Quan hệ Nga - Trung đang nồng ấm “chưa từng có”

Ông Nigel Gould-Davies, chuyên gia cao cấp về Nga và Trung Á tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) có trụ sở ở London (Anh), bình luận rằng, đây là thời điểm Nga và Trung Quốc có được mối quan hệ tốt đẹp nhất, thân thiết nhất và vững mạnh nhất kể từ giữa những năm 1950 và có thể là trong cả trong lịch sử.

Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu và người đồng cấp Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa ngày 23/11 đã có cuộc điện đàm trực tuyến, thảo luận và thống nhất biện pháp tăng cường hợp tác quân sự song phương.

Thông cáo của hai bên cho biết Nga và Trung Quốc thống nhất mở rộng hợp tác quốc phòng, với điểm nhấn là tăng cường cuộc tập trận chiến lược và tuần tra chung ở châu Á-Thái Bình Dương. Đáng chú ý, Nga và Trung Quốc cũng ký bản lộ trình hợp tác quốc phòng bền chặt giai đoạn 2021-2025.

Quan hệ Nga - Trung đang nồng ấm “chưa từng có” -0
Tổng thống Vladimir Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình tại cuộc họp trực tuyến hồi tháng 6/2021. Ảnh: Reuters

Bản lộ trình được ký kết tại thời điểm hai nước kỉ niệm 20 năm ngày ký kết Hiệp ước láng giềng hữu nghị và hợp tác (2001), trong một năm ghi nhận quan hệ hợp tác quốc phòng ở mức chưa có tiền lệ. Nổi bật là cuộc diễn tập quy mô lớn giữa quân đội hai nước ở Ninh Hạ, Trung Quốc hồi tháng 8 vừa qua. Lật lại những biến cố từng xuất hiện trong quan hệ Nga-Trung, trong đó có đụng độ biên giới trong thập kỉ 1960, chuyên gia Nigel Gould-Davies cho rằng hợp tác hai nước hiện đạt ngưỡng “đặc biệt” sau bước phát triển nhanh chóng và thực chất trong 10 năm gần đây.

Không chỉ về quân sự, Nga và Trung Quốc còn ghi đậm dấu ấn về hợp tác ngoại giao và kinh tế. Bắc Kinh và Moscow đồng nhất quan điểm và cách tiếp cận trong các vấn đề về Iran, Syria, Venezuela. Gần đây, hai nước cũng lên tiếng tại diễn đàn Liên hợp quốc, đề nghị dỡ bỏ lệnh trừng phạt quốc tế chống Triều Tiên.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đã thiết lập quan hệ cá nhân hữu hảo, với hơn 30 lần gặp gỡ kể từ năm 2013. Chủ tịch Trung Quốc từng gọi người đứng đầu Điện Kremlin là “người bạn tốt nhất”. Hai nước đã ký Hiệp ước láng giềng hữu nghị và hợp tác thân thiện song phương tại Moscow tháng 7/2001. Hồi tháng 3 vừa qua, Moscow và Bắc Kinh đã nhất trí tự động gia hạn hiệp ước này thêm 5 năm.

Tại cuộc họp trực tuyến với Chủ tịch Tập Cận Bình hồi tháng 6, Tổng thống Vladimir Putin đánh giá Nga và Trung Quốc đã nỗ lực đưa quan hệ song phương lên tầm cao chưa từng có, trải dải trong hàng loạt lĩnh vực hợp tác. Về hợp tác thương mại, thương mại song phương đã tăng 14 lần từ năm 2001 và tiếp tục tăng trưởng bất chấp các cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và đại dịch COVID-19. Chỉ tính từ tháng 1-4/2021, thương mại đã tăng 22%.

Tổng thống Nga nói với Chủ tịch Trung Quốc rằng hợp tác Nga-Trung đóng vai trò ổn định hóa toàn cầu trong bối cảnh thách thức về địa chính trị ngày càng gia tăng. Ông cho biết thêm rằng hai nước không có các tranh chấp lãnh thổ và đã biến đường biên giới chung giữa hai nước thành một vành đai hòa bình lâu dài.

Ông nhấn mạnh: “Chúng ta đã làm nhiều điều để đạt được điều này. Chúng ta đã mất nhiều năm kiên trì và đã đạt được kết quả cần thiết mà cả Trung Quốc và Nga đều có thể chấp nhận”. Lãnh đạo Nga, Trung Quốc cũng thảo luận về hợp tác năng lượng hạt nhân.

Ông Vladimir Putin cho rằng hai nước đã tăng cường hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân vì hòa bình cũng như các khu vực hợp tác khác: “Hợp tác năng lượng hạt nhân đã đạt tới tầm cao mới về chất. Hợp tác tài chính, trong đó có việc sử dụng các đồng nội tệ của hai nước trong thanh khoản song phương, đang ngày càng được tăng cường”.

Tổng thống Nga cho hay hai nước đang xúc tiến thành công một loạt dự án trong ngành hàng không và ô tô, cũng như các lĩnh vực khác. Về kinh tế, Nga là nước cung cấp vũ khí lớn nhất cho Trung Quốc, đứng thứ hai về cung cấp dầu thô.

Trung Quốc cũng là đối tác thương mại hàng đầu của Nga, nước rót vốn chủ yếu cho các dự án năng lượng lớn, nổi bật là nhà máy sản xuất khí hóa lỏng (LNG) Yamal ở Bắc Cực, lớn nhất của Nga, cùng với đó là tuyến đường ống khí đốt Siberia quy mô 55 tỉ USD.

Giới phân tích nhận định có nhiều nhân tố khiến Nga, Trung Quốc xích lại gần nhau. Theo Bobo Lo, cựu quan chức ngoại giao người Australia và hiện là chuyên gia phân tích độc lập về quan hệ quốc tế, quan hệ Nga-Trung hiện nay là điển hình cho kiểu quan hệ ngoại giao nước lớn – được thúc đẩy bởi yếu tố lợi ích tương đồng, chứ không phải các giá trị chung.

Theo ông, thông qua hỗ trợ lẫn nhau, Nga và Trung Quốc đều thu được “lợi ích thiết yếu”. Đơn cử, hợp tác quốc phòng cho phép Moscow mở rộng ảnh hưởng của Nga trên trường quốc tế, trong khi Bắc Kinh có điều kiện tiếp cận công nghệ quân sự và kinh nghiệm tác chiến của Nga.

Hợp tác kinh tế, khoa học công nghệ cũng giúp Nga rút ngắn tụt hậu về công nghệ - vốn là hố sâu được tạo ra từ việc các công ty phương Tây rút khỏi thị trường Nga sau sự kiện Crimea sáp nhập vào Nga năm 2014.

Nhìn rộng ra, sức ép và bao vây của Mỹ mới là điểm nút đưa tới đà thăng hoa trong hợp tác Nga-Trung. “Cả Moscow và Bắc Kinh đều nhận thấy Mỹ là người gây hấn, có ý định làm suy yếu Nga và Trung Quốc để duy trì thế bá quyền”, Einar Tangen, chuyên gia phân tích chính trị kiêm nhà bình luận tại tổ hợp truyền thông nhà nước CGTN của Trung Quốc nhìn nhận.

Minh Hải (theo Al jazeera)

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.