Phép màu trên hành trình tìm con

Lấy nhau 8 năm không có con, 3 lần làm IVF (thụ tinh trong ống nghiệm), những tưởng được làm cha, làm mẹ khi ông trời thương cho họ đậu thai. Nào ngờ, tới tháng thứ 6 của thai kỳ, người vợ gặp biến cố, nguy cơ phải cắt bỏ tử cung, đứa trẻ sinh non sau 2 ngày nằm trong lồng ấp đã vĩnh viễn rời xa cha mẹ…

Với nhiều người, có được mụn con tương đối thuận lợi, nhưng với 10 cặp vợ chồng là quân nhân mà chúng tôi gặp, điều đó lại là ước mơ thật xa vời. Trên hành trình gian nan đi tìm con của họ, chúng tôi được nghe nhiều tâm sự khắc khoải, những câu chuyện đau đớn đến bật khóc…Với họ, không có khát khao nào hơn là có tiếng cười trẻ thơ trong nhà, được một lần làm cha, làm mẹ.

“Niềm hạnh phúc nghe tiếng tim đập của con đã xa vời”

Người phụ nữ gầy gò trong bộ quân phục, đôi mắt buồn vời vợi, ít ai nghĩ rằng, chị đã phải trải qua bao biến cố của cuộc đời, đã từng mắc trầm cảm khi đứa con mong mỏi suốt 8 năm chạy chữa phải sinh non và ra đi mãi mãi. Đó là Thượng úy Nguyễn Thị Hạnh, công tác tại Cục Quân khí, Tổng cục Kỹ thuật (Bộ Quốc phòng). Mấy ngày nay, chị và chồng – Thượng úy Ngô Văn Cường (cùng đơn vị công tác) ra Hà Nội chăm mẹ chị Hạnh điều trị ung thư tại Bệnh viện K.

Phép màu trên hành trình tìm con -0
Gia đình Thiếu tá Hoàng Đức Cảnh hạnh phúc với “trái ngọt” là 2 bé gái sau 8 năm hiếm muộn.

Dù ốm yếu, nhưng bà vẫn luôn canh cánh thương con gái hiếm muộn nhiều năm. Kết hôn năm 2014, sau một thời gian dài không có con, vợ chồng chị đi khám thì phát hiện anh Cường tinh trùng yếu. Chạy chữa khắp nơi, 3 lần làm IVF thì 2 lần chuyển phôi thất bại, lần thứ 3 họ làm tại Bệnh viện Tâm Anh thành công. “Hay tin vợ đậu thai, tôi mừng lắm. Chúng tôi mong ngày mong đêm thai vào tử cung, rồi lại mong ngóng đến ngày siêu âm nghe thấy tim thai… Cứ chờ đợi từng bước như vậy”, anh Cường nói. Ở Hà Nội theo dõi thai đến tháng thứ 5, chị Hạnh gọi điện cho chồng muốn về nhà. “Tôi đồng ý cho vợ về quê và không ngờ đó là sai lầm rất nghiêm trọng”, anh Cường day dứt kể lại.

Vào tháng thứ 6 của thai kỳ, trong một đêm, chị Hạnh đau bụng dữ dội, anh Cường tức tốc đưa vợ đến Bệnh viện Đa khoa Tây Bắc cách nhà 10km cấp cứu. Siêu âm có dịch trong ổ bụng, phải cấp tốc chuyển bệnh nhân ra TP Vinh. Anh Cường ôm vợ suốt chặng đường dài 100km và chỉ biết cầu nguyện. “Nhưng tới nơi, vợ tôi được chẩn đoán có nguy cơ vỡ tử cung, buộc phải cho sinh nếu không sẽ nguy hiểm tính mạng cả hai mẹ con, mọi thứ như sụp đổ trước mắt”, anh Cường buồn rầu kể lại. Đối với anh, ký ức đêm cấp cứu đó mãi là nỗi đau không thể nào quên. Khi bồng con trên tay để mang sang Bệnh viện Sản – Nhi Nghệ An nằm lồng ấp, người đàn ông mạnh mẽ là thế mà lúc này như thấy mình lạc trong bóng tối mờ mịt, chỉ biết nguyện cầu cho sinh linh bé nhỏ có sức mạnh kiên cường để vượt qua cửa ải sinh – tử, dẫu rằng anh biết đây là điều khó khăn đến nhường nào với một em bé còn quá non tháng.

