Phải biết quý từng đồng thuế của dân

Chuyện xưa kể rằng, khi vua Lê Tương Dực (1495 - 1516) lên ngôi, ông cho sửa sang việc học, khôi phục văn miếu, xứng đáng kế thừa sự nghiệp của Lê Thái Tổ, Lê Thánh Tông, làm rạng danh cơ nghiệp. Khi quốc khố sung túc, ông sai Vũ Như Tô xây dựng điện 100 nóc, lại xây công trình quy mô lớn là Cửu Trùng Đài. 

Vũ Như Tô là một kiến trục sư tài giỏi, ấp ủ nhiều chí lớn và cũng muốn có những công trình xứng tầm để thi triển hết tài năng và để lại dấu ấn cho riêng mình. Nhưng khi thấy sự xa hoa và lãng phí vô độ trong việc xây dựng lầu các của vua Lê Tương Dực, ông đã đắn đo, muốn từ chối dù biết rằng nếu mình từ chối thì sẽ bị khép tội tử hình.

Trước tình cảnh đó, Đan Thiềm- một cung nữ tài sắc nhưng đã bị ruồng bỏ - khuyên Vũ Như Tô nên nhận lời xây dựng Cửu Trùng Đài vì đây là cơ hội để ông đem tài năng ra thi triển và phục vụ đất nước. Đam Thiềm nói: "Ông cứ xây lấy một tòa đài cao cả. Vua Hồng Thuận và lũ cung nữ kia rồi sẽ mất đi, nhưng sự nghiệp của ông còn lại về muôn đời. Dân ta nghìn thu được hãnh diện...".

Nghe theo lời người đẹp, Vũ Như Tô đã nhận lời và dồn hết sức xây Cửu Trùng Đài. Nhưng Cửu Trùng Đài đã làm cho quốc khố cạn kiệt, vua bắt dân tình phải dốc hết sức người, sức của cho công trình Cửu Trùng Đài và rồi hậu họa thế nào, nhiều người đã biết.

Trang minh họa của Dân trí
Trang minh họa của Dân trí

Thời gian gần đây, trên các phương tiện thông tin đại chúng đã đăng tải các bài viết và đưa hình ảnh về những công trình, dự án gây thất thoát và lãng phí lớn, điển hình như Tòa nhà Trung tâm hành chính thành phố Đà Nẵng, xây dựng hết 2.000 tỷ, mới đưa vào sử dụng đã bộc lộ nhiều bất cập và chính quyền TP Đà Nẵng hiện đang có ý kiến đề xuất di dời; Bảo tàng Hà Nội được khánh thành vào tháng 10- 2010 với chi phí xây dựng 2.300 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước.

Dù chi phí xây dựng rất cao, nhưng đến nay bảo tàng này rất vắng khách gây ra sự lãng phí nghiêm trọng; Nhà máy Liên hợp gang thép Hà Tĩnh hơn 1.700 tỷ đồng bị bỏ hoang, phơi nắng dầm mưa gần chục năm nay; Nhà máy Đạm Ninh Bình có vốn đầu tư hơn 12.000 tỷ đồng đã phải tạm dừng hoạt động do thua lỗ 2.000 tỷ đồng; Công trình Văn Miếu của tỉnh Vĩnh Phúc có chi phí lên đến 271 tỷ đồng nhưng xây lên chưa biết thờ ai... Và còn nhiều nữa những dự án, những công trình, những trụ sở của các cơ quan công quyền xây vượt quá nhiều chỉ tiêu cho phép.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nói: "Một số người có chức quyền giữ tác phong gia trưởng, phụ trách địa phương nào thì như một ông vua con ở đấy. Thậm chí có cá nhân và tập thể trù dập, ức hiếp quần chúng". Tổng Bí thư đã chỉ ra nguyên nhân dân giảm sút lòng tin với Đảng.

Và thực tế ở một số địa phương, người dân đã phải è cổ ra đóng góp quá nhiều phí và lệ phí. Từ đứa trẻ con mới lọt lòng đến người già sắp xuống lỗ đều phải đóng góp những khoản tiền quỹ lạ lùng như quỹ bóng đá, quỹ thôn làng văn hóa, quỹ thiếu niên… điển hình như ở xã Minh Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa mà thời gian qua các phương tiện thông tin đại chúng đã đưa tin. Từ tham nhũng, lãng phí, lạm thu, cửa quyền… dẫn đến làm mất lòng tin trong dân, gây bức xúc trong xã hội, làm mất an ninh và ổn định chính trị.

Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đưa ra thông điệp tại cuộc họp đầu tiên sau khi Chính phủ được kiện toàn là: Phải xây dựng một Chính phủ kiến tạo, liêm chính, một Chính phủ hành động quyết liệt. Và việc đầu tiên sau thông điệp đó Thủ tướng đã làm gương, không mua xe mới, đồng thời yêu cầu các thành viên Chính phủ không nhận hoa chúc mừng.

Một chiếc ôtô mới cho Thủ tướng và những bó hoa cho những thành viên chính phủ về giá trị vật chất không phải là quá cao. Nhưng việc làm của Thủ tướng mang tính biểu tượng cao. Từ việc làm gương của Thủ tướng và các thành viên Chính phủ, sau đó sẽ đến các bộ, các ngành và các địa phương không để xảy ra cảnh "tân quan tân mua sắm", không để tiếp tục có những tòa nhà công sở xa hoa lãng phí được mọc lên.

Những công trình cần làm như quai đê chống lũ, điện, đường, trường, trạm, an ninh quốc phòng, những công trình thực sự cho dân và vì dân thì tiền núi cũng quyết làm, còn trong điều kiện kinh tế của nước ta hiện nay, liệu đã cần kíp để xây nên những công sở mới nguy nga như những lâu đài, những văn miếu xây lên chưa biết thờ ai? Nếu thấy dấu hiệu của những công trình gây lãng phí, thất thoát tiền thuế của dân thì một đồng cũng không bỏ ra. Phải biết tiết kiệm từng đồng thuế của dân như tân Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Trương Quang Nghĩa đã nói.

Nguyễn Thế Hùng

Các tin khác

Độc đáo Trần Đại Thắng

Độc đáo Trần Đại Thắng

Là một người viết, tôi đương nhiên thích sách, và sách đẹp thì gây xúc động như nhìn bức tranh, một công trình kiến trúc, một bản nhạc hay… Sách của Đông A Book là những cuốn sách như vậy, do Trần Đại Thắng chủ trương, Thắng tự làm hoặc tổ chức cho người khác làm, từ những bản thảo chọn lọc về nội dung, đến trình bày, loại giấy, minh họa và bìa sách, độ dày của sách…

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca như một hàm sóng ngôn ngữ

Thơ ca đương đại Việt Nam vận hành như một hàm sóng lượng tử: tồn tại trong trạng thái chồng chập của vô số khả năng ý nghĩa trước khi "sụp đổ" thành trải nghiệm cụ thể trong tâm thức người đọc.

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Đi tìm đạo đức của Đỉnh Pu Sam Sảu

Tiểu thuyết “Đỉnh Pu Sam Sảu” của Trần Nguyên Mỹ viết về tội phạm ma túy vùng cao nhưng không đi theo lối trinh thám, phóng sự thường tình, mà tập trung khắc họa những con người dám dấn thân vào vùng cái ác để bảo vệ bình yên cho cộng đồng.

Những ước mơ, khát vọng của dân tộc cần được hiện thực hóa bằng những quy hoạch tầm nhìn cho tương lai.

Hiện thực hóa các giá trị để nhân dân được thụ hưởng

Lịch sử phát triển của loài người cũng chính là hành trình hiện thực hóa các mục tiêu, mơ ước, khát vọng từ vật chất đến tinh thần. Để đạt được thành quả đó không chỉ cần đến sự nỗ lực, kiên trì mà còn cả tầm nhìn cho tương lai của quốc gia, dân tộc.

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Nhà báo Trần Nhật Minh: "Ta chả có gì, chỉ ký ức mang theo"

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, từng là Trưởng ban Văn học nghệ thuật (VOV 6) của Đài TNVN, nhà báo Trần Nhật Minh đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và thính giả yêu văn học nghệ thuật, anh là tác giả của hai cuốn tản văn đầy cảm xúc: "Miền sau cánh cửa" (2020) và “Những cuộc trà trên căn gác cũ” (2024). Ở "ô cửa" nào, "cuộc trà" nào, nhà báo Trần Nhật Minh đều không giấu được những bận lòng với quá khứ, chữ nghĩa, thực tại và ân tình với bè bạn.

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

NSƯT Kiều Dư - Ba trong một!

