Phần mềm cảnh báo sóng thần nhờ AI

Một nhóm nhà nghiên cứu hy vọng phần mềm mới có thể giúp cảnh báo sóng thần nhanh hơn và chính xác hơn. Để giảm thiểu thương vong và thảm họa do sóng  mang lại, người dân ven biển cần nhiều thời gian nhất có thể để sơ tán.

Những con sóng cao hàng trăm mét di chuyển nhanh như một tòa nhà di động là những lực lượng tự nhiên không thể dừng lại - cách tiếp cận duy nhất là tránh đường. Để giải quyết vấn đề này, một nhóm nhà nghiên cứu tại Đại học Cardiff ở Wales phát triển phần mềm mới có thể phân tích dữ liệu thời gian thực từ cảm biến dưới nước, phao đại dương và máy ghi địa chấn trong vài giây. Nhóm nhà nghiên cứu hy vọng hệ thống của họ có thể được tích hợp vào công nghệ hiện có và trợ giúp các trung tâm giám sát có thể đưa ra cảnh báo nhanh hơn và chính xác hơn.

image001.jpg -0
Trận sóng thần khủng khiếp nhất xảy ra vào ngày 26/12/2004, sau trận động đất 9,1 độ richter xảy ra ngoài khơi bờ biển Indonesia

Đồng tác giả Usama Kadri, nhà nghiên cứu và giảng viên tại Đại học Cardiff, nói: “Sóng thần có thể là những sự kiện có sức hủy diệt cao gây ra thiệt hại lớn về người và tàn phá những khu vực ven biển, dẫn đến những tác động kinh tế và xã hội đáng kể khi toàn bộ cơ sở hạ tầng bị xóa sổ”. Sóng thần là một mối đe dọa hiếm gặp nhưng liên tục, cho thấy sự cần thiết của một hệ thống cảnh báo đáng tin cậy.

Các hệ thống cảnh báo hiện tại sử dụng sóng địa chấn được tạo ra bởi các trận động đất dưới đáy biển. Dữ liệu từ máy đo địa chấn và phao sau đó được truyền đến trung tâm điều khiển có thể đưa ra cảnh báo sóng thần, kích hoạt còi báo động và cảnh báo cục bộ khác. Trận động đất từ 7,5 độ richter trở lên có thể tạo ra sóng thần, mặc dù không phải tất cả những trận động đất dưới đáy biển đều như vậy. Cũng đôi khi nó gây ra báo động giả. Những thiết bị theo dõi sóng thần hiện có này cũng xác minh một đợt sóng sắp tới bằng phao đại dương phác thảo bờ biển của các lục địa. Sóng thần di chuyển với tốc độ trung bình 804,67km một giờ - bằng tốc độ của một chiếc máy bay phản lực - trong đại dương mở. Khi đến gần bờ biển, chúng giảm tốc độ bằng tốc độ của ô tô, từ 48,28km đến 80,47km một giờ. Sau khi các phao được kích hoạt, chúng sẽ đưa ra cảnh báo sóng thần, khiến cho việc sơ tán chỉ còn rất ít thời gian. Vào thời điểm sóng đến phao, mọi người có nhiều nhất là vài giờ để sơ tán.

Hệ thống mới sử dụng song song hai thuật toán để đánh giá sóng thần. Mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) đánh giá cường độ và loại trận động đất, trong khi mô hình phân tích đánh giá kích thước và hướng của sóng thần. Sau khi phần mềm của Kadri và đồng nghiệp nhận được dữ liệu cần thiết, nó có thể dự đoán nguồn gốc, kích thước và bờ biển tác động của sóng thần trong khoảng 17 giây. Phần mềm AI cũng có thể phân biệt giữa các loại động đất và khả năng gây ra sóng thần, một vấn đề phổ biến mà những hệ thống hiện tại phải đối mặt. Những trận động đất thẳng đứng nâng cao hoặc hạ thấp đáy đại dương có nhiều khả năng gây ra sóng thần hơn, trong khi những trận động đất có trượt kiến tạo nằm ngang thì không - mặc dù chúng có thể tạo ra hoạt động địa chấn tương tự, dẫn đến báo động sai.

Đồng tác giả Bernabe Gomez Perez từ Đại học California (Los Angeles, Mỹ), bình luận: “Vì vậy, biết loại trượt ở giai đoạn đầu của quá trình đánh giá có thể giảm báo động sai, đồng thời bổ sung và nâng cao độ tin cậy của hệ thống cảnh báo thông qua xác thực chéo độc lập”. Hơn 80% sóng thần là do động đất gây ra, nhưng chúng cũng có thể do lở đất (thường là do động đất), phun trào núi lửa, thời tiết khắc nghiệt và hiếm gặp hơn là tác động của thiên thạch. Hệ thống mới này cũng có thể dự đoán sóng thần không phải do động đất tạo ra bằng cách theo dõi chuyển động thẳng đứng của nước. Nhóm nhà nghiên cứu đằng sau công trình này đã đào tạo chương trình với dữ liệu lịch sử từ hơn 200 trận động đất, sử dụng sóng địa chấn để đánh giá tâm chấn của trận động đất và sóng trọng lực âm thanh để xác định kích thước và quy mô của sóng thần. Sóng trọng lực âm thanh là sóng âm thanh di chuyển trong đại dương với tốc độ nhanh hơn nhiều so với chính sóng biển, mang lại một phương pháp dự đoán nhanh hơn. Kadri cho biết phần mềm này cũng thân thiện với người dùng. Khả năng truy cập là ưu tiên hàng đầu của Kadri và đồng nghiệp của ông - Ali Abdolali tại Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) - khi tiếp tục phát triển phần mềm mà họ đã cùng nhau làm việc trong thập kỷ qua.

Bằng cách kết hợp phần mềm dự đoán với những hệ thống giám sát hiện tại, hy vọng là các cơ quan có thể đưa ra các cảnh báo đáng tin cậy hơn bao giờ hết. Kadri nói rằng hệ thống còn lâu mới hoàn hảo, nhưng nó đã sẵn sàng để tích hợp và thử nghiệm trong thế giới thực. Một trung tâm cảnh báo ở châu Âu đã đồng ý lưu trữ phần mềm này trong giai đoạn thử nghiệm và nhóm nhà nghiên cứu đang liên lạc với Ủy ban Hải dương học liên chính phủ của UNESCO. Kadri kết luận: “Chúng tôi muốn tích hợp mọi nỗ lực lại với nhau để đạt được một điều gì đó có thể cho phép bảo vệ toàn cầu”.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.