Quốc bảo “Phòng hổ phách” vẫn ở nước Nga?

Hơn 70 năm đã trôi qua, kể từ khi Phòng hổ phách - kiệt tác từng được vinh danh là “kỳ quan thứ tám của thế giới” của Nga tại Cung điện Mùa hè thành phố Leningrad (nay là Saint Petersburg), bị quân đội phát xít cướp bóc và đưa về Đức vào đầu Thế chiến II rồi biệt tích luôn, một cơn sốt truy tìm kho báu vô giá này vẫn âm ỉ suốt từ đó đến nay. Một sử gia gạo cội người Nga vừa đưa ra các giả thuyết cho rằng, “quốc bảo” này vẫn ở lại với nước Nga.

Theo chính sử ghi nhận, thì sau khi tháo dỡ những bức vách hổ phách khảm vàng ròng của Phòng hổ phách vào tháng 10/1941, đặc nhiệm SS đã đóng gói thành 27 kiện hàng loại lớn chất thành đống trên sân ga Leningrad, rồi chuyển bằng tàu hỏa về cất giấu tại pháo đài Ordensburg ở thành phố Kaliningrad của Nga, lúc ấy đang bị quân Đức chiếm đóng và đặt tên là Konigsberg.

E. Koch và A. Rosenberg thị sát tòa lâu đài Ordensburg khi Phòng hổ phách mới được chuyển đến cất giấu.

E. Koch và A. Rosenberg thị sát tòa lâu đài Ordensburg khi Phòng hổ phách mới được chuyển đến cất giấu.

Khi nguy cơ quân Đức thua trận đang cận kề, lập tức một chiến dịch quy mô nhằm sơ tán các tác phẩm nghệ thuật quý báu về phía tây đã được xúc tiến dưới sự chỉ đạo của Alfred Rosenberg (1893-1946), viên Bộ trưởng phương Đông của Nhà nước Quốc xã, một trong những tên trùm cướp bóc các kiệt tác văn hóa có giá trị từ các vùng đất bị xâm chiếm. Theo quan điểm của A. Rosenberg, thì mọi tác phẩm đều phải được cất giấu kỹ càng, để sau chiến tranh "Nhà nước Đức lấy đó làm con bài mặc cả"…

Và rồi trong suốt 36 tiếng đồng hồ, những tên lính SS đã tháo rời toàn bộ các bức tường thuộc Phòng hổ phách, đóng vào trong các hòm bảo quản đặc chủng đem đi giấu sau khi tòa lâu đài Ordensburg bị hỏa hoạn vì Hồng quân Liên Xô không kích vào cuối năm 1943. Nhưng số rương hòm này được cất giấu ở địa điểm nào cho đến nay vẫn còn là một ẩn số, khiến việc tìm kiếm căn phòng vô giá này trở thành một trong những công cuộc tìm kiếm kho báu lớn nhất thế giới thời hiện đại.

Phòng hổ phách nguyên bản trưng bày tại Tsarskoe Selo thời Nữ hoàng Ekaterina II.

Phòng hổ phách nguyên bản trưng bày tại Tsarskoe Selo thời Nữ hoàng Ekaterina II.

Tại vùng ven thành phố Wuppertal miền Tây nước Đức, nơi từng tồn tại gần 170 công trình quân sự ngầm trong Thế chiến II, ông Karl-Heinz Kleine, 68 tuổi cùng 5 "thợ săn" kho báu khác đã miệt mài truy tìm Phòng hổ phách hơn nửa thế kỷ qua.

Đến nay tuy đã nghỉ hưu từ lâu nhưng họ vẫn luôn theo đuổi mục đích nung nấu từ hồi còn trẻ. Trung bình cứ 5 ngày mỗi tuần, cả nhóm lại chui xuống lòng đất sâu, tiến hành khoan cắt bất cứ bức tường nào nghi ngờ có giấu các kiệt tác nghệ thuật bên trong... Nhóm của ông Kleine luôn tin rằng Erich Koch (1896-1986), viên Phó vương Đông Phổ kiêm Cao ủy xứ Ukraine bị quân Đức chiếm đóng hồi Thế chiến II, cũng là kẻ trực tiếp thực thi mệnh lệnh sơ tán các tác phẩm nghệ thuật có giá trị của Rosenberg, đã cho chuyển toàn bộ Phòng hổ phách về khu vực gần thị trấn Elberfeld ngoại vi Wuppertal là nơi "chôn nhau cắt rốn" của hắn.

