Tổng thống Nga Putin thực hiện chuyến thăm chính thức thứ 25 tới Trung Quốc trong suốt 25 năm lãnh đạo nước Nga và là chuyến thăm đầu tiên kể từ khi xung đột bùng nổ ở Trung Đông. Những năm gần đây, hai ông Tập Cận Bình và Putin đã tăng cường đáng kể sự phối hợp giữa hai nước trong thương mại, ngoại giao và an ninh, xuất phát từ những mâu thuẫn chung với Mỹ và mục tiêu định hình lại trật tự thế giới mà họ cho là bị phương Tây thống trị một cách không công bằng.
Cuộc hội đàm giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Putin bắt đầu bằng một cuộc họp thể thức hẹp, ngắn hơn, với ít đại biểu hơn để thảo luận các vấn đề nhạy cảm. Sau đó, các nhà lãnh đạo đã tổ chức một cuộc họp thể thức rộng với phái đoàn của mình, kết thúc vào khoảng 2 giờ chiều giờ địa phương.
Trong bài phát biểu sau hội đàm, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết quan hệ giữa Bắc Kinh và Moscow đang ở cấp độ cao nhất của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, đồng thời kêu gọi cả hai nước phản đối “mọi hành vi bắt nạt đơn phương” trên trường quốc tế.
Quan điểm của Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng, thế giới đang có nguy cơ quay trở lại “luật rừng”. Ông nói thêm rằng việc tiếp tục các hành động thù địch ở Trung Đông là không nên và một lệnh ngừng bắn toàn diện là vô cùng cấp thiết, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin.
“Tình hình quốc tế đang bị ảnh hưởng bởi sự hỗn loạn và chuyển biến đan xen, trong khi các xu hướng bá quyền đơn phương đang hoành hành”, ông Tập Cận Bình nói, sử dụng ngôn ngữ đặc trưng của Bắc Kinh để chỉ trích điều mà họ cho là sự can thiệp quá mức trong chính sách đối ngoại của Mỹ.
Trước tình hình này, Chủ tịch Tập Cận Bình Trung Quốc và Nga nên tăng cường “phối hợp chiến lược toàn diện”. Nhà lãnh đạo Trung Quốc đã trực tiếp đề cập đến cuộc chiến tranh của Mỹ và Israel chống lại Iran, nói rằng việc “kết thúc sớm” cuộc chiến sẽ giúp giảm thiểu sự gián đoạn đối với nguồn cung năng lượng, chuỗi cung ứng và thương mại.
Trong bài phát biểu của mình, Tổng thống Putin ca ngợi mối quan hệ giữa hai nước đang ở “mức độ cao chưa từng có”, đồng thời khẳng định Moscow vẫn là “nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy” trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông đang diễn ra. Tổng thống Putin cũng mời Chủ tịch Tập Cận Bình thăm Nga vào năm tới.
Sau cuộc hội đàm, Chủ tịch Tập Cận Bình đã mời Tổng thống Putin dự buổi tiệc trà tại Trung Nam Hải. Lần cuối cùng nhà lãnh đạo Trung Quốc tiếp đón người đồng cấp Nga là vào tháng 5/2024, cả hai cũng làm tương tự, tỏ ra thoải mái trò chuyện.
Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị là người đón tiếp Tổng thống Putin khi ông hạ cánh xuống Bắc Kinh vào tối 18/5, cũng đã có cuộc hội đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov.
Thương mại và đầu tư song phương là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự của Tổng thống Putin trong chuyến thăm. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nga, mua gần một nửa lượng dầu xuất khẩu của Nga. Trái ngược với bản chất đối đầu trong mối quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh, Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình đã thể hiện mối quan hệ ngày càng nồng ấm trong những năm gần đây, với việc hai nhà lãnh đạo gọi nhau là những người bạn thân thiết lâu năm.
Khi được truyền thông nhà nước hỏi về việc so sánh cuộc gặp thượng đỉnh của Tổng thống Putin với cuộc gặp của Tổng thống Trump, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết “không phải lúc nào cũng dễ so sánh” vì không phải “mọi thứ đều được thể hiện ra bên ngoài”. Ông Peskov nói thêm: “Giá trị chính nằm ở nội dung, chứ không phải ở các khía cạnh nghi lễ”. Trong khi ông Tập Cận Bình đang chuẩn bị đón tiếp ông Putin, Bộ Thương mại Trung Quốc xác nhận Trung Quốc sẽ mua 200 máy bay Boeing và tìm cách gia hạn thỏa thuận thương mại với Mỹ đã đạt được tại Kuala Lumpur năm ngoái.
Tuyên bố này đánh dấu lần xác nhận đầu tiên của Bắc Kinh về đơn đặt hàng Boeing mà ông Trump đã ám chỉ tuần trước. Hãng thông tấn Nga Interfax cho biết ông Peskov không loại trừ khả năng gặp gỡ giữa Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tháng 11, khi cả hai nhà lãnh đạo có thể tham dự hội nghị thượng đỉnh APEC tại Trung Quốc.
Về mặt địa lý, Nga và Trung Quốc là hai nước láng giềng giáp ranh nhau. Về mặt chính trị, ngoại giao thì Nga-Trung là 2 trong 3 cường quốc hàng đầu thế giới (cùng với Mỹ), là một “cặp đôi” liên kết đối chọi với phương Tây. Vì vậy, có thể nói cuộc gặp Nga-Trung vài ngày sau cuộc gặp Mỹ-Trung phản ánh một cuộc hội kiến hiếm có giữa 3 cường quốc ở 2 thời điểm liền nhau.
Việc Tổng thống Nga thăm Trung Quốc ngay sau chuyến thăm của Tổng thống Mỹ còn gây chú ý trong giới chức phương Tây bởi vai trò, Trung Quốc đang ngày càng thể hiện vai trò là đối trọng quan trọng đối với Mỹ trong trật tự thế giới mới, đa cực. Nhiều vấn đề nhạy cảm, mang tính chiến lược toàn cầu được hai nhà lãnh đạo Nga-Trung thảo luận cho thấy cách Trung Quốc khéo léo xử lý mối quan hệ khác nhau với Nga và với Mỹ - một bên là đồng minh thân thiết, một bên là đối đầu.
Sau hội đàm, hai ông Tập Cận Bình và Putin đã tham dự lễ ký kết nhiều văn kiện liên quan đến công nghệ, thương mại, nghiên cứu khoa học và sở hữu trí tuệ. Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, trong số các văn kiện đó có việc gia hạn “hiệp ước láng giềng tốt và hợp tác hữu nghị Trung-Nga”, được ký kết lần đầu tiên cách đây 25 năm.
Trong bài phát biểu sau lễ ký kết, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết quan hệ giữa Bắc Kinh và Moscow đang ở “cấp độ đối tác chiến lược toàn diện cao nhất”, đồng thời kêu gọi cả hai nước phản đối “mọi hành vi bắt nạt đơn phương” trên trường quốc tế.
