Nữ Chủ tịch Đảng Cộng sản đầu tiên trên thế giới

Năm 1942, nữ đồng chí Dolores Ibárurri được bầu làm Tổng bí thư Đảng Cộng sản Tây Ban Nha (PCE), rồi tới năm 1960 được bầu làm Chủ tịch Danh dự PCE, trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ cương vị cao nhất trong lịch sử phong trào Cộng sản quốc tế.

Nhà nữ lãnh đạo kiệt xuất của phong trào Cộng sản Tây Ban Nha Dolores Ibárurri là người con thứ 8 trong nhà, ngay từ nhỏ cô bé Dolores đã phải đối mặt trực diện với cuộc sống khốn cùng dưới sự áp bức hà khắc của giới tư bản tham tàn.

Người con trai cả của bà đã xung vào đội quân tình nguyện quốc tế, sát cánh cùng Hồng quân Liên Xô cản đường "chinh phục châu Âu" của phát xít Đức và bị thương trong cuộc chiến bảo vệ thành phố Stalingrad.

"Niềm đam mê" của D. Ibárruri (giữa) là trên tuyến đầu trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít.
"Niềm đam mê" của D. Ibárruri (giữa) là trên tuyến đầu trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít.

Bút danh "La Pasionaria" (Niềm đam mê) của bà D. Ibárruri xuất hiện trên một tiểu luận sắc bén đăng trên tờ El Minero Vizcaíno. Chỉ một thời gian ngắn sau, cái tên D. Ibárruri huyền thoại đã nổi tiếng không chỉ ở Tây Ban Nha, mà lan ra khắp địa cầu.

Giữa cuộc phong tỏa thủ đô Madrid của các thế lực phát xít tàn bạo, giọng nói hùng hồn của D. Ibárruri đã lôi cuốn hàng nghìn chiến sĩ trên chiến lũy quyết tử; còn câu "cửa miệng" từ người nữ anh hùng: "Bè lũ phát xít không thể vượt qua chúng ta được!" đã trở thành lời hiệu triệu tranh đấu vì một nền Cộng hòa Tây Ban Nha bền vững.

Đồng thời D. Ibárruri cũng là tác giả của câu khẩu ngữ chính luận: "Thà chết đứng còn hơn sống quỳ". Người phụ nữ kiên cường với bộ trang phục đen truyền thống - như mọi nữ công nhân mỏ Tây Ban Nha khác - đã khiến mọi thế lực thù địch phải khiếp sợ, lại luôn được đông đảo đồng bào cần lao yêu quý và kính trọng.

Năm 1920 cùng với người chồng, D. Ibárruri trở thành một trong những người sáng lặp tổ chức cộng sản đầu tiên ở vùng Asturias. Sau 10 năm gia nhập Đảng Cộng sản Tây Ban Nha (PCE), bà đã được tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành Trung ương của PCE, rồi chỉ 2 năm sau đã là Ủy viên Bộ Chính trị PCE.

 Trong năm 1933, nhà thiên văn học Xôviết nổi tiếng Grigory Nikolayevich Neujmin phát hiện ra tiểu hành tinh mới mang mã số 1933 HA, rồi được ông quyết định đặt tên là "Dolores" nhân dịp nhà nữ cách mạng kiệt xuất D. Ibárruri dẫn đầu đoàn đại biểu PCE sang Moscow tham dự Hội nghị lần thứ 13 của Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản (ECCI).

Bất chấp nhiều lần bị địch giam cầm tra tấn dã man, nữ đồng chí D. Ibárruri vẫn dốc sức làm việc nhằm kiến tạo một mặt trận nhân dân chống lại hiểm họa phát xít đang manh nha ở  tổ quốc mình. Khi khối Liên minh Mặt trận Dân tộc bao gồm những người Cộng hòa, Xã hội và Cộng sản giành được thắng lợi áp đảo trong cuộc bầu cử Nghị viện vào tháng 3- 1936, D. Ibárruri là một trong 17 nghị sĩ đại diện cho PCE tại Quốc hội Tây Ban Nha.

Trong tháng 7-1936, trùm phát xít Francisco Franco làm đảo chính tiếm quyền. Hàng chục nghìn người Tây Ban Nha và quân tình nguyện từ nhiều quốc gia trên thế giới, đã tham gia vào cuộc nội chiến chống lại bè lũ phát xít mới, còn nhà nữ lãnh đạo D. Ibárruri luôn ở vị trí tiên phong. Sau khi lật đổ Chính phủ Mặt trận Dân tộc hợp hiến và tiến chiếm Madrid, Franco thẳng tay đàn áp mọi thành phần chống đối khiến D. Ibárruri và nhiều người cùng chí hướng lại bị bắt vào tù...

Theo quyết nghị của Ban lãnh đạo PCE, vào đầu tháng 3-1939 kế hoạch giải thoát nữ đồng chí D. Ibárruri khỏi nơi giam giữ đã thành công, rồi bà được bí mật cử sang Liên Xô với trọng trách nhằm tạo dựng một khối đoàn kết quốc tế bài trừ chủ nghĩa phát xít Tây Ban Nha. Trong thời gian này bà làm việc tại Ban Thư ký ECCI tại trụ sở Quốc tế Cộng sản gần điện Kremlin.

Đến năm 1942 nữ đồng chí D. Ibárruri được bầu làm Tổng bí thư PCE, rồi tới năm 1960 được bầu làm Chủ tịch Danh dự PCE, trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ cương vị cao nhất trong lịch sử phong trào Cộng sản quốc tế.

Sau 38 năm tị nạn chính trị ở nước ngoài, Chủ tịch PCE Dolores Ibárruri trở về quê hương và đắc cử vào Nghị viện Tây Ban Nha cho đến khi nghỉ hưu. Còn đây là một trích đoạn trong bản di chúc mà nhà nữ lãnh đạo kỳ cựu để lại cho toàn thể đảng viên PCE:  "...Thảm họa chiến tranh hạch tâm cần phải bị chặn đứng bằng mọi giá. Chúng ta cần phải tranh đấu trọn đời cho sự tồn vong của nhân loại, vì một nền hòa bình vĩnh cửu trên hành tinh tươi đẹp này”.

Thu Hường (theo Granma)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.