Ông Trump thắng lớn tại NATO

Hội nghị thượng đỉnh khối Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trong 2 ngày 24 và 25/6 tại The Hague, Hà Lan, được mô tả là "mang tính chuyển đổi" và "lịch sử". Trong đó, 32 thành viên của khối này đã tán thành một kế hoạch tăng mạnh chi tiêu quốc phòng và hơn thế nữa. 

Đây được xem là một thắng lợi to lớn của ông Trump vì chính ông là người thúc đẩy sự thay đổi này.

Hàng chục tỷ USD chi tiêu quân sự mới

Có 2 hình thái tâm trạng đã diễn ra ở Hội nghị thượng đỉnh NATO. Khi hội nghị bắt đầu, một bầu không khí căng thẳng do các thành viên chia rẽ vì các nhà tổ chức điều chỉnh cuộc họp của họ để thu hút Tổng thống Mỹ Donald Trump, ngay cả khi ông đặt câu hỏi về điều khoản cốt lõi của tư cách thành viên. Nhưng, khi hội nghị kết thúc, một bầu không khí “chan hòa” ập đến. Một hội nghị thượng đỉnh rất ngắn gọn và một tuyên bố một trang đã được chuẩn bị để giữ cho Tổng thống Mỹ vui vẻ và tập trung. "Chúng ta đang chứng kiến sự ra đời của một NATO mới", Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb tuyên bố.

Khi ông Trump bay đến Hà Lan, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã gửi một tin nhắn ca ngợi ông đang sắp đạt được “một thành tựu lớn” và nói rằng "châu Âu sẽ phải chi lớn, như họ nên làm, và đó sẽ là chiến thắng của ông". 

Ông Trump thắng lớn tại NATO -0
Lãnh đạo các nước thành viên NATO và khách mời tại hội nghị.

Ông Trump tuyên bố sẽ sát cánh cùng các quốc gia NATO khác một ngày sau khi bày tỏ sự ủng hộ của mình đối với Điều 5 hiệp ước của liên minh, trong đó nêu rằng một cuộc tấn công vào một thành viên là một cuộc tấn công vào tất cả. "Chúng tôi ủng hộ họ hết mình", ông Trump nói. "Nếu bạn xem xét các con số, chúng tôi sẽ ủng hộ họ". Ông gọi cam kết về việc tăng chi tiêu quốc phòng mà các nước NATO đã nhất trí là "tin rất lớn". "NATO sẽ trở nên rất mạnh mẽ cùng chúng tôi", ông nói.

Đúng như sự mong đợi của ông, các nước thành viên NATO đã cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% trong 10 năm, trong đó Ba Lan hiện cao nhất với 4,1%. Thông cáo cuối cùng đã được rút ngắn đáng kể, loại bỏ bất kỳ ngôn ngữ gây tranh cãi nào có thể gây ra sự phản đối từ Mỹ.

Thỏa thuận chi tiêu không ràng buộc này có nghĩa là một khoản tăng ngân sách lớn cho các thành viên châu Âu và Canada, khiến họ mất hàng chục tỷ USD. Đây là một sự thay đổi lớn về cách NATO tính toán chi tiêu quốc phòng. Cho đến nay, các thành viên khối chỉ đặt mục tiêu 2% GDP cho ngân sách quốc phòng của họ. Tiến tới, họ sẽ hướng đến mục tiêu 3,5% vào năm 2035. Bây giờ họ sẽ có thể đưa vũ khí và đạn dược mà họ cung cấp cho Ukraine vào phương trình, khiến mục tiêu mới dễ đạt được hơn một chút, nhưng vẫn khó đối với Canada và một số quốc gia châu Âu đang gặp khó khăn về kinh tế.

Ngoài ra, các thành viên khối sẽ dành 1,5% GDP để nâng cấp cơ sở hạ tầng gồm đường sá, cầu, cảng và sân bay cần thiết để triển khai quân đội ra tiền tuyến. Tiền chi cho việc bảo vệ mạng lưới hoặc chuẩn bị cho các xã hội đối phó với xung đột trong tương lai có thể được đưa vào. Tiến độ sẽ được xem xét vào năm 2029, sau cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo của Mỹ. Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng ý với đề xuất chi tiêu này. Tây Ban Nha chính thức từ chối thỏa thuận. Slovakia có những nghi ngại. Bỉ, Pháp và Italy sẽ phải vật lộn để đạt được mục tiêu mới.