Với NSƯT Kiều Dư là sự hội tụ của một nhạc sĩ, một ca sĩ và một thi sĩ trong con người anh, vì vậy bằng hữu văn nghệ vẫn gọi anh là: Dư - ba trong một!

Dông bão đã đi qua

Dông bão đã đi qua

Có một cơn dông bất ngờ quét ngang qua cửa sổ một ngôi nhà mô phạm về đạo đức, được xây đắp bằng trí tuệ, tình yêu thương. Một ngôi trường ở miền núi có uy tín, thầy giỏi, trò vào học có điểm thi đầu vào khá cao, và chắc chắn đỗ đại học. Đó là ngôi trường ước mơ của bao thế hệ học trò.

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Có bao nhiêu dạng thức của thơ trữ tình?

Trước hết, thơ là sự rung động của trái tim, của tâm hồn người viết với cảm xúc là mạch nguồn nuôi dưỡng thi ca thuộc phương diện trữ tình. Thơ trữ tình có thể hiểu là những kiểu biểu hiện khác nhau của cái "tôi" cảm xúc trong thơ. Một số bạn yêu thơ đặt câu hỏi: "Vậy cái tôi cảm xúc trong thơ trữ tình thường biểu đạt ở những dạng ngôn ngữ thơ như thế nào?".

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

Nghiên cứu, phê bình thơ mấy điều... phản biện

1. Trong một bài giảng về quyển "Chinh phụ ngâm" cho sinh viên các trường đại học, in ở một số sách và ở "Hoài Thanh toàn tập", tập IV, Nhà xuất bản Văn học, H. 1999, khi nhắc đến câu thơ "Hà lương chia rẽ đường này", nhà phê bình Hoài Thanh có giải nghĩa như sau: Hà Lương: cầu trên sông, không phải tên đất. Giải nghĩa như trên đúng một nửa là đấy không phải tên đất, không đúng một nửa là: đấy không phải cầu trên sông mà là cầu và sông (hà: sông, lương: cầu).

Khúc luân vũ tháng Năm

Khúc luân vũ tháng Năm

Tháng năm, những giọt mồ hôi rơi trên cánh đồng của người nông dân để đổi lấy nụ cười, niềm vui mẩy tròn những hạt lúa vàng mùa chiêm. Tháng năm, người giáo viên cũng bước vào mùa gặt. Thêm một chuyến đò lại sắp sửa sang sông. Tháng năm như cung đàn ngân lên phím nhớ, để lại ngân vang cả một khung trời kỷ niệm cho những ai đã từng đi qua tuổi học trò.

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Những thế giới sụp đổ lặng lẽ trong văn học phản địa đàng

Bạn đã bao giờ thức giấc giữa đêm và bỗng không chắc mình là ai? Văn học phản địa đàng khai thác nỗi bất an tận cùng ấy. Đó là nơi con người sống dưới lòng đất, nơi những đứa trẻ sinh ra chỉ để hiến tạng, nơi tiếng mẹ đẻ chẳng còn ai để cất lên.

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Nghệ thuật mới thơ Hai - Cư Việt Nam hiện đại

Mấy năm gần đây, ở Việt Nam xuất hiện những CLB thơ Hai-cư với nhiều người tham gia và đã có những cuộc thi thơ Hai-cư. Một số bạn yêu thơ hỏi tôi về thể loại thơ này và sự khác biệt giữa thơ Hai-cư Nhật Bản và Việt Nam.

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Truyện ký “Rừng đói”: Nhà văn Trần Khởi kể chuyện đời

Cuộc đời của nhà văn mặc áo lính Trần Khởi bộc bạch hết qua hai tập truyện ký đặc sắc “Cha và con lính trận” và “Rừng đói”. Sau tập “Cha và con lính trận” gây ấn tượng mạnh cho độc giả trong và ngoài nước, năm 2026, Trần Khởi cho ra mắt tập truyện ký “Rừng đói”, NXB Hội Nhà văn.

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Anh hùng nước Việt trong thơ vịnh sử của danh sĩ Nhữ Bá Sĩ

Cuốn sách “Việt sử tam bách vịnh” (Ba trăm bài thơ vịnh sử Việt Nam) được danh nhân Nhữ Bá Sĩ hoàn thành đã trên 160 năm qua nhưng chưa có một bản dịch hoàn chỉnh. Bản dịch của dịch giả Lê Văn Uông (1913-2004) vừa được NXB Hội Nhà Văn xuất bản tháng 1/2026 được ví như tập kinh thi của lịch sử dân tộc.