Phát súng định mệnh của nữ điệp viên Sylvia Raphael

Trong giới tình báo Israel, Sylvia Raphael được gọi một cách không chính thức là “huyền thoại của Mossad”. Đã có nhiều cuốn sách và bộ phim về cuộc đời và sự nghiệp của bà. Nhờ có nhan sắc nổi bật và những khả năng thiên phú, chỉ sau một khóa đào tạo điệp viên cấp tốc tại trường tình báo của Mossad, Sylvia Raphael đã trở thành điệp viên xuất sắc, có khả năng tham gia tất cả các hoạt động tình báo ở nước ngoài. Tuy nhiên, tên tuổi bà cũng gắn với một trong những thất bại lớn nhất của tình báo Israel.

Trong hồi ký của mình, nhà báo Anh John Swain, chuyên gia về Trung Đông, kể lại rằng khi mới bắt đầu sự nghiệp, ở Paris, ông đã rơi vào cái gọi là “bẫy mật ong” của các cơ quan tình báo Israel: “Cô ta tên là Patricia Roxborough. Chúng tôi quen nhau qua bạn bè, cô ta tự giới thiệu là nhiếp ảnh gia tự do đến từ Canada. Một cô gái cao ráo, xinh đẹp và thông minh. Cặp mắt sáng của cô mê hoặc ngay từ cái nhìn đầu tiên. Ít lâu sau, tôi đã trải qua những giây phút hạnh phúc nhất của cuộc đời trong căn hộ của cô bên hữu ngạn của thành phố”.

ảnh 1a.jpg -0
Nữ điệp viên Sylvia Raphael.

Theo Swain, Patricia Roxborough nói nhiều về Trung Đông và rất ngưỡng mộ đại tá Muammar Gaddafi, nhà lãnh đạo Libya vừa mới lên cầm quyền ở nước này. “Roxborough muốn cùng tôi đến thủ đô Tripoli với tư cách là nhiếp ảnh gia của tôi. Tôi sẽ phỏng vấn đại tá, còn cô chụp ảnh. Tôi rất thích cô, và nghĩ bụng: chúng tôi sẽ thành một cặp rất đẹp. Tuy nhiên, chuyến đi bị hủy bỏ. Tôi không được cấp thị thực, còn ngay sau đó Roxborough cũng biến mất. Mấy năm sau, tôi biết Roxborough có động cơ chính trị, hình như cô ta đang chuẩn bị ám sát Gaddafi, tên thật của Roxborough là Sylvia Raphael và cô ta không phải là phóng viên ảnh” - Swain nhớ lại.

Sylvia Raphael sinh năm 1937 tại Cape Town, thủ đô Nam Phi. Bố bà xuất thân từ một gia đình Do Thái chính thống, nhưng sau đó trở thành người vô thần, ông kết hôn với một phụ nữ cơ đốc giáo. Vì vậy, giống như anh trai của mình, Sylvia được giáo dục theo truyền thống cơ đốc giáo, nhưng đồng thời không giấu gốc gác Do Thái của mình. Theo hồi ức của những người thân, ngay từ khi còn nhỏ, Sylvia đã bất ngờ tuyên bố rằng bà muốn giống người bà Do Thái của mình, sau đó bà khăng khăng tự nhận là người Do Thái. Điều này xảy ra sau khi Sylvia chứng kiến một cảnh tượng ghê tởm. Ở trường phổ thông, một số cậu học sinh trung học đã đẩy một cô bé Do Thái vào một chiếc xe cút kít và hô lớn: "Chúng tao sẽ đưa tất cả bọn mày đến gặp Hitler". Rõ ràng, một bộ phận người châu Phi mà ở Cộng hòa Nam Phi được gọi là hậu duệ của những kẻ thực dân châu Âu, có cảm tình với Đức Quốc xã. Sau năm 1948, phân biệt chủng tộc trở thành một phần trong chính sách của đất nước này - nó kéo dài cho đến khi Nelson Mandela lên cầm quyền vào năm 1994. Bị sốc trước những gì tai nghe mắt thấy, Sylvia dứt khoát bỏ học tại ngôi trường này, vì thế gia đình gửi bà đến một trường tư thục dành cho nữ sinh.

Là chủ nhân của một doanh nghiệp nhỏ, ông bố của Sylvia có ý định cho con gái tham gia công việc kinh doanh của gia đình. Nhưng năm 1963, Sylvia quyết định đến Israel. Thời gian đầu, bà sống tại  kibbutz (công xã), sau đó chuyển đến Tel Aviv, nhanh chóng nắm vững tiếng Do Thái và làm giáo viên dạy tiếng Anh và tiếng Pháp ở một trường phổ thông. Sylvia cũng thành thạo tiếng Tây Ban Nha, tiếng Đức và tiếng Arập, và khi cần thiết biết “vận dụng” sắc đẹp phụ nữ hoặc ngược lại, thể hiện tính cách của mình.

