Phần mềm cảnh báo sóng thần nhờ AI

Một nhóm nhà nghiên cứu hy vọng phần mềm mới có thể giúp cảnh báo sóng thần nhanh hơn và chính xác hơn. Để giảm thiểu thương vong và thảm họa do sóng  mang lại, người dân ven biển cần nhiều thời gian nhất có thể để sơ tán.

Những con sóng cao hàng trăm mét di chuyển nhanh như một tòa nhà di động là những lực lượng tự nhiên không thể dừng lại - cách tiếp cận duy nhất là tránh đường. Để giải quyết vấn đề này, một nhóm nhà nghiên cứu tại Đại học Cardiff ở Wales phát triển phần mềm mới có thể phân tích dữ liệu thời gian thực từ cảm biến dưới nước, phao đại dương và máy ghi địa chấn trong vài giây. Nhóm nhà nghiên cứu hy vọng hệ thống của họ có thể được tích hợp vào công nghệ hiện có và trợ giúp các trung tâm giám sát có thể đưa ra cảnh báo nhanh hơn và chính xác hơn.

image001.jpg -0
Trận sóng thần khủng khiếp nhất xảy ra vào ngày 26/12/2004, sau trận động đất 9,1 độ richter xảy ra ngoài khơi bờ biển Indonesia

Đồng tác giả Usama Kadri, nhà nghiên cứu và giảng viên tại Đại học Cardiff, nói: “Sóng thần có thể là những sự kiện có sức hủy diệt cao gây ra thiệt hại lớn về người và tàn phá những khu vực ven biển, dẫn đến những tác động kinh tế và xã hội đáng kể khi toàn bộ cơ sở hạ tầng bị xóa sổ”. Sóng thần là một mối đe dọa hiếm gặp nhưng liên tục, cho thấy sự cần thiết của một hệ thống cảnh báo đáng tin cậy.

Các hệ thống cảnh báo hiện tại sử dụng sóng địa chấn được tạo ra bởi các trận động đất dưới đáy biển. Dữ liệu từ máy đo địa chấn và phao sau đó được truyền đến trung tâm điều khiển có thể đưa ra cảnh báo sóng thần, kích hoạt còi báo động và cảnh báo cục bộ khác. Trận động đất từ 7,5 độ richter trở lên có thể tạo ra sóng thần, mặc dù không phải tất cả những trận động đất dưới đáy biển đều như vậy. Cũng đôi khi nó gây ra báo động giả. Những thiết bị theo dõi sóng thần hiện có này cũng xác minh một đợt sóng sắp tới bằng phao đại dương phác thảo bờ biển của các lục địa. Sóng thần di chuyển với tốc độ trung bình 804,67km một giờ - bằng tốc độ của một chiếc máy bay phản lực - trong đại dương mở. Khi đến gần bờ biển, chúng giảm tốc độ bằng tốc độ của ô tô, từ 48,28km đến 80,47km một giờ. Sau khi các phao được kích hoạt, chúng sẽ đưa ra cảnh báo sóng thần, khiến cho việc sơ tán chỉ còn rất ít thời gian. Vào thời điểm sóng đến phao, mọi người có nhiều nhất là vài giờ để sơ tán.

Hệ thống mới sử dụng song song hai thuật toán để đánh giá sóng thần. Mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) đánh giá cường độ và loại trận động đất, trong khi mô hình phân tích đánh giá kích thước và hướng của sóng thần. Sau khi phần mềm của Kadri và đồng nghiệp nhận được dữ liệu cần thiết, nó có thể dự đoán nguồn gốc, kích thước và bờ biển tác động của sóng thần trong khoảng 17 giây. Phần mềm AI cũng có thể phân biệt giữa các loại động đất và khả năng gây ra sóng thần, một vấn đề phổ biến mà những hệ thống hiện tại phải đối mặt. Những trận động đất thẳng đứng nâng cao hoặc hạ thấp đáy đại dương có nhiều khả năng gây ra sóng thần hơn, trong khi những trận động đất có trượt kiến tạo nằm ngang thì không - mặc dù chúng có thể tạo ra hoạt động địa chấn tương tự, dẫn đến báo động sai.

Đồng tác giả Bernabe Gomez Perez từ Đại học California (Los Angeles, Mỹ), bình luận: “Vì vậy, biết loại trượt ở giai đoạn đầu của quá trình đánh giá có thể giảm báo động sai, đồng thời bổ sung và nâng cao độ tin cậy của hệ thống cảnh báo thông qua xác thực chéo độc lập”. Hơn 80% sóng thần là do động đất gây ra, nhưng chúng cũng có thể do lở đất (thường là do động đất), phun trào núi lửa, thời tiết khắc nghiệt và hiếm gặp hơn là tác động của thiên thạch. Hệ thống mới này cũng có thể dự đoán sóng thần không phải do động đất tạo ra bằng cách theo dõi chuyển động thẳng đứng của nước. Nhóm nhà nghiên cứu đằng sau công trình này đã đào tạo chương trình với dữ liệu lịch sử từ hơn 200 trận động đất, sử dụng sóng địa chấn để đánh giá tâm chấn của trận động đất và sóng trọng lực âm thanh để xác định kích thước và quy mô của sóng thần. Sóng trọng lực âm thanh là sóng âm thanh di chuyển trong đại dương với tốc độ nhanh hơn nhiều so với chính sóng biển, mang lại một phương pháp dự đoán nhanh hơn. Kadri cho biết phần mềm này cũng thân thiện với người dùng. Khả năng truy cập là ưu tiên hàng đầu của Kadri và đồng nghiệp của ông - Ali Abdolali tại Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) - khi tiếp tục phát triển phần mềm mà họ đã cùng nhau làm việc trong thập kỷ qua.

Bằng cách kết hợp phần mềm dự đoán với những hệ thống giám sát hiện tại, hy vọng là các cơ quan có thể đưa ra các cảnh báo đáng tin cậy hơn bao giờ hết. Kadri nói rằng hệ thống còn lâu mới hoàn hảo, nhưng nó đã sẵn sàng để tích hợp và thử nghiệm trong thế giới thực. Một trung tâm cảnh báo ở châu Âu đã đồng ý lưu trữ phần mềm này trong giai đoạn thử nghiệm và nhóm nhà nghiên cứu đang liên lạc với Ủy ban Hải dương học liên chính phủ của UNESCO. Kadri kết luận: “Chúng tôi muốn tích hợp mọi nỗ lực lại với nhau để đạt được một điều gì đó có thể cho phép bảo vệ toàn cầu”.

Duy Minh (Tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.