Nữ Chủ tịch Đảng Cộng sản đầu tiên trên thế giới

Năm 1942, nữ đồng chí Dolores Ibárurri được bầu làm Tổng bí thư Đảng Cộng sản Tây Ban Nha (PCE), rồi tới năm 1960 được bầu làm Chủ tịch Danh dự PCE, trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ cương vị cao nhất trong lịch sử phong trào Cộng sản quốc tế.

Nhà nữ lãnh đạo kiệt xuất của phong trào Cộng sản Tây Ban Nha Dolores Ibárurri là người con thứ 8 trong nhà, ngay từ nhỏ cô bé Dolores đã phải đối mặt trực diện với cuộc sống khốn cùng dưới sự áp bức hà khắc của giới tư bản tham tàn.

Người con trai cả của bà đã xung vào đội quân tình nguyện quốc tế, sát cánh cùng Hồng quân Liên Xô cản đường "chinh phục châu Âu" của phát xít Đức và bị thương trong cuộc chiến bảo vệ thành phố Stalingrad.

"Niềm đam mê" của D. Ibárruri (giữa) là trên tuyến đầu trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít.
"Niềm đam mê" của D. Ibárruri (giữa) là trên tuyến đầu trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít.

Bút danh "La Pasionaria" (Niềm đam mê) của bà D. Ibárruri xuất hiện trên một tiểu luận sắc bén đăng trên tờ El Minero Vizcaíno. Chỉ một thời gian ngắn sau, cái tên D. Ibárruri huyền thoại đã nổi tiếng không chỉ ở Tây Ban Nha, mà lan ra khắp địa cầu.

Giữa cuộc phong tỏa thủ đô Madrid của các thế lực phát xít tàn bạo, giọng nói hùng hồn của D. Ibárruri đã lôi cuốn hàng nghìn chiến sĩ trên chiến lũy quyết tử; còn câu "cửa miệng" từ người nữ anh hùng: "Bè lũ phát xít không thể vượt qua chúng ta được!" đã trở thành lời hiệu triệu tranh đấu vì một nền Cộng hòa Tây Ban Nha bền vững.

Đồng thời D. Ibárruri cũng là tác giả của câu khẩu ngữ chính luận: "Thà chết đứng còn hơn sống quỳ". Người phụ nữ kiên cường với bộ trang phục đen truyền thống - như mọi nữ công nhân mỏ Tây Ban Nha khác - đã khiến mọi thế lực thù địch phải khiếp sợ, lại luôn được đông đảo đồng bào cần lao yêu quý và kính trọng.

Năm 1920 cùng với người chồng, D. Ibárruri trở thành một trong những người sáng lặp tổ chức cộng sản đầu tiên ở vùng Asturias. Sau 10 năm gia nhập Đảng Cộng sản Tây Ban Nha (PCE), bà đã được tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành Trung ương của PCE, rồi chỉ 2 năm sau đã là Ủy viên Bộ Chính trị PCE.

 Trong năm 1933, nhà thiên văn học Xôviết nổi tiếng Grigory Nikolayevich Neujmin phát hiện ra tiểu hành tinh mới mang mã số 1933 HA, rồi được ông quyết định đặt tên là "Dolores" nhân dịp nhà nữ cách mạng kiệt xuất D. Ibárruri dẫn đầu đoàn đại biểu PCE sang Moscow tham dự Hội nghị lần thứ 13 của Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản (ECCI).

Bất chấp nhiều lần bị địch giam cầm tra tấn dã man, nữ đồng chí D. Ibárruri vẫn dốc sức làm việc nhằm kiến tạo một mặt trận nhân dân chống lại hiểm họa phát xít đang manh nha ở  tổ quốc mình. Khi khối Liên minh Mặt trận Dân tộc bao gồm những người Cộng hòa, Xã hội và Cộng sản giành được thắng lợi áp đảo trong cuộc bầu cử Nghị viện vào tháng 3- 1936, D. Ibárruri là một trong 17 nghị sĩ đại diện cho PCE tại Quốc hội Tây Ban Nha.

Trong tháng 7-1936, trùm phát xít Francisco Franco làm đảo chính tiếm quyền. Hàng chục nghìn người Tây Ban Nha và quân tình nguyện từ nhiều quốc gia trên thế giới, đã tham gia vào cuộc nội chiến chống lại bè lũ phát xít mới, còn nhà nữ lãnh đạo D. Ibárruri luôn ở vị trí tiên phong. Sau khi lật đổ Chính phủ Mặt trận Dân tộc hợp hiến và tiến chiếm Madrid, Franco thẳng tay đàn áp mọi thành phần chống đối khiến D. Ibárruri và nhiều người cùng chí hướng lại bị bắt vào tù...

Theo quyết nghị của Ban lãnh đạo PCE, vào đầu tháng 3-1939 kế hoạch giải thoát nữ đồng chí D. Ibárruri khỏi nơi giam giữ đã thành công, rồi bà được bí mật cử sang Liên Xô với trọng trách nhằm tạo dựng một khối đoàn kết quốc tế bài trừ chủ nghĩa phát xít Tây Ban Nha. Trong thời gian này bà làm việc tại Ban Thư ký ECCI tại trụ sở Quốc tế Cộng sản gần điện Kremlin.

Đến năm 1942 nữ đồng chí D. Ibárruri được bầu làm Tổng bí thư PCE, rồi tới năm 1960 được bầu làm Chủ tịch Danh dự PCE, trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ cương vị cao nhất trong lịch sử phong trào Cộng sản quốc tế.

Sau 38 năm tị nạn chính trị ở nước ngoài, Chủ tịch PCE Dolores Ibárruri trở về quê hương và đắc cử vào Nghị viện Tây Ban Nha cho đến khi nghỉ hưu. Còn đây là một trích đoạn trong bản di chúc mà nhà nữ lãnh đạo kỳ cựu để lại cho toàn thể đảng viên PCE:  "...Thảm họa chiến tranh hạch tâm cần phải bị chặn đứng bằng mọi giá. Chúng ta cần phải tranh đấu trọn đời cho sự tồn vong của nhân loại, vì một nền hòa bình vĩnh cửu trên hành tinh tươi đẹp này”.

Thu Hường (theo Granma)

Các tin khác

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Dòng tiền bẩn và cuộc rượt đuổi không cân sức

Một báo cáo mới từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) xác nhận con số gây sốc khi mỗi năm có hơn 6.000 tỷ USD tiền bẩn được “rửa” trên phạm vi toàn cầu. Đằng sau con số khổng lồ ấy, một vấn đề đáng lo ngại là hệ thống tài chính thế giới đang bị bào mòn bởi một thế hệ tội phạm mới được trang bị trí tuệ nhân tạo, sử dụng tiền mã hóa và những kẽ hở pháp lý xuyên biên giới.

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.