Các "thợ săn" luống tuổi khoan cắt bất cứ bức tường khả nghi nào dưới lòng đất.

Các "thợ săn" luống tuổi khoan cắt bất cứ bức tường khả nghi nào dưới lòng đất.

Nhóm "thợ săn" kho báu của ông Kleine không phải là trường hợp duy nhất ở Đức. Tại vùng rừng núi Lainavald, bang Thuringen miền Trung nước Đức, nơi các nhân chứng từng nhìn thấy các thùng hàng có đóng dấu niêm phong "pháo đài Ordensburg" được chuyển đến bằng đường bộ, cũng tồn tại nhiều nhóm truy lùng Phòng hổ phách hoạt động ráo riết suốt mấy chục năm qua.

Nhà sử học S. Trifonov trước lối vào hệ thống cống ngầm.

Nhà sử học S. Trifonov trước lối vào hệ thống cống ngầm.

Tại Nga, trong dịp kỷ niệm 70 năm Ngày Chiến thắng chủ nghĩa phát xít vừa qua, sử gia Sergei Trifonov đã cho công bố một tài liệu mới liên quan đến Phòng hổ phách. Theo ông Trifonov  "kho báu nghệ thuật vô giá vẫn nằm ở Kaliningrad, còn việc tháo dỡ và vận chuyển ra khỏi thành phố vào cuối năm 1943 chỉ là động tác nghi binh của lực lượng SS đầy mưu mô mà thôi".

Cảnh pháo đài Ordensburg đổ nát trong Thế chiến II.
Cảnh pháo đài Ordensburg đổ nát trong Thế chiến II.

Đồng thời sử gia S. Trifonov cũng nêu giả thuyết, khẳng định Phòng hổ phách được bí mật cất giấu bên dưới hầm ngầm trú ẩn của Otto Lasch (1893-1971), viên chỉ huy quân đội Đức tại mặt trận Konigsberg. Địa điểm này vừa được chính quyền thành phố Kaliningrad chuyển thành Viện Bảo tàng Thế chiến II.

Trước khai mạc tòa bảo tàng, giáo sư S. Trifonov đã tình cờ phát hiện ra một khoảng đất trũng gần gian trưng bày chính. Sau khi được phép khai quật, ông đã phát hiện ra một lối vào bí mật dẫn đến hệ thống cống ngầm rộng lớn đang ngập sâu hàng chục mét dưới mặt nước.

Theo phán đoán của Trifonov, trong quá khứ Phòng hổ phách đã bị tháo rời để dễ vận chuyển theo đường ống từ pháo đài Ordensburg đến hầm chỉ huy của O. Lasch. "Công việc trước mắt cần phải tập trung hút hết lượng nước khổng lồ tích trữ sau hàng thập niên bên dưới, đòi hỏi nguồn kinh phí không nhỏ mới có thể thám hiểm khu đường ống bí mật", Trifonov cho biết thêm. Chung quy lại mọi việc vẫn còn dang dở...

Phòng hổ phách là món quà của Vua Phổ Friedrich Wilhelm I (1688-1740) tặng Sa hoàng Pyotr I Đại đế (1672-1725) năm 1716, rồi được Nữ hoàng Ekaterina II (1729-1796) đem về dựng tại Cung điện Mùa hè ở thị trấn Tsarskoe Selo, thành phố Saint Petersburg. Kiệt tác quý hiếm này gồm 4 bức tường cao cấu thành từ 50 phiến hổ phách màu mật ong khảm vàng ròng, được giới khảo cổ học quốc tế định giá vào khoảng 250 triệu euro tính theo thời giá hiện nay.

Kim Dung (tổng hợp)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.