Và lời nguyện cầu đó đã không thành. Sau 2 ngày, đứa con mà họ mong mỏi suốt nhiều năm tìm kiếm, sức khỏe xấu đi rất nhanh. Vào thăm con lần cuối, người cha nước mắt giàn giụa vỗ về con, chà vào lòng bàn tay bé nhỏ của con, thấy con có phản xạ, anh khẽ nói: “Con cố lên, mẹ sắp sang với con rồi”. “2 giờ sáng, nhận được điện thoại của bác sĩ, nói con đã mất. Lúc đó tôi sụp đổ tất cả. Biết nói thế nào với vợ đây, cô ấy rất yếu, không thể chịu đựng nổi”, anh Cường đau xót nhớ lại. Và quả thật, mất con, chị Hạnh đau khổ đến cùng cực. Người mẹ lâm vào trạng thái ngơ ngẩn, rồi trầm cảm. “Bao khó khăn cũng vì con mà vượt qua tất cả. Năm 2018 được nghe nhịp tim đập của con thấy rất hạnh phúc. Nhưng từ đó đến giờ, niềm hạnh phúc đó đã xa vời với vợ chồng mình”, chị Hạnh nghẹn ngào.

Sau khi con mất được 1 tháng, anh Cường lại tái phát bệnh viêm đa dây thần kinh, phải đi điều trị dài ngày. Từ đó đến nay đã 4 năm trôi qua, vợ chồng họ chưa có tin vui, cũng không còn tiền để tiếp tục làm IVF. Cách đây một tuần, họ nhận được tin vui, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội miễn phí 100% thụ tinh trong ống nghiệm cho anh chị. Cả hai vợ chồng ôm nhau khóc, niềm hy vọng lại thắp lên sau nhiều năm tuyệt vọng.

Phép màu trên hành trình tìm con -0
Vợ chồng Thượng úy Ngô Văn Cường chia sẻ hành trình đầy gian nan suốt 8 năm đi tìm con tại chương trình “Hạt mầm khát vọng”.

Thắp lên niềm hy vọng

Cũng hiếm muộn 8 năm như vợ chồng chị Hạnh, vợ chồng Thượng úy Sùng A Dình (34 tuổi, công tác tại Đồn Biên phòng huyện Mường Nhé, Điện Biên) và chị Hờ Thị Vá (30 tuổi, ở bản Nậm Sa, huyện Mường Nhé), đã 1 lần làm IVF nhưng không thành công. Năm 2014 họ kết hôn, ngay sau đó anh Dình được điều động công tác đến nước bạn Lào, sau đó là các điểm bản xa, thời gian xa nhà đằng đẵng nên nghĩ rằng vì thế mới hiếm muộn. Nhưng sau khi được chuyển công tác về gần nhà mà mãi vẫn chưa có con, đi khám mới biết, nguyên nhân phần lớn do anh. Kể từ đó, tháng nào anh cũng xuống Hà Nội điều trị theo lịch hẹn của bác sĩ. Khi làm IVF, vợ chồng họ phải vay ngân hàng 200 triệu và hồi hộp chờ đón may mắn. Nhưng số phận đã không mỉm cười với họ, lần IVF này không thành công, hai vợ chồng chỉ biết ôm nhau khóc. Không còn tiền để tiếp tục làm IVF, họ động viên nhau trả nợ rồi tính tiếp.

Năm 2021, đơn vị của anh Dình thông báo có chương trình hỗ trợ quân nhân 20% làm IVF. Dù rất mong mỏi tìm kiếm mụn con, song vợ chồng họ không biết lấy đâu ra tiền để tiếp tục hành trình gian nan này. “Hôm 27/11 vừa qua, tôi nhận tin mình được hỗ trợ 100% làm IVF thì mừng quá, điện thoại ngay cho vợ, cô ấy hỏi đi hỏi lại có thật không. Hiện nay khoa học phát triển, tôi hy vọng ước mơ có được con của chúng tôi sẽ thành hiện thực”, anh Dình chia sẻ.

Cùng niềm vui giống vợ chồng anh Dình, anh Cường, còn là 8 gia đình quân nhân khác được nhận hỗ trợ 100% thụ tinh trong ống nghiệm. Có người đóng quân ở hải đảo, có người ở tận biên giới xa xôi, thời gian về nhà chỉ đếm trên đầu ngón tay. Với người bình thường, điều trị vô sinh, hiếm muộn đã rất khó khăn, nhưng đối với quân nhân, thì việc chạy chữa lại càng khó khăn gấp bội. Mặc dù lấy nhau mới 4 năm, song vợ chồng Trung úy trẻ Phan Tuấn Anh và Đỗ Thị Lan (Cao Phong, Hòa Bình) lại khao khát tiếng cười trẻ thơ đến cháy bỏng. Biết nguyên nhân hiếm muộn từ mình, Tuấn Anh đã rất sốc. Mỗi lần đi khám, lại thêm một lần suy sụp vì bác sĩ đánh giá tình trạng lại xấu đi. Có những lúc, trung úy trẻ nghĩ, hay là từ bỏ, giải thoát cho vợ, để cô ấy bớt khổ. Song, tình yêu của Lan đã giúp chồng có thêm nghị lực và niềm tin trên con đường chạy chữa. “Chúng em đã tính đến làm IVF rồi nhưng chưa có tiền. Đúng ngày em định ra ngân hàng để thế chấp vay tiền thì lại may mắn được chọn là 1 trong 10 cặp vợ chồng thụ tinh miễn phí. Em vừa đi về vừa khóc về nhà báo tin cho vợ. Chúng em rất hy vọng may mắn lại đến để chúng em có được mụn con”, Tuấn Anh nói.

