Phòng thí nghiệm truy tìm dấu vết độc chất trong thực phẩm

Trong phòng thí nghiệm Đại học Queen's ở thành phố Belfast, Bắc Ireland thuộc nước Anh, một sinh viên tên là Terry đang giữ bộ cảm biến bên trên chiếc đĩa nhỏ đựng lá oregano sấy khô (một loại rau thơm phổ biến thuộc họ bạc hà ở châu Âu).

Khi ánh đèn bộ cảm biến được rọi xuống lá oregano, một chương trình phần mềm bắt đầu tiến hành phân tích tự động. Lần này, kết quả cho thấy oregano có chất lượng tốt. Việc xét nghiệm các vật phẩm đang lưu thông trên thị trường nhằm đối phó với các "chiêu trò" thay thế loại nguyên liệu rẻ tiền hơn của người kinh doanh hoặc chất lượng không đạt yêu cầu vệ sinh thực phẩm.

Ngày nay, thị trường bán lẻ thực phẩm toàn cầu trị giá 4 tỷ USD và đang tăng nhanh - một số dự đoán vào năm 2020 giá trị sẽ đạt ngưỡng hơn 8 tỷ USD. Do đó, các kênh cung cấp ngày càng phức tạp hơn và loại tội phạm làm hàng giả kém chất lượng rất dễ len vào. Lớn lên trong một nông trại ở hạt Antrim của Bắc Ireland, Giáo sư Chris Elliott hiểu biết rất rõ thực phẩm chất lượng được sản xuất như thế nào.

Từ lâu, Chris Elliott là chuyên gia trong lĩnh vực an ninh thực phẩm song công việc của ông chỉ được biết đến cách đây gần 3 năm với vụ bê bối thực phẩm gây chấn động nền công nghiệp chế biến thực phẩm bán lẻ ở Anh khi một số sản phẩm thịt bò chế biến ở Anh được phát hiện pha trộn thịt ngựa với tỷ lệ khá cao.. Lúc đó, Giáo sư Ellioot được chính quyền giao trách nhiệm công bố báo cáo xét nghiệm.

Đánh giá chất lượng một mẫu thực phẩm trong phòng thí nghiệm.
Đánh giá chất lượng một mẫu thực phẩm trong phòng thí nghiệm.

3 năm sau, Giáo sư Elliott mới tuyên bố không còn phát hiện thấy có thịt ngựa pha trộn vào thịt bò trên các quầy hàng siêu thị nữa. Trong thời gian thực hiện bản báo cáo, Elliott tin rằng những người đứng sau vụ bê bối thịt ngựa giả thịt bò chính là bọn tội phạm có tổ chức hoạt động mạnh trong các thị trường khắp châu Âu và móc túi hàng triệu USD của người tiêu dùng bằng những thực phẩm kém chất lượng.

Trong phòng thí nghiệm của Elliott, hàng loạt thực phẩm chế biến đóng gói khác được phát hiện chứa chất độc hại hay pha trộn thành phần khác. Trong phòng xét nghiệm chính, ngoài những dụng cụ đo đạc và la liệt bình chứa là một máy xử lý bốc hơi các mẫu ở nhiệt độ 10.000 độ Kelvin (xấp xỉ 9.700oC hay 17.500oF). Một máy khác to cỡ chiếc đàn piano trị giá đến 985.000 USD có khả năng thực hiện hàng trăm xét nghiệm một lúc.

Để xét nghiệm lá khô oregano, nhóm sinh viên của Giáo sư Chris Elliott sử dụng kỹ thuật phân tích quang phổ học. Giáo sư cho biết: "Cũng đơn giản thôi. Chúng tôi chiếu ánh đèn lên mẫu thực phẩm và sau đó năng lượng ánh sáng khiến cho các phân tử thực phẩm chuyển động. Mỗi phân tử sẽ chuyển động theo cách hơi khác nhau và kết quả sẽ thu được sau khi đánh giá các chuyển động này".