ảnh 2.jpg -0
Nhân viên bồi bàn Ahmed Buchiki.

Chẳng bao lâu, Sylvia Raphael gặp Moti Kfir,  điệp viên của Mossad, ông ta cho rằng Sylvia có thể hữu ích đối với tổ chức của mình. “Tôi không bao giờ đưa ra kết luận chắc chắn về một người chỉ qua lần gặp đầu tiên. Nhưng khi gặp Sylvia, tôi hiểu rằng cô ấy  có nhiều tiềm năng cho hoạt động tình báo” - Kfir thừa nhận trong một bài trả lời phỏng vấn trên báo “The Times of Israel”.

Sau khi hoàn thành một khóa huấn luyện điệp viên cấp tốc, Sylvia được công nhận là điệp viên xuất sắc, có khả năng làm việc ở các quốc gia thù địch với Israel. Vì rất giỏi chụp ảnh, dưới vỏ bọc phóng viên ảnh Patricia Roxborurgh, năm 1964, bà đến Canada và sau đó là Pháp để bắt đầu hoạt động tình báo. Một năm sau, cái tên Patricia Roxborough xuất hiện trên các tờ báo của Paris chống Israel. Ít lâu sau, hầu như tất cả các tờ này đều thuê một "cô gái Canada" xinh đẹp làm phóng viên ảnh tự do. Sau đó, bắt đầu những chuyến công tác đến các doanh nghiệp có thiện cảm với tòa soạn - họ thường là các nhà tài trợ chính cho các tờ báo "thân Arập" ở châu Âu. Chỉ qua các nguồn mở, người ta biết rằng với tư cách phóng viên, Sylvia đã có mặt ở Cairo - trong thời gian cuộc Chiến tranh Tháng Mười, ở Beirut - nơi ít lâu sau đã xảy ra vụ ám sát Yasser Arafat, và ở Amman, nơi bà thực hiện các phóng sự điều tra về cuộc sống bí mật của người Palestine, tiếp xúc với các nhà lãnh đạo nhóm Fatah (Phong trào giải phóng Palesstine) và đến thăm cung điện của Saddam Hussein. Nhiều hoạt động của Sylvia Raphael cho đến nay vẫn chưa được giải mật, còn hồi ức của các đồng nghiệp cũ khá mơ hồ và ít ỏi.

Sau khi xảy ra vụ khủng bố tại Thế vận hội Munich năm 1972, Sylvia Raphael tham gia chiến dịch “Cơn thịnh nộ của Chúa” nhằm  tiêu diệt những kẻ khủng bố Palestine trong nhóm “Tháng Chín Đen” đã gây ra thảm kịch này. Trước mùa xuân năm 1973, chiến dịch “Cơn thịnh nộ của Chúa” diễn ra theo đúng kế hoạch: lực lượng Mossad đã truy tìm những kẻ khủng bố ở khắp châu Âu và tiêu diệt chúng. Sai lầm xảy ra trong quá trình chuẩn bị tiêu diệt một trong những tên chịu trách nhiệm chính trong vụ khủng bố ở Munich, thủ lĩnh của nhóm “Tháng Chín Đen” Ali Hassan Salameh. Những kẻ khủng bố Palestine đã tạo dấu vết giả để đánh lạc hướng điều tra sang Na Uy, nơi  Ahmed Buchiki, người Marocco có ngoại hình giống Ali Hassan Salameh, sống và làm việc. Các điệp viên của Mossad nhận được thông tin giả về việc anh ta chính là mục tiêu của họ. Một nhóm 15 điệp viên Israel lên đường tới Na Uy.

Ahmed Buchiki làm bồi bàn tại một trong những khu nghỉ mát ở Lillehammer, Na Uy, từ năm 1965. Ngày 21 tháng 6 năm 1973, trên đường từ rạp chiếu phim trở về nhà với người vợ đang mang thai, Ahmed Buchiki bất ngờ bị hai phụ nữ áp sát và bắn chết. Một người tên là Ethel Marianna Gladnikoff, người kia chính là Sylvia Raphael.

