cuộc đoàn viên còn dang dở sau chiến tranh.

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữ hồn xưa bên dòng Ô Lâu

Giữa miền quê ven sông Ô Lâu, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, làng cổ Hội Kỳ vẫn còn lưu giữ nhiều ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi – những dấu tích hiếm hoi của một không gian văn hóa xưa cũ còn sót lại. Sau hơn 5 thế kỷ hiện diện, những mái ngói rêu phong, cột kèo gỗ mít sẫm màu thời gian vẫn lặng lẽ đứng đó như một phần ký ức làng quê.

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Nỗi đau sau song sắt của người mẹ lầm lỡ

Cơn mưa chuyển mùa bất chợt đổ xuống cao nguyên, những hạt mưa lách qua khung cửa sắt, rơi lộp độp xuống nền xi măng lạnh. Trong góc buồng giam ở Trại tạm giam số 1 Công an tỉnh Lâm Đồng, phạm nhân Huỳnh Thị Thanh Thảo (SN 1985, trú xã Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng) lặng lẽ ngồi nhìn ra khoảng trời xám đục ngoài ô cửa nhỏ.

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Hành trình trưởng thành của nữ phạm nhân hưởng chính sách khoan hồng

Biết mình là một trong những phạm nhân đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước trong đợt này, nữ phạm nhân Trần Ngọc Minh Anh (SN 2006, trú tại phường Lâm Viên – Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) đã không giấu được những giọt nước mắt vỡ òa sau quãng thời gian dài sống trong day dứt và ân hận.

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Nỗi đau ở Sông Lô và lời cảnh tỉnh không thể chậm trễ

Chưa bao giờ ở xã Sông Lô, tỉnh Phú Thọ lại có đến nhiều đám tang cùng một lúc như vậy. Có tới 5 gia đình cùng chung một nỗi đau vô tận khi đột ngột mất đi người con trai yêu quý trong buổi chiều định mệnh. Lá vàng tiễn mái đầu xanh, tiếng khóc gọi tên con nghe quá xót xa.

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Mạch sống chảy mãi giữa đại ngàn Trường Sơn

Tháng 5 về, nắng vàng như rót mật trên những sườn đồi phía Tây TP Đà Nẵng. Giữa màu xanh ngút ngàn của dãy Trường Sơn hùng vĩ, đồng bào các dân tộc lại rộn ràng chuẩn bị cho một ngày lễ đặc biệt trong trái tim mình: Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Đổi thay, phát triển ở vùng căn cứ cách mạng Vùng Bưng 6 xã

Vùng Bưng 6 xã vốn là căn cứ cách mạnh gắn liền với những trang sử đấu tranh kiên cường của quân dân ta qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đây không chỉ là căn cứ lưu giữ giá trị lịch sử, truyền thống yêu nước, Vùng Bưng đầy lau sậy, cỏ cây xưa kia nay vươn mình mạnh mẽ với tốc độ phát triển kinh tế, văn hóa, đô thị và công nghiệp.

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Linh thiêng nguồn nước giữa đại ngàn

Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa, biểu tượng của ý chí kiên cường và nghệ thuật chiến tranh nhân dân

Địa đạo Phú Thọ Hòa là một công trình quân sự trong lòng đất tại phường Phú Thọ Hòa, TP Hồ Chí Minh. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, địa đạo Phú Thọ Hòa là điểm trú ngụ của bộ đội chủ lực, được các đơn vị đặc công biệt động của cách mạng dùng làm bàn đạp tấn công vào nội thành Sài Gòn như: Trung đoàn Phạm Hồng Thái, Tiểu đoàn Ngô Gia Tự. Đồng thời, địa đạo cũng là cái nôi đảm bảo cho nhiều cán bộ quân dân chính đảng các cấp về dừng chân hoạt động tại đây.

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Cồn Cỏ – mùa gió mới từ một hòn đảo tiền tiêu

Chỉ hơn một giờ lênh đênh, còn tàu rời biển Cửa Việt (Quảng Trị) đã cặp đảo Cồn Cỏ. Tháng Tư, hòn đảo nhỏ hiện trước mắt chúng tôi xanh thẫm bởi rừng, lấp lánh bởi nắng và mang một vẻ bình yên rất riêng của vùng biển tiền tiêu. Nhưng điều khiến người ta ngạc nhiên không chỉ là vẻ đẹp ấy, mà là cảm giác Cồn Cỏ đang chuyển mình.

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hành trình lập nghiệp của những người con xa xứ

Hàng trăm người từng rời quê hương Hà Tĩnh, Nghệ An và nhiều nơi khác với hai bàn tay trắng, bắt đầu từ những ngày làm thuê nhọc nhằn ở vùng đất LangBiang (Lâm Đồng). Hôm nay, chính những con người ấy đã trở thành ông chủ, dựng xây cơ nghiệp vững chắc, góp phần viết nên câu chuyện hồi sinh ấn tượng cho vùng đất này.

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Du lịch từ bản, từ làng trên dãy Trường Sơn

Ở dải đất phía Bắc Quảng Trị, men theo dãy Trường Sơn, những bản làng từng in dấu chiến tranh nay đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn. Không còn chỉ là vùng đất của ký ức và chứng tích, nơi đây đang hiện diện trên bản đồ du lịch bằng chính bản sắc riêng – mộc mạc, chân thực và giàu trải nghiệm.

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Cần Yên vững vàng nơi phên giậu Tổ quốc

Sau cơn bão số 10, 11 cuối năm 2025 cuốn trôi mùa màng, nhà cửa, xã Cần Yên (Cao Bằng) đang từng bước hồi sinh. Trên mảnh đất biên cương còn nhiều gian khó, mầm sống đã trở lại, niềm tin được vun bồi từ sự đồng lòng của nhân dân và sự kề vai sát cánh của lực lượng Công an, Biên phòng.

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nghề “đo ni đóng giày” cho ngựa trên cù lao Thới Sơn

Nằm giữa dòng sông Tiền thơ mộng, cù lao Thới Sơn (thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp) không chỉ được ví như “viên ngọc quý” của du lịch miệt vườn mà còn là nơi lưu giữ nhịp sống chậm rãi, tách biệt với sự hối hả của thời đại số.

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Những “lá chắn” giữa đại ngàn Trường Sơn

Con đường vào các xã miền núi A Lưới - nằm ở phía Tây thành phố Huế - những ngày cuối năm vẫn còn sương giăng bảng lảng. Núi Trường Sơn đứng trầm mặc, rừng già xanh thẳm, bản làng nép mình bên sườn núi như bao đời nay. Nhưng phía sau vẻ tĩnh lặng ấy là một sự chuyển mình âm thầm mà bền bỉ - bắt đầu từ những con người được bà con gọi bằng cái tên thân thương: Già làng.