Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.

Từ xưa đến nay, cảm giác cô đơn luôn hiện hữu trong thơ như một nguồn cảm hứng của các thi nhân. Có một số độc giả yêu thơ hỏi tôi: “Sự cô đơn trong thơ tình yêu có những dạng thức nào?”. Theo tôi trong thơ tình yêu truyền thống, cô đơn thường được hiểu như trạng thái tâm lý phát sinh từ chia lìa, xa cách hoặc khát vọng không thành.

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Nhà văn Phùng Văn Khai, sau nhiều năm thành công ở các lĩnh vực văn chương như truyện ngắn, tiểu thuyết, bút ký... thì năm nay, anh “lấn sân” sang lĩnh vực thơ ca với sự xuất hiện một tập thơ dày dặn “Thơ viết cho mình”.

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).

Dịch giả Bùi Xuân đã dành thời gian hơn một năm để biên soạn cuốn sách chuyên khảo công phu có tên gọi “Các nhà văn nữ đoạt giải Nobel sống và viết”. Tác phẩm có dung lượng 600 trang với nhiều thông tin bổ ích này vừa được Nhà xuất bản Phụ Nữ ấn hành.

Tập "Hang Hổ" có 14 truyện ngắn, mỗi truyện là một bức tranh vùng cao theo các chủ đề khác nhau nhưng chung một phong cách trữ tình sâu lắng và hiện thực trào tiếu, tưởng như đối lập, xa nhau nhưng thống nhất tạo nên nét riêng ngòi bút Trần Nguyên Mỹ.

Trong văn học Việt Nam hiện đại, quê hương luôn là một trong những nguồn cảm hứng bền bỉ, sâu nặng và giàu sức lay động nhất. Quê hương trong thơ không chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn, không chỉ là một địa danh cụ thể, mà còn là không gian văn hóa, là ký ức, là lịch sử, là tình người, là chiều sâu tâm hồn dân tộc.

Tác giả lấy tên bài thơ đã găm vào trí nhớ nhiều thế hệ sinh viên làm tiêu đề cho tập thơ: “Tìm nửa của mình”. Tôi lần đọc từng bài, điểm thời gian từ 1985 đến nay để cảm nhận dòng chảy thi ca Đặng Quốc Vinh dồn nén suốt mấy chục năm.

Khép lại "Cuộc hẹn kỳ vĩ ở xứ sở không tôi" (thơ Hoàng Vũ Thuật qua mỹ học thiền-tịnh) - chuyên luận của Nguyễn Thành Hưởng, NXB Hội Nhà văn, 2026 - người đọc có cảm giác như vừa bước qua một tịnh viên nhiều lớp.

“Thi phẩm tứ nữ họ Đoàn” là tập thơ đặt bốn nhà thơ nữ cùng họ trong một không gian đối thoại hiếm gặp: Đoàn Thị Tảo, Đoàn Thị Ký, Đoàn Thị Lam Luyến, Đoàn Ngọc Thu.

Vân Phi thuộc thế hệ viết 9X khá nổi bật của vùng đất chan hòa gió cát, biển sóng và trứ danh với những thế võ cổ truyền. Chàng thơ trẻ này có ngoại hình bụi bặm, phong trần và đôi chút xù xì. Vốn gốc người An Nhơn, Bình Định cũ, sau sáp nhập là Gia Lai mới, nên dấu chân lang bạt ấy lại đi ngược từ miền sóng lên chốn núi để tìm cho mình thật nhiều chất liệu sáng tác.

Trong thi ca Việt Nam, không thiếu những lần mùi hương trở thành ẩn dụ cho bản thể. Nguyễn Du viết: “hương gây mùi nhớ trà khan giọng tình”. Đoàn Phú Tứ viết: “tình một thuở còn hương”. Quách Tấn viết: “mộng sớm tan rồi vẫn đắm hương”. Tuệ Sỹ viết: “màu nắng xế ôi màu hương tóc cũ”… Người thơ tin, khi một người ra đi, mùi hương là thứ sau cùng ở lại.

Bước vào không gian trưng bày điêu khắc gốm của Giáo sư, họa sĩ, Viện sĩ Ngô Xuân Bính, tôi có cảm giác như đang đi ngược dòng thời gian, trở về với miền ký ức sâu thẳm của đất. Ở đó, những khối tượng nặng, thô mộc, sẫm màu, đứng lặng lẽ mà uy nghi, như những cột mốc tâm linh trầm mặc. Không ồn ào, không phô trương, nhưng chính sự lặng lẽ ấy lại tạo nên một sức hút khó cưỡng, buộc người xem phải chậm lại, phải lắng nghe và đối thoại.

Ai từng tới miếu Nhạc Phi ở Chiết Giang (Trung Quốc) sẽ thấy cặp tượng nam nữ quỳ gối, đầu hơi cúi, khuôn mặt già nua thiểu não, như đang phải chịu đựng một điều gì. Đó là tượng vợ chồng Tần Cối. Vài nơi còn có lệ, người đến tham quan cầm roi quất, hoặc tát vào mặt tượng…

Vũ Bình Lục đã dành cả cuộc đời kiên trì đeo đuổi sự nghiệp văn chương, kể từ khi còn học ở quê nhà. Nay ông đã vào tuổi tám mươi, nhất là những di chứng thương tích từ trong chiến tranh khiến sức khỏe của ông nay giảm sút nhiều. Trong hoàn cảnh vậy ông có thể tự cho phép mình nghỉ ngơi vui cùng bạn bè, con cháu. Nhưng, như một lực điền suốt đời cày cuốc cật lực với đồng ruộng chữ nghĩa, Vũ Bình Lục vẫn miệt mài không ngưng nghỉ.