Các nhà lãnh đạo NATO đã tái khẳng định "cam kết sắt đá" của họ đối với điều khoản phòng thủ tập thể của NATO - Điều 5. Trong những năm gần đây, ông Trump đã khiến cho các thành viên còn lại của khối phải suy nghĩ lại đối với niềm tin lâu nay về việc liệu Mỹ - thành viên quyền lực nhất của NATO - có hỗ trợ bất kỳ đồng minh nào bị tấn công hay không. Ông Trump dường như đã đặt điều kiện hỗ trợ đó vào việc tăng chi tiêu quốc phòng. Với cam kết chi tiêu mới của các nước NATO, ông nói với các phóng viên rằng "Tôi rời khỏi đó và nói rằng những người này thực sự yêu đất nước của họ. Đây không phải là một sự lừa đảo. Và, chúng tôi ở đây để giúp họ bảo vệ đất nước của họ". 

Phát biểu với các phóng viên trên chiếc Không lực 1, ông Trump đã dừng lại trước khi đưa ra lời xác nhận hoàn toàn về lời cam kết phòng thủ tập thể theo Điều 5 của liên minh. "Điều đó phụ thuộc vào định nghĩa của bạn. Có rất nhiều định nghĩa về Điều 5", ông Trump nói khi được hỏi về cam kết của mình đối với lời cam kết này, trước khi nói thêm: "Tôi cam kết trở thành bạn của họ và tôi cam kết giúp đỡ họ".

Ông Trump thắng lớn tại NATO -0
Các thành viên NATO cam kết tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP.

Chiến sự Ukraine bị gạt ra ngoài lề

Trong khi đó, mặc dù vấn đề Ukraine vẫn nằm trong chương trình nghị sự, cuộc chiến của nước này với Nga đã không còn chiếm nổi bật so với các hội nghị thượng đỉnh NATO trước đây, một dấu hiệu cho thấy sự khác biệt đang nổi lên giữa châu Âu và ông Trump về cách giải quyết xung đột.

Sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào năm 2022, các hội nghị thượng đỉnh của NATO chủ yếu tập trung vào việc cung cấp hỗ trợ cho Kiev. Hội nghị thượng đỉnh này thì khác. Trước đây, trọng tâm là triển vọng gia nhập của Ukraine và đưa nước này đến gần NATO hơn mà không thực sự gia nhập. Nhưng, tuyên bố cuối cùng của hội nghị thượng đỉnh lần này không đề cập đến điều đó. Thay vào đó, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh "cam kết lâu dài của họ về chủ quyền trong việc cung cấp hỗ trợ cho Ukraine". 

Kế hoạch của NATO là tập trung cuộc họp chỉ vào mục tiêu mà ông Trump yêu thích, chi tiêu quốc phòng. Các Bộ trưởng Ngoại giao đã gặp gỡ bên lề với người đồng cấp Ukraine của họ tại Hội đồng NATO-Ukraine chính thức.

Trong một chiến thắng nhỏ cho Ukraine và đối với các đồng minh cần thuyết phục người dân rằng chính phủ của họ phải chi nhiều hơn cho quốc phòng, Nga đã được xác định là quốc gia nổi bật trong số "các mối đe dọa và thách thức an ninh sâu sắc" mà NATO phải đối mặt.

An Châu (Tổng hợp)

Các tin khác

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Sự mệt mỏi bắt đầu len lỏi ở Điện Capitol

Những dấu hiệu mệt mỏi, mất kiên nhẫn đang len lỏi trong hàng ngũ Đảng Cộng hòa trước diễn biến ngày càng khó kiểm soát của cuộc chiến với Iran. Giữa áp lực kinh tế, sức ép cử tri và toan tính chính trị, liệu tín hiệu từ các nghị sĩ có thể thúc đẩy Nhà Trắng tiến nhanh hơn đến thỏa thuận chấm dứt chiến sự?

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Mỹ - Iran: Ngừng bắn và những kịch bản

Cùng với thỏa thuận ngừng bắn, cả Washington và Tehran đã đưa ra những tuyên bố chiến thắng trái ngược nhau. Kể từ ngày 28/2, ước tính Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 13.000 cuộc tấn công vào các mục tiêu tại Iran, ban đầu chủ yếu nhắm vào các đơn vị quân sự, sau đó mở rộng thành 800 cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạ tầng công nghiệp quốc phòng trọng yếu, bao gồm đường sắt, đường bộ và cầu.

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

Israel - Lebanon: Sự yên tĩnh mong manh

0 giờ ngày 17/4, lệnh ngừng bắn tạm thời 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực. Dù rất mong manh nhưng lệnh ngừng bắn được xem là một trong những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh, mang lại hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

“Cây cầu Islamabad” và triển vọng hòa bình cuộc xung đột Mỹ - Iran

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng Iran gây ra hiệu ứng khốc liệt với kinh tế thế giới, việc Washington và Tehran cùng chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hôm 8/4 là “khoảng thở” quý giá cho toàn cầu. Đứng sau sự kiện này không phải những cường quốc phương Tây hay các nước Vùng Vịnh giàu có, mà là Pakistan - quốc gia đã khéo léo sử dụng vị thế đặc thù để kết nối hai đối thủ.