Phép màu trên hành trình tìm con -0
Hai cặp vợ chồng quân nhân hiếm muộn nhiều năm hạnh phúc khi được nhận làm IVF miễn phí, tiến gần tới ước mơ được làm cha, làm mẹ.

Hạnh phúc đón trái ngọt

ThS.BS Lê Thị Thu Hiền, Phó Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội cho biết, đây là năm thứ 2 Bệnh viện triển khai chương trình hỗ trợ 100% chi phí thực hiện IVF cho các gia đình quân nhân hiếm muộn. Với đặc thù thường xuyên xa gia đình, thực hiện nhiệm vụ ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, nơi biên cương, hải đảo… đứa con chính là sợi dây gắn kết giữa những người lính với hậu phương nơi quê nhà. Từ tháng 5/2021, Bệnh viện đã triển khai chương “Yêu thương lan tỏa” để hỗ trợ quân nhân hiếm muộn và phối hợp với Trung tâm Phát thanh – Truyền hình Quân đội xét duyệt hồ sơ. Năm đầu tiên triển khai (2021), đã có 6 em bé chào đời, 3 cặp vợ chồng đang chờ sinh con, số còn lại đang chờ chuyển phôi. Năm nay, sau quá trình tổng hợp, xét duyệt hồ sơ công tâm, hội đồng chuyên môn Bệnh viện đã quyết định hỗ trợ miễn phí IVF cho 10 gia đình quân nhân hiếm muộn trong toàn quân.

Hiếm muộn đã 8 năm, 3 lần sảy thai, vợ chồng Thiếu tá Hoàng Đức Cảnh (Sư đoàn 316) và chị Đặng Thị Hoài Trang (Đoan Hùng, Phú Thọ) đã lặn lội đi thăm khám tại nhiều bệnh viện để tìm con. Có những lúc, mệt mỏi quá, họ nghĩ, hay là từ bỏ. Nhưng khát khao có tiếng cười trẻ thơ lại tiếp cho họ thêm động lực trên hành trình tưởng chừng vô vọng. Là gia đình hiếm muộn lâu năm nhất trong đơn vị, vợ chồng họ được đồng nghiệp động viên, quyết định làm hồ sơ và may mắn được xét duyệt. Vợ chồng anh chị bắt đầu quá trình điều trị tại Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn. 3 tháng sau, hạnh phúc đã mỉm cười khi chị Trang đậu thai ngay ở lần chuyển phôi đầu tiên. Vào ngày 2/11/2022, hai bé gái xinh xắn, đáng yêu của cặp vợ chồng quân nhân đã chào đời trong niềm hạnh phúc vô bờ của hai bên gia đình.

Trong ngôi nhà nhỏ ở bản Nậm Ké, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên, vợ chồng Thượng úy Vừa A Ninh (Đội trưởng Đội trinh sát, Đồn Biên phòng Na Cô Sa, Điện Biên) đang hạnh phúc chuẩn bị đón đứa con đầu lòng chào đời. Kết hôn năm 2017, do đặc thù công việc, chồng là Bộ đội Biên phòng, vợ là giáo viên mầm non, cả hai thường xuyên phải làm việc tại các điểm bản xa, nên cơ hội có con càng khó khăn. Hiếm muộn đã 5 năm, nhưng do chưa có điều kiện, họ không thể làm IVF. Tết năm 2021, họ được làm thụ tinh trong ống nghiệm miễn phí ở Bệnh viện Nam học. “Trái ngọt” đầu tiên đã đơm hoa kết trái với gia đình người chiến sĩ biên phòng. Sau bao nhiêu khó khăn, hy vọng rồi lại thất vọng trong hành trình đi tìm con, hạnh phúc đã mỉm cười khi chỉ còn ít ngày nữa, vợ chồng Thượng úy Ninh được cảm nhận hạnh phúc thiêng liêng làm cha mẹ.

Câu chuyện của các gia đình quân nhân nhận hỗ trợ miễn phí IVF đã có trái ngọt trong năm 2021 đã là nguồn động lực cho các gia đình hiếm muộn khác đang khắc khoải mong con vừa bắt đầu vào hành trình tìm con. Có thể, điểm khởi đầu sẽ vô cùng gian nan, khó khăn, vất vả, tưởng chừng sẽ phải bỏ cuộc, nhưng với tình yêu thương, sự chia sẻ của cộng đồng, với niềm tin và sự kiên trì, thì phép màu sẽ đến.

Trần Hằng

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.