Những ngày cuối cùng của năm Ất Tỵ, Lê Đình Trung hào hứng khoe cuốn tiểu thuyết đầu tay được Nhà xuất bản Công an nhân dân ấn hành. Đây là tác phẩm nằm trong cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025, do Bộ Công an phối hợp cùng Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức.

Nhà thơ Ly Hoàng Ly (con gái nhà thơ Hoàng Hưng), sinh năm 1975, tại Hà Nội, hiện sống tại TP. Hồ Chí Minh là họa sĩ thực hành nghệ thuật thị giác và viết thơ, từng làm biên tập viên tại Nhà xuất bản Trẻ.

Tuyển tập thơ “Người gieo hạt” do NXB Hội Nhà văn vừa ấn hành tháng 12/2025 gồm 640 trang khổ rộng, được chọn từ hơn 1.500 bài dự thi của 346 tác giả. Tác phẩm là sự kết tinh hạt giống giá trị nhân văn sâu sắc.

Trong tâm thức cư dân nông nghiệp Á Đông, 4 mùa: xuân, hạ, thu, đông tuần hoàn, đắp đổi mở ra vận hội mới. Ngày nay, kế thừa những giá trị cốt lõi trong văn hóa truyền thống, chúng ta đón năm mới bằng sự hồ hởi, say mê và đầy hy vọng từ chính tầm nhìn chiến lược đã được hoạch định rõ ràng. Mùa xuân đất trời, mùa xuân của đất nước cùng đồng hành trong một bản hòa ca.

Nếu nhiều năm trước, về cơ bản, nghệ thuật đại chúng lĩnh vực văn chương, điện ảnh và âm nhạc chỉ xoay quanh hai trung tâm lớn là châu Âu và Mỹ, thì theo thời gian, điều này không còn đúng nữa.

Ngay sau Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Chỉ thị số 01 giao Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì, phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV cho các báo cáo viên nòng cốt của cấp ủy các cấp, đội ngũ giảng viên lý luận chính trị, lãnh đạo các cơ quan báo chí, xuất bản, văn nghệ sĩ, trí thức, chức sắc tôn giáo trong cả nước.

Thời gian qua, dư luận văn chương trao đi đổi lại nhiều về thi ca và người làm thơ. Thế mới biết, thi ca là khát vọng vĩnh hằng của con người, từ thời Homer đến Nguyễn Du, từ Tagore, Pablo Neruda, đến Xuân Diệu, Chế Lan Viên... con người viết thơ để giữ lại cái đẹp, cái đau, cái yêu, cái mất mát là những điều ngôn ngữ thông thường không đủ sức chứa.

Tiếng pháo xuân ran rát. Trời không trong hẳn mà đùng đục sáng. Những hạt mưa phủ bụi làm tết đậm vị. Tôi lon ton theo má về ngoại trong mùa dày lên hạnh phúc.

Nhà thơ Đinh Nho Tuấn là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hai lần được Tặng thưởng của Hội Nhà văn TP. Hồ Chí Minh. Bước vào năm 2026, nhà thơ Đinh Nho Tuấn tuổi Bính Ngọ đánh dấu 60 mùa xuân đời mình, bằng tập thơ “Khói, bụi và cỏ” do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành.

Tôi gặp Vĩnh Thông cách đây hai năm, thú thật anh chàng 9X này gây cho tôi một sự bất ngờ, bởi sự điềm đạm, mực thước và cực kỳ ít nói. Vĩnh Thông sinh năm 1996, 14 tuổi đã có thơ đăng báo, 15 tuổi đoạt giải thưởng thơ, 16 tuổi in tập thơ đầu tay và năm 2023 tức mới 27 tuổi, Vĩnh Thông đã được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam.

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng khai mạc ngày 20/1/2026. Tháng 1 khởi đầu mùa xuân của một năm mới. Đó là khoảng thời gian thiêng liêng trong tâm thức người Việt Nam, thời khắc mà mùa đông đang khép lại từng ngày, nhường chỗ cho nụ chồi nảy nở, rạng rỡ, mang đến bao khát khao, kỳ vọng.

Nhà văn Nguyễn Văn Thọ sinh năm 1948, quê Quỳnh Côi, Thái Bình. Ông đã in 10 tập truyện ngắn và tiểu thuyết, được trao các giải thưởng truyện ngắn của Tạp chí Văn nghệ quân đội, Hội Nhà văn Việt Nam và Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2022.

Tôi đọc Nguyễn Thị Kim Hòa từ 10 năm trước, đó là tập truyện ngắn “Đỉnh Khói”, do NXB Văn hóa - Văn nghệ phát hành, sau khi cô gái nhỏ nhắn này đoạt Giải Nhất cuộc thi truyện ngắn Tạp chí Văn nghệ quân đội (2013-2014).

“Nhịp mùa”, NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 9/2025, là tên tập "Thơ chọn" từ 7 tập thơ lẻ của Cao Ngọc Thắng. Thơ ông là những vui buồn bất chợt với những khoảnh khắc tâm trạng riêng tư được diễn đạt một cách tự nhiên làm nên một giọng điệu trữ tình sâu lắng.

Từ vai trò trong thực tế là đem lại sự sống, ánh sáng cho muôn loài, hình tượng mặt trời đi vào văn hóa, tôn giáo, đời sống tâm linh, trở thành một trong những cổ mẫu giàu có ý nghĩa nhất. Hầu như nền văn hóa nào cũng có thần Mặt trời sở hữu sức mạnh, quyền năng vô hạn...