Phim viễn tưởng đã trở thành hiện thực?

Trái đất đang trở nên ngày một chật chội với những gánh nặng về dân số, lương thực, ô nhiễm môi trường và bệnh tật. 

Với nỗ lực không ngừng của các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học… những công nghệ đang dần được hoàn thiện dưới đây sẽ đưa những điều tưởng chừng chỉ có trong phim viễn tưởng trở thành hiện thực, giúp cho con người có được cuộc sống tốt hơn. 

Làm chậm nhịp sinh học để trì hoãn cái chết

Ông Tristan McClure-Begley, người quản lý chương trình nghiên cứu mang tên Biostasis, Mỹ cho biết công nghệ mới này dựa theo khả năng của một số loài sinh vật. 

Ví dụ như loài tardigrades có khả năng điều khiển protein, tạo ra một trạng thái đặc biệt đưa mọi hoạt động trong cơ thể chậm lại gần như đóng băng giúp chúng có thể sống sót trong các môi trường khắc nghiệt. 

Có thể hiểu ở cấp độ phân tử, cuộc sống là một tập hợp các phản ứng sinh hóa diễn ra liên tục, khi những phản ứng này chậm lại thì mọi chức năng sinh học khác của cơ thể cũng chậm theo dẫn tới quá trình lão hóa rồi chết cũng sẽ được trì hoãn. 

Quá trình làm chậm nhịp sinh học này sẽ được các nhà khoa học kiểm soát kỹ càng nhằm loại bỏ các di chứng sau khi khôi phục lại nhịp sống bình thường cho cơ thể.

Chương trình Biostasis được phát triển với mục tiêu ban đầu là giúp các binh sĩ bị thương nặng có thêm thời gian để đưa đến bệnh viện cứu chữa. Hy vọng trong tương lai không chỉ có những người lính, mà cả những bệnh nhân khác cũng sẽ có thêm cơ hội được cứu chữa.

Nectome áp dụng phương pháp thủy tinh hóa kết hợp với kỹ thuật ướp đặc biệt để “niêm phong” mọi kết nối thần kinh não bộ chờ tới khi công nghệ đột phá sẽ tái tạo lại.
Nectome áp dụng phương pháp thủy tinh hóa kết hợp với kỹ thuật ướp đặc biệt để “niêm phong” mọi kết nối thần kinh não bộ chờ tới khi công nghệ đột phá sẽ tái tạo lại.

Lọc nước từ không khí

Một nhóm nghiên cứu đến từ Viện Công nghệ Massachusetts và Đại học California, Mỹ đã giới thiệu một thiết bị có khả năng “vắt” nước từ không khí. Thiết bị này hoạt động nhờ năng lượng mặt trời và sử dụng một loại vật liệu mới có khả năng hấp thụ hơi nước từ không khí. 

Theo tính toán của các nhà nghiên cứu, cứ 1kg vật liệu này sẽ thu được 2 - 3 lít nước mỗi ngày trong điều kiện độ ẩm môi trường khoảng 20% (là độ ẩm phổ biến tại các vùng khô hạn).

Một báo cáo đăng tải trên tạp chí Science Advances cho biết có tới 4 tỉ người trên trái đất đang phải đối mặt với tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng. 

Cùng với những diễn biến cực đoan của tình trạng biến đổi khí hậu, mức độ khan hiếm nước sạch cũng sẽ gia tăng trong những năm tới. Công nghệ mới này khi được hoàn thiện sẽ hứa hẹn trở thành giải pháp cung cấp nước cho những khu vực khô hạn trên thế giới.

Số hóa não bộ

Một dự án khởi nghiệp mới đây mang tên Nectome với ý tưởng giúp con người trở nên bất tử theo dạng kỹ thuật số, nói cách khác, dự án này giúp bảo quản não bộ, số hóa các kết nối của não sau đó tải lên một hệ thống máy tính có khả năng tự nhận thức. Nectome áp dụng phương pháp thủy tinh hóa kết hợp với kỹ thuật ướp đặc biệt để “niêm phong” mọi kết nối thần kinh ở một trạng thái hoàn hảo. 

Kỹ thuật này sẽ giúp bảo quản bộ não trong một thời gian dài để chờ cho tới khi công nghệ đột phá trong tương lai sẽ giúp “đánh thức” và trở lại hoạt động bình thường. 

Nhà thần kinh học Ken Hayworth, Chủ tịch Quỹ Bảo tồn não Hoa Kỳ cho rằng, khi não chết sẽ giống như việc một chiếc máy tính bị tắt đi và điều đó không có nghĩa là những thông tin chứa trong nó đã biến mất. 

Với công nghệ hiện tại, việc quét và tái tạo lại các kết nối thần kinh não vẫn chưa thể thực hiện được, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể hy vọng trong tương lai điều này sẽ trở thành hiện thực.

Ý tưởng đóng băng bộ não sau khi chết để chờ được tải lên một hệ thống máy tính có nhận thức không phải là điều mới mẻ. Từ giữa thế kỷ XX đã có những công ty thực hiện các dự án bảo quản cả cơ thể người với hy vọng công nghệ tương lai sẽ giúp phục hồi ở một dạng sống nào đó. 

Trong thời điểm hiện tại, Nectome chỉ hướng tới những bệnh nhân mắc chứng nan y và đồng ý cống hiến mạng sống của mình do kỹ thuật đông lạnh não bộ chỉ có thể tiến hành khi tim của bệnh nhân còn đập. Nếu làm được việc tải các liên kết thần kinh thì bạn sẽ có khả năng bất tử ít ra là trong một hệ thống máy tính. 

Câu hỏi đặt ra là liệu não bộ có đồng bộ hóa được với hệ thống máy tính để tạo ra ý thức hay không? Và rõ ràng chúng ta cần chờ đợi những bước tiến công nghệ vượt bậc hơn nữa để trả lời câu hỏi này.

Kính hiển vi trang bị công nghệ tăng cường thực tại AR có khả năng phát hiện nhiều loại ung thư...
Kính hiển vi trang bị công nghệ tăng cường thực tại AR có khả năng phát hiện nhiều loại ung thư...

Giải pháp mới chống ô nhiễm môi trường

Theo một báo cáo môi trường cho biết có tới 8 triệu tấn rác thải nhựa bị đổ xuống biển mỗi năm và hầu hết chúng cần tới hàng trăm năm để có thể phân hủy trong môi trường tự nhiên. Các nhà khoa học từ Đại học Portsmouth, Vương quốc Anh đã phát triển thành công một loại enzyme có khả năng phân hủy nhựa, mở ra một giải pháp cho vấn đề ô nhiễm rác thải này.

Giáo sư John McGreehan, Đại học Portsmouth cho biết enzym này được tạo ra trong quá trình gây đột biến enzyme PETase ở loài vi khuẩn ăn nhựa Ideonella sakaiensis, lần đầu tiên được phát hiện vào năm 2016. 

Các nhà khoa học đã sử dụng tia X để tạo ra mô hình 3D cấu trúc enzyme này và phát hiện ra một vùng nhỏ khác biệt với các enzyme cutinase tìm thấy ở nấm và vi khuẩn, có thể chính vùng này đã giúp phân hủy nhựa nhanh hơn. Enzyme được tạo ra đã mang lại kết quả đáng kinh ngạc, với nhựa thông thường cần tới 400 năm để phân hủy nhưng bây giờ chỉ mất chừng vài ngày…

Kính hiển vi giúp phát hiện bệnh ung thư

Cùng với công nghệ tăng cường thực tại AR, các nhà nghiên cứu từ Google đã công bố chiếc kính hiển vi có khả năng giúp chẩn đoán và phát hiện bệnh ung thư. Sử dụng kính hiển vi quang học thông thường, các nhà bệnh học sẽ tốn rất nhiều thời gian để tìm kiếm các dấu hiệu của bệnh, số lượng và chủng loại của tế bào nhiễm bệnh.

Google cho rằng quá trình này sẽ rút ngắn nếu áp dụng các công cụ học sâu (deep learning), nhưng trên thực tế không phải ở đâu và lúc nào cũng có thể áp dụng được những công nghệ tiên tiến này.

Dựa trên nguyên mẫu kính hiển vi quang học thông thường nhưng được tích hợp thêm công nghệ trí thông minh nhân tạo (AI) và tăng cường thực tại (AR), Google hy vọng sản phẩm của mình sẽ mang lại nhiều lợi ích cho các nhóm nghiên cứu nhỏ, các phòng khám và phòng thí nghiệm tại các quốc gia đang phát triển. 

Các mạng thần kinh trong kính hiển vi này được trang bị để phân tích và phát hiện các tế bào ung thư trong mô người. Hình ảnh được chuyển sang một hệ thống máy tính có trang bị công nghệ AI sẽ phát hiện tế bào ung thư trong mô và khoanh vùng nó trên hình ảnh với thời gian thực.

Google cũng đã công bố những báo cáo nghiên cứu khả năng của kính hiển vi này trong việc phát hiện các chủng loại ung thư vú, tuyến tiền liệt với kết quả khá chính xác. Ngoài ra nó còn được sử dụng để phát hiện các bệnh lây nhiễm như lao, sốt rét… 

Hiện sản phẩm này đang ở trong quá trình đánh giá và Google hy vọng những nghiên cứu sâu hơn sẽ giúp tăng hiệu năng và giảm những thiếu sót mà nó đang mắc phải.

Những nanobot được lập trình sẽ là trợ thủ đắc lực cho các bác sĩ trong việc chữa bệnh.
Những nanobot được lập trình sẽ là trợ thủ đắc lực cho các bác sĩ trong việc chữa bệnh.

Robot nano - những bác sĩ tí hon

Robot nano còn được gọi là Nanobot được coi là tương lai mới của y học và là một cuộc cách mạng trong việc chữa bệnh. Nanobot với kích cỡ siêu nhỏ, chỉ vài nanomet được lập trình và xâm nhập vào bên trong cơ thể con người và điều khiển các cơ quan với mức độ phân tử. 

Với công nghệ tiên tiến này, các bác sĩ có thể kiểm soát quá trình trao đổi chất, chủ động sửa chữa mọi bệnh tật và hỏng hóc của cơ thể. Các nanobot được lập trình sẽ chủ động tấn công và cô lập nguồn bệnh, các tế bào gây bệnh một cách chính xác. Với bệnh ung thư, nanobot sẽ giúp các bác sĩ tiêu diệt các tế bào ung thư và không làm ảnh hưởng tới các tế bào lành lặn.

Ngoài việc chữa bệnh, các nanobot còn có thể trở thành các thiết bị theo dõi sức khỏe chính xác và đưa ra các cảnh báo nếu cơ thể gặp phải các tác động có hại từ bên ngoài. Hơn thế, nanobot sẽ là một bước tiến mới của con người với khả năng “nâng cấp” lên một mức độ mới. 

Giáo sư Robert Freitas, chuyên gia trong công nghệ nanobot cho biết ông đã thiết kế thành công loại nanobot siêu nhỏ có khả năng mang theo lượng oxy và cacbonic cao hơn 200 lần so với hồng cầu thông thường. 

Con người nếu được trang bị loại nanobot này sẽ có khả năng lặn sâu dưới nước tới 15 phút mà không cần thở. Những khả năng khác của con người như thính lực, thị lực… cũng đều có thể được tăng cường nếu sử dụng các loại nanobot được lập trình này. 

Hoàng Ngọc

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.