Nỗi lo thực phẩm bẩn bủa vây bữa ăn

Ngoài ra, bà con cũng tỏ ra rất lo lắng bởi không biết phân biệt đâu là thịt bò thật, đâu là thịt bò giả được làm từ thịt heo nái ngâm hóa chất; đâu là mì, bún ngậm thủy tinh lỏng... mỗi khi đi mua ở chợ truyền thống, và đặc biệt là làm sao để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường học nơi con, em họ đang học bán trú. Đây không chỉ là nỗi lo của riêng nhân dân TP Hồ Chí Minh, mà là cả xã hội khi từng ngày, từng giờ thực phẩm bẩn chực chờ len lỏi vào mâm cơm của mỗi gia đình.

Cần mạnh tay xử lý

Tại phường Phú Nhuận, nơi có sự hiện diện của Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang cùng các ông Đỗ Đức Hiển, đại biểu chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, Phó Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Thụy Sĩ; PGS.TS Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh, cử tri Vũ Như Mạnh, khu phố 9 đã đặt vấn đề.

Ông Mạnh cho rằng, thời gian qua liên tiếp xảy ra các vụ nghi ngộ độc thực phẩm, phát hiện thực phẩm không bảo đảm chất lượng len lỏi vào trường học, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe học sinh, khiến phụ huynh lo lắng. Bữa ăn bán trú không chỉ là nhu cầu thiết yếu mà còn tác động đến sự phát triển thể chất, tinh thần của học sinh. Vì vậy, Quốc hội và các cơ quan chức năng cần hoàn thiện khung pháp lý, quy định rõ trách nhiệm trong từng khâu của chuỗi cung ứng thực phẩm từ sản xuất, vận chuyển đến chế biến.

Ngoài việc đề nghị tăng cường nhiều biện pháp phối hợp giữa các ban ngành chức năng kiểm tra đột xuất chứ không báo trước như thời gian trước đây và xử kiên quyết, không cả nể, ông Mạnh còn kiến nghị tăng mức xử phạt, kể cả xem xét xử lý hình sự đối với các hành vi cố tình đưa thực phẩm bẩn, thực phẩm nhiễm bệnh vào trường học...

Ngoài ý kiến của ông Mạnh, một số người dân còn dẫn chứng vụ việc gần nhất là trường hợp 266 em học sinh bán trú của Trường Tiểu học Bình Qưới Tây bị ngộ độc vào ngày 7/4/2026, trong đó có 190 em phải nhập viện để điều trị và theo dõi; số còn lại nhẹ hơn nên sau khi thăm khám và kê toa thuốc, các bác sĩ đã để cha mẹ các em đón về nhà.

Sau khi vào cuộc lấy mẫu thức ăn mang đi phân tích dịch tễ, Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh xác định tác nhân gây ngộ độc là vi khuẩn Salmonella, E coli và Staphylococcus aureus đã bị nhiễm chéo qua thức ăn, trong đó bánh flan và canh bắp cải nấu thịt là thức ăn có nguy cơ cao nhất. Tuy không xảy ra sự cố đáng tiếc nào, nhưng đây là hồi chuông cảnh báo về công tác kiểm tra, giám sát của các ngành, đặc biệt là ban giám hiệu các nhà trường...

Bà Nguyễn Hồng Thu, khu phố 28, phường Cầu Kiệu cho rằng, nỗi lo về an toàn thực phẩm hiện nay lớn không kém tình trạng lừa đảo trên không gian mạng. Tiền bị kẻ gian lừa mất có thể kiếm lại được, nhưng con người sử dụng thực phẩm bẩn gây ngộ độc mà lỡ không phát hiện kịp thời để chữa trị có thể gây ảnh hưởng đến tính mạng thì không thể có lại được. Sau phần giãