Nữ Chủ tịch Đảng Cộng sản đầu tiên trên thế giới

Năm 1942, nữ đồng chí Dolores Ibárurri được bầu làm Tổng bí thư Đảng Cộng sản Tây Ban Nha (PCE), rồi tới năm 1960 được bầu làm Chủ tịch Danh dự PCE, trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ cương vị cao nhất trong lịch sử phong trào Cộng sản quốc tế.

Nhà nữ lãnh đạo kiệt xuất của phong trào Cộng sản Tây Ban Nha Dolores Ibárurri là người con thứ 8 trong nhà, ngay từ nhỏ cô bé Dolores đã phải đối mặt trực diện với cuộc sống khốn cùng dưới sự áp bức hà khắc của giới tư bản tham tàn.

Người con trai cả của bà đã xung vào đội quân tình nguyện quốc tế, sát cánh cùng Hồng quân Liên Xô cản đường "chinh phục châu Âu" của phát xít Đức và bị thương trong cuộc chiến bảo vệ thành phố Stalingrad.

"Niềm đam mê" của D. Ibárruri (giữa) là trên tuyến đầu trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít.
"Niềm đam mê" của D. Ibárruri (giữa) là trên tuyến đầu trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít.

Bút danh "La Pasionaria" (Niềm đam mê) của bà D. Ibárruri xuất hiện trên một tiểu luận sắc bén đăng trên tờ El Minero Vizcaíno. Chỉ một thời gian ngắn sau, cái tên D. Ibárruri huyền thoại đã nổi tiếng không chỉ ở Tây Ban Nha, mà lan ra khắp địa cầu.

Giữa cuộc phong tỏa thủ đô Madrid của các thế lực phát xít tàn bạo, giọng nói hùng hồn của D. Ibárruri đã lôi cuốn hàng nghìn chiến sĩ trên chiến lũy quyết tử; còn câu "cửa miệng" từ người nữ anh hùng: "Bè lũ phát xít không thể vượt qua chúng ta được!" đã trở thành lời hiệu triệu tranh đấu vì một nền Cộng hòa Tây Ban Nha bền vững.

Đồng thời D. Ibárruri cũng là tác giả của câu khẩu ngữ chính luận: "Thà chết đứng còn hơn sống quỳ". Người phụ nữ kiên cường với bộ trang phục đen truyền thống - như mọi nữ công nhân mỏ Tây Ban Nha khác - đã khiến mọi thế lực thù địch phải khiếp sợ, lại luôn được đông đảo đồng bào cần lao yêu quý và kính trọng.

Năm 1920 cùng với người chồng, D. Ibárruri trở thành một trong những người sáng lặp tổ chức cộng sản đầu tiên ở vùng Asturias. Sau 10 năm gia nhập Đảng Cộng sản Tây Ban Nha (PCE), bà đã được tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành Trung ương của PCE, rồi chỉ 2 năm sau đã là Ủy viên Bộ Chính trị PCE.

 Trong năm 1933, nhà thiên văn học Xôviết nổi tiếng Grigory Nikolayevich Neujmin phát hiện ra tiểu hành tinh mới mang mã số 1933 HA, rồi được ông quyết định đặt tên là "Dolores" nhân dịp nhà nữ cách mạng kiệt xuất D. Ibárruri dẫn đầu đoàn đại biểu PCE sang Moscow tham dự Hội nghị lần thứ 13 của Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản (ECCI).

Bất chấp nhiều lần bị địch giam cầm tra tấn dã man, nữ đồng chí D. Ibárruri vẫn dốc sức làm việc nhằm kiến tạo một mặt trận nhân dân chống lại hiểm họa phát xít đang manh nha ở  tổ quốc mình. Khi khối Liên minh Mặt trận Dân tộc bao gồm những người Cộng hòa, Xã hội và Cộng sản giành được thắng lợi áp đảo trong cuộc bầu cử Nghị viện vào tháng 3- 1936, D. Ibárruri là một trong 17 nghị sĩ đại diện cho PCE tại Quốc hội Tây Ban Nha.

Trong tháng 7-1936, trùm phát xít Francisco Franco làm đảo chính tiếm quyền. Hàng chục nghìn người Tây Ban Nha và quân tình nguyện từ nhiều quốc gia trên thế giới, đã tham gia vào cuộc nội chiến chống lại bè lũ phát xít mới, còn nhà nữ lãnh đạo D. Ibárruri luôn ở vị trí tiên phong. Sau khi lật đổ Chính phủ Mặt trận Dân tộc hợp hiến và tiến chiếm Madrid, Franco thẳng tay đàn áp mọi thành phần chống đối khiến D. Ibárruri và nhiều người cùng chí hướng lại bị bắt vào tù...

