Ô nhiễm âm thanh đe dọa sinh vật biển

Cách đây nhiều năm, Michel Andre chứng kiến xác một con cá voi dạt vào bãi biển Quần đảo Canary (vùng tự trị Tây Ban Nha). Rõ ràng con cá đã vô tình va chạm với một con tàu, nhưng vì sao?

Sau đó, một loạt khảo sát đối với một loạt con cá voi sống trong khu vực kết hợp với đo đạc mật độ ô nhiễm âm thanh từ các con tàu đã giúp làm sáng tỏ mối liên quan.

Michel Andre, giám đốc Phòng thí Nghiệm Âm thanh Sinh học Ứng dụng (LAB) Đại học Kỹ thuật Catalonia, Barcelona (Tây Ban Nha), nhớ lại: "Những con cá voi trở nên mất nhạy cảm với tiếng động của những con tàu đang tiến lại gần nên bị đâm trúng và thường gây tử vong. Chúng tôi chưa bao giờ nghĩ rằng đó là điều có thể giết chết chúng".

Sau đó, Andre đã trải qua 20 năm nghiên cứu chế tạo hệ thống tiên tiến nhất có khả năng lắng nghe tiếng động dưới đáy biển nhằm tìm hiểu rõ hơn vì sao những tai nạn như thế xảy ra. Các micro hoạt động dưới biển của ông phơi bày rõ ràng thế giới âm thanh và giao tiếp giữa các loài động vật mà trước đây chưa từng được biết đến. Hệ thống được Andre phát triển để dò âm thanh dưới lòng đại dương được gọi là "tai nghe thông minh".

Michel Andre phát triển hệ thống đặc biệt thu được các âm thanh dưới đại dương.

Michel Andre phát triển hệ thống đặc biệt thu được các âm thanh dưới đại dương.

Không những phát hiện được âm thanh do cá voi, cá heo và các sinh vật khác phát ra, mà hệ thống còn phát hiện được cả âm thanh chói tai của những con tàu, bộ chân vịt cũng như cả mọi loại thiết bị máy móc hoạt động dưới biển sâu. Nhưng, đó không phải là nhiệm vụ dễ dàng, bởi các sóng âm không di chuyển trong nước theo cách đồng nhất và dễ dự đoán như khi chúng được truyền qua không khí. Vấn đề là nhiệt độ, độ mặn và dòng chảy của nước… tác động đáng kể đến hành trình của sóng âm dẫn đến hiện tượng nhiễu nặng.

Đó là lý do thúc đẩy Andre cùng với nhóm nhà khoa học của ông phát triển một số thuật toán phân tích âm thanh trong thời gian thực để sau đó so sánh chúng với cơ sở dữ liệu về các tiếng động từ đại dương - tóm lại là mọi thứ từ tiếng của cá voi cho đến cá heo.

Mặc dù 2 âm thanh không hề giống nhau song những thuật toán này đủ thông minh để phát hiện ra sự tương đồng giữa các sóng âm với độ chính xác tương đối cao. Hệ thống của Andre cũng có thể ước tính tiếng động bắt nguồn khoảng cách bao xa bằng cách đánh giá mức độ biến dạng âm thanh - một phần nhờ thước đo lượng nước mà âm thanh đã đi qua trước khi đến được tai nghe dưới nước.

Dĩ nhiên, chất lượng âm thanh cũng tuỳ thuộc vào chuyển động của sinh vật. Andre giải thích; "Ví dụ như nếu sinh vật quay đầu lại thì bạn sẽ không có được cùng một âm thanh hoặc cùng một cường độ".

Hiện nay, hàng loạt các tai nghe dưới nước được Andre neo trên những chiếc phao để quan sát đang thu thập hàng loạt tín hiệu âm thanh trên nhiều vùng biển khắp thế giới. Các phân tích trên máy tính cũng được thực hiện rất nhanh và thuật toán chỉ mất khoảng từ 2 đến 3 giây để đánh giá bản chất âm thanh. Kết quả sau đó được chuyển về đất liền.

Những con cá voi đã trở nên mất nhạy cảm với tiếng động của những con tàu đang tiến lại gần.
Những con cá voi đã trở nên mất nhạy cảm với tiếng động của những con tàu đang tiến lại gần.

Andre cho biết: "Chúng tôi cũng bị quá tải dữ liệu. Bởi vì, dữ liệu được truyền liên tục 24 giờ trong ngày, 7 ngày một tuần, từ hơn 100 kênh trên toàn cầu". Nhóm nghiên cứu của Andre không chỉ lắng nghe các âm thanh mà còn nghiên cứu tác động của chúng lên đời sống sinh vật biển.

Sau khi lấy mẫu mô từ phần tai cá voi nằm chết trên bờ biển để tiến hành xét nghiệm, kết quả cho thấy bằng chứng về tác hại của các âm thanh đến tế bào các cơ quan giác quan. Đó là lý do tại sao cá voi mất khả năng dò thấy tiếng động từ các con tàu. Andre giải thích: "Nếu các tế bào này thiếu đi một số kết cấu, điều đó có nghĩa sinh vật không thể giải mã tiếng động tương ứng với tế bào đó". 

Những tiếng động mà loài cá voi và các sinh vật biển khác phải chịu đựng là không bình thường đối với chúng - từ tiếng ồn các con tàu cho đến những tiếng nổ lớn. Christopher Wiles Clark - chuyên gia sinh âm  học Đại học Cornell - cho rằng những con tàu có thể làm át tiếng của những con cá voi một cách dễ dàng.

Ngoài ra, sinh vật biển cũng hứng chịu những tiếng nổ chói tai do hoạt động thăm dò dầu khí dưới biển sâu. Giải pháp đặt ra là chuyển các tuyến hàng hải ra xa khỏi những khu vực nơi tàu thuyền có thể dễ va chạm với các loài động vật có vú ở biển. Hơn nữa, việc giảm tốc độ xuống còn 18km/giờ hoặc chậm hơn nữa cũng có thể giúp giảm thiểu sự cố tàu thuyền giết chết những con cá voi sau va chạm.

Tuy nhiên, cần có thời gian để đánh giá tác động của những sự thay đổi này đối với môi trường. Bên cạnh đó, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các doanh nghiệp và nhà điều hành tàu thuyền.

Nhờ nỗ lực của Michel Andre mà giờ đây chúng ta hiểu rõ hơn về tác động của tình trạng ô nhiễm âm thanh đối với đại dương. Ông phát biểu: "Việc thu thập được những tín hiệu âm thanh giúp hoàn thiện bức tranh mà chúng ta có. Đây là cách duy nhất giúp chúng ta hiểu được những gì đang xảy ra".

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.