Phát hiện mới về một nhánh riêng biệt của loài người

Một số nhóm khoa học đưa tin về việc phát hiện hài cốt của họ hàng tiến hóa gần nhất của người hiện đại trong số những loài người cổ đại đã biết như người Neanderthal và Homo erectus.

Rất có thể những nhánh tiến hóa đã tồn tại ở Trung Quốc và Trung Đông cùng thời với Homo sapiens. Tất cả những điều này làm phức tạp thêm lịch sử loài người.

Phát hiện loài người cổ đại hoàn toàn mới

Năm 1933, một công nhân xây dựng cây cầu trên sông Tùng Hoa chảy qua Cáp Nhĩ Tân đã phát hiện hộp sọ của một người cổ đại. Năm 2018, hộp sọ đã được chuyển giao cho Đại học Địa lý Hà Bắc (Trung Quốc). Ba bài khoa học phân tích về hộp sọ “Người rồng” vừa được công bố trên tạp chí The Innovation.

Hộp sọ rất lớn so với những hộp sọ của những loài người khác, bao gồm cả Homo erectus và Homo heidelbergensis. Bộ não của “Người rồng” có kích thước tương đương với bộ não của người hiện đại. 

“Người rồng” có hốc mắt lớn, gần như vuông, đường lông mày dày, miệng rộng. Một số chi tiết giống với hộp sọ đã được tìm thấy trước đó ở Trung Quốc. Nhưng, chiếc răng duy nhất còn sót lại trông giống Homo denisovan hơn.

Vì có sự pha trộn bất thường giữa người cổ xưa và người hiện đại, phát hiện này không thuộc bất kỳ loài sapiens nào được biết đến, do đó các tác giả của nghiên cứu đã gán mẫu vật này cho loài mới: Homo longi, từ "long" trong tiếng Trung Quốc có nghĩa là rồng.

Hộp sọ đã được phát hiện trong lớp đất đã hình thành cách đây 800-100 nghìn năm. Vị trí chính xác phát hiện mẫu vật này không được biết, vì thế để làm rõ niên đại, các nhà khoa học đã phân tích hàm lượng các nguyên tố quý hiếm, tỷ lệ đồng vị stronti trong đá phát tán và so sánh với kết quả nghiên cứu bộ xương của con người và các loài động vật có vú khác từ cùng thời gian địa lý. 

Ngoài ra, các mẫu vi mô từ hộp sọ đã được xác định niên đại bằng phương pháp phân tích thorium-uranium. Hóa ra "Người rồng" có ít nhất 146 nghìn năm tuổi. 

Khi đó, trên lãnh thổ Trung Quốc đã sinh sống một loài người chưa được xác định, mà những bộ xương đã được phát hiện trong khu vực Jinniushan, Dali, Động Hoàng Long. Và người Denisovan đã sống trong hang động Baishya trên núi cao.

Các nhà khoa học đã tái hiện chân dung "Người rồng". Đây là một người đàn ông ở độ tuổi năm mươi với hốc mắt lớn gần như vuông, đường lông mày dày, mũi rộng. Rất có thể, da, tóc và mắt có màu sẫm giống như người Neanderthal, người Denisovan và Homo sapiens thời kỳ đầu.

So sánh hộp sọ người cổ đại.
So sánh hộp sọ người cổ đại.

Khi người Homo sapiens rời khỏi Châu Phi

Một số nhà khoa học cho rằng, những người cổ đại ở Trung Quốc là giai đoạn tiến hóa từ Homo erectus sang dòng dõi châu Á hiện đại. Các tác giả của nghiên cứu về Homo longi lại có quan điểm khác: "Người rồng" là một nhánh riêng biệt phát sinh ở châu Phi khoảng một triệu năm trước.

Vì không có trong tay phân tích DNA cổ đại, các nhà khoa học đã áp dụng phương pháp phân tích dữ liệu theo trường phái Bayes - một phương pháp toán học cho phép xây dựng một cây tiến hóa từ dữ liệu ban đầu không đồng nhất. Theo tính toán, người Homo sapiens đã sống trên lãnh thổ Trung Quốc khoảng 400 nghìn năm trước. Điều này mâu thuẫn với kết quả thu được trước đó.

Năm 1978, trong hang Apidima ở phía Bắc Hy Lạp, trong khu vực khai quật khảo cổ học, các nhà nghiên cứu đã phát hiện hai hộp sọ hóa thạch và nhiều mảnh xương vụn. 

Các nhà nhân chủng học xác định rằng, một người là người Homo sapiens thời kỳ đầu, người kia là người Neanderthal. Phương pháp phân tích uranium-thorium cho thấy tuổi của hai mẫu vật này - 210 nghìn năm. 

Đây là người Sapiens cổ đại nhất bên ngoài ngôi nhà của tổ tiên. Tuy nhiên, một số nhà nghiên cứu cho rằng, các hộp sọ từ Cáp Nhĩ Tân và Apidima không thể được phân loại như hộp sọ của người Homo sapiens.

Homo longi.
Homo longi.

Các nhà khoa học phát hiện ra DNA cổ xưa nhất trên thế giới

Gần đây có một tin mới: Ở Israel, trong hang động Nesher Ramla, một nhóm nghiên cứu đã phát hiện những mảnh vỡ của hộp sọ 140-120 nghìn năm tuổi. 

Các mẫu vật này kết hợp các đặc điểm cổ xưa nhất và muộn hơn của người Neanderthal, vì vậy các nhà khoa học phân loại hộp sọ như một dòng tổ tiên riêng biệt của loài người. 

Có chú ý đến việc hài cốt thuộc về loài tiền thân của người Neanderthal tương đồng với hai loài người nữa, các nhà khoa học đưa ra giả thuyết về một dòng tổ tiên riêng biệt của người Neanderthal đã cách ly khoảng 400 nghìn năm trước và tuyệt chủng tại Nesher Ramla.

Cho đến nay, lịch sử của loài người khá khó hiểu và chưa hoàn chỉnh bởi vì thường xuyên xuất hiện nhiều phát hiện mới không chỉ ở châu Âu và châu Phi, mà còn ở Trung Đông, ở Trung Quốc. Tất nhiên, đây không phải là giới hạn cuối cùng. 

Nhờ những phương pháp phân tích mới và mức độ bảo quản khác nhau, có thể xuất hiện những giả thuyết mới. Một điều rõ ràng là trong 200 nghìn năm qua, hành tinh này là nơi sinh sống của nhiều quần thể người cổ đại, bao gồm cả người Homo sapiens. Họ tích cực di cư, trao đổi công nghệ và có thể lai giống với nhau.

Minh Trang (Theo Sputnik)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.