Theo quyết nghị của Ban lãnh đạo PCE, vào đầu tháng 3-1939 kế hoạch giải thoát nữ đồng chí D. Ibárruri khỏi nơi giam giữ đã thành công, rồi bà được bí mật cử sang Liên Xô với trọng trách nhằm tạo dựng một khối đoàn kết quốc tế bài trừ chủ nghĩa phát xít Tây Ban Nha. Trong thời gian này bà làm việc tại Ban Thư ký ECCI tại trụ sở Quốc tế Cộng sản gần điện Kremlin.

Đến năm 1942 nữ đồng chí D. Ibárruri được bầu làm Tổng bí thư PCE, rồi tới năm 1960 được bầu làm Chủ tịch Danh dự PCE, trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ cương vị cao nhất trong lịch sử phong trào Cộng sản quốc tế.

Sau 38 năm tị nạn chính trị ở nước ngoài, Chủ tịch PCE Dolores Ibárruri trở về quê hương và đắc cử vào Nghị viện Tây Ban Nha cho đến khi nghỉ hưu. Còn đây là một trích đoạn trong bản di chúc mà nhà nữ lãnh đạo kỳ cựu để lại cho toàn thể đảng viên PCE:  "...Thảm họa chiến tranh hạch tâm cần phải bị chặn đứng bằng mọi giá. Chúng ta cần phải tranh đấu trọn đời cho sự tồn vong của nhân loại, vì một nền hòa bình vĩnh cửu trên hành tinh tươi đẹp này”.

Thu Hường (theo Granma)

Các tin khác

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Giải mã bí ẩn bức điêu khắc tại trụ sở CIA

Năm 1990, một tác phẩm điêu khắc bí ẩn được dựng lên trong khuôn viên của CIA tại Langley, bang Virginia. Công trình này gồm những tấm đồng khổng lồ được khắc các thông điệp mã hóa mà gần một thập kỷ không ai có thể giải được. Bước đột phá diễn ra ngay trước thềm thiên niên kỷ mới - 3 trong số 4 đoạn văn bản đã được giải mã, nhưng đoạn văn bản thứ 4 mà các chuyên gia coi là chìa khóa để hiểu nội dung toàn bộ tác phẩm, cho đến nay vẫn được giữ bí mật.

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Hải quân mỹ trả giá vì sai lầm tình báo

Ngày 24/4/1945, tàu ngầm U-546 của Đức Quốc xã đã bị đánh chìm trên Đại Tây dương, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn bị bắt làm tù binh. Trong quá trình thẩm vấn, họ bị ép trả lời câu hỏi: cuộc tấn công tên lửa của Đức vào lãnh thổ Hoa Kỳ sẽ diễn ra vào lúc nào? Tuy nhiên, các tù binh Đức không thể cung cấp những thông tin được yêu cầu, bởi kế hoạch tấn công tên lửa vào Mỹ chỉ tồn tại trong suy nghĩ của các điệp viên Mỹ.

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Thiếu tướng Lê Tiền: Người anh hùng thầm lặng giữa lòng miền Nam kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy cam go của dân tộc, có những trận đánh hiển hách được ghi vào sử sách, nhưng cũng có những "trận tuyến thầm lặng" đầy quyết liệt và hiểm nguy. Thiếu tướng Lê Tiền (tên thân mật là Hai Tiền), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, với quá trình hoạt động cách mạng và công tác an ninh phong phú chính là biểu tượng của chiến sĩ an ninh trên trận tuyến ấy. Trải qua hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã dành trọn những năm tháng thanh xuân gắn bó với mảnh đất phương Nam, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Nhóm tình báo “Đô đốc” thu thập thông tin mật từ Quốc vương Thụy Điển

Trong lịch sử tình báo quân sự Nga và Liên Xô, đại tá hải quân Vladimir Stashevsky là một trường hợp đặc biệt. Từng đứng đầu mạng lưới tình báo tại Bắc Âu trong Thế chiến I, ông lại trở thành điệp viên nằm vùng trong Thế chiến II. Sau Cách mạng Tháng 10, giới lưu vong coi ông là người thân Liên Xô, còn chính quyền Xô viết lại nghi ngờ lòng trung thành của ông, vì ông vốn là một sĩ quan Nga hoàng. Bất chấp mọi ngờ vực và biến động, Stashevsky vẫn tiếp tục phục vụ Tổ quốc.

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Lặng lẽ chiến dịch Cyber Guardian

Ngày 18/7/2025, Bộ trưởng Điều phối An ninh quốc gia Singapore K. Shanmugam lần đầu công khai xác nhận UNC3886, một nhóm tấn công mạng tinh vi, đang nhắm vào hạ tầng trọng yếu của đảo quốc.

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Giải mật hồ sơ tình báo 2017 chấn động nước Mỹ

Cuộc rà soát mới của FBI đối với một số cựu và đương nhiệm sĩ quan CIA đang kéo trở lại tâm điểm một hồ sơ tình báo từng gây tranh luận kéo dài suốt nhiều năm ở Washington: bản đánh giá liên ngành công bố đầu năm 2017 về can thiệp bầu cử Mỹ.