Vài ngày sau vụ sát hại Ahmed Buchiki, cảnh sát Na Uy đã bắt giữ hai nhân viên tình báo Israel. Một người trong họ, Dan Arbel, trưởng nhóm, vào ngày thẩm vấn thứ ba, đã khai hết tất cả những gì ông ta biết, kể cả địa chỉ các đồng đội của mình đang chuẩn bị rời khỏi Na Uy. Hóa ra, điệp viên giàu kinh nghiệm này mắc chứng sợ chỗ kín - ít ra Dan Arbel tự biện minh cho mình như vậy - đối với ông ta việc bị biệt giam là một cực hình khủng khiếp. 9 điệp viên tham gia vụ ám sát đã rời Na Uy, còn 6 người chưa kịp trốn đã bị bắt giữ tại các địa chỉ do Arbel khai báo.

 Khi biết những người bị bắt là nhân viên tình báo của Israel, một vụ bê bối lớn đã xảy ra. Na Uy coi hành động của tình báo Israel là vi phạm chủ quyền của mình. Mối quan hệ giữa hai nước xấu đi rõ rệt, còn danh tiếng của “Mossad” cũng bị ảnh hưởng.

Trong bộ phim tài liệu "Sylvia: Lần theo vết máu" về cuộc đời nữ điệp viên, đạo diễn Saxon Logan khẳng định trùm khủng bố Ali Hassan Salameh đã cố tình đánh lạc hướng các nhân viên tình báo Mossad, dẫn họ tới một nạn nhân giả. Logan cũng chứng minh rằng Sylvia Raphael hiểu họ đã phát hiện nhầm người. Bà đề nghị chỉ huy nhóm hủy bỏ nhiệm vụ để kiểm tra kỹ lưỡng hơn, nhưng không ai lắng nghe bà. Kết quả là Sylvia cũng bị tù cùng với các thành viên khác.

ảnh 4.jpg -0
Điệp viên Dan Arbel (giữa).

Vụ ám sát Ahmed Buchiki là đề tài được tranh luận sôi nổi ở Israel trong nhiều thập kỷ. Năm 1996, Thủ tướng Shimon Peres tuyên bố rằng Israel không nhận trách nhiệm về vụ giết người, nhưng sẽ xem xét vấn đề bồi thường cho vợ và con gái của Buchiki, cũng như đứa con trai từ cuộc hôn nhân đầu tiên của ông. Còn tên khủng bố Ali Hassan Salameh đã bị trừng phạt ở Beirut vào tháng 1/1979 - một chiếc ô tô chứa đầy chất nổ đã nổ tung bên cạnh hắn.

Nhưng ta hãy trở lại với Sylvia Raphael, sau 7 tháng điều tra, bà bị buộc tội đồng phạm trong vụ giết người, hoạt động gián điệp và sử dụng hộ chiếu giả. Các nhân viên điều tra  Na Uy không thể khai thác gì thêm, ngoài những điều Dan Arbel đã khai. Hơn nữa, Israel đã mời những luật sư giỏi nhất để hỗ trợ các nhân viên tình báo của mình. Một trong số họ, luật sư người Na Uy Anneus Skjedt, đã trực tiếp bào chữa cho Sylvia - vài tháng sau khi ra tù, bà trở thành vợ của ông ta. Sylvia Raphael bị kết án  5,5 năm tù giam. Tuy nhiên, tháng 5/1975, bà được trả tự do trước thời hạn và bị trục xuất khỏi Na Uy.

Là vợ hợp pháp của Skjedt, Sylvia Raphael có thể trở lại Na Uy. Tuy nhiên, chính quyền địa phương thường xuyên tìm kiếm lý do để từ chối. Trước khi chồng bà nghỉ hưu, Sylvia liên tục di chuyển giữa Oslo và Nam Phi như con thoi. Đến đầu những năm 90, họ định cư hẳn ở Pretoria, Nam Phi.

Silvia Raphael qua đời ngày 9/2/2005 tại Pretoria ở tuổi 68 vì bệnh ung thư. Yêu cầu của chính phủ Israel về việc chôn cất bà tại vùng đất mà bà đã phục vụ phù hợp với nguyện vọng của chính Sylvia. Tang lễ của bà được tổ chức hết sức trang trọng và chu đáo.

Trong một bài trả lời phỏng vấn, Annues Skjedt cho biết rằng vợ ông chưa bao giờ nói với ông về công việc của mình, mặc dù ông thường hay hỏi bà về điều đó. Sylvia Raphael luôn trả lời rằng đó là bí mật mà bà “sống để bụng chết mang theo”. Trong một cuộc trả lời phỏng vấn khác, Eitan Haber, cựu cố vấn của Thủ tướng Israel Yitzhak Rabin, nói: "Khi mọi người biết được những gì Sylvia Raphael đã làm cho họ và các thế hệ tương lai, họ sẽ đến viếng mộ bà và đặt lên đó những vòng hoa cao tít tận trời xanh".

Trần Hậu (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.