Bộ cảm biến cầm tay của sinh viên Terry là sản phẩm mới nhất được sử dụng. Nhóm xét nghiệm thực phẩm của Elliott hy vọng vào một ngày nào đó, bộ cảm biến này sẽ được phổ biến đến những nhân viên thanh tra thực phẩm và tương lai sẽ xuất hiện thiết bị kết nối không dây  giúp  công  việc của họ trở nên cơ động hơn. Đến lúc đó, những nhân viên thanh tra có thể kiểm tra cơ sở chế biến thực phẩm của bất cứ nhà sản xuất hay nhà cung cấp nào và nhanh chóng kết luận sản phẩm của họ có đạt yêu cầu hay không.

Các kỹ thuật test khác có thể xác định nhanh sự hiện diện của độc tố trong thực phẩm, trong đó bao gồm thiết bị cảm biến sinh học kết hợp với kháng thể - các protein trong hệ miễn dịch động vật sẽ liên kết với mầm bệnh hay độc tố để vô hiệu hóa chúng.

Do đó, nếu hiện tượng liên kết diễn ra đối với một trong số những kháng thể thì chắc chắn có sự hiện diện của hóa chất độc hại. Các chất nhuộm màu công nghiệp cũng được bọn tội phạm sử dụng để pha trộn thêm vào sản phẩm gia vị để có màu sắc sậm đẹp hơn trong mắt người tiêu dùng. Thậm chí, các chất nguy hiểm hơn cũng được pha vào sản phẩm sữa.

Tại các quốc gia có thời tiết nóng bức và nhiệt độ bên trong chiếc xe tải có thể lên đến 40oC, thực phẩm nhanh bị hỏng trong quá trình vận chuyển hàng. Giáo sư Elliott giải thích: "Một trong những biện pháp bảo quản vô đạo đức là pha thêm vào sữa chất bảo quản. Một trong những chất bảo quản thường  được sử dụng là formaldehyde - một chất độc chết người".

Ngay cho dù độc tố không bị cố tình pha vào sản phẩm bán ra thị trường song bản thân thực phẩm cũng có thể chứa độc tố. Ví dụ, tùy thuộc vào vùng đất và cách sản xuất mà gạo có thể chứa arsenic ở mức cao - đó là kim loại nặng có nguy cơ cao gây ung thư cho người tiêu dùng.

Một kỹ thuật trong phòng thí nghiệm được sử dụng để dò tìm phát hiện các kim loại nặng như là arsenic, cũng như các chất nguy hiểm khác như chì hay cadmium - đó là kỹ thuật xét nghiệm quang phổ phát xạ huỳnh quang tia X (XRF).

Khi chùm tia X được chiếu lên mẫu thực phẩm, nó sẽ khiến cho các electron (điện tử) tách khỏi nguyên tử. Khi điều đó xảy ra, các photon (quang tử) có năng lượng đặc biệt đối với loại nguyên tử cũng sẽ được phóng thích. Bằng cách đánh giá năng lượng này, các nhà khoa học xét nghiệm sẽ nhận biết được những chất nào đang hiện diện trong mẫu thực phẩm.

Những kỹ thuật được phát triển bởi nhóm của Giáo sư Chris Elliott cho phép chúng ta hiểu rõ hơn những gì đang diễn ra trong mạng lưới cung ứng thực phẩm đa dạng hiện nay.

Elliott lập luận: "Chúng ta thực sự cần đến hệ thống cung ứng thực phẩm vô cùng phức tạp này. Nhưng một trong những mặt trái của hệ thống là ngày càng có nhiều kẻ xấu len lỏi vào để lừa gạt người tiêu dùng". Cuối cùng, Giáo sư Chris Elliott kết luận: "Khả năng thanh toán hết được tội phạm lừa đảo thực phẩm là điều không tưởng. Chúng ta chỉ có thể khiến hoạt động của chúng trở nên khó khăn hơn mà thôi".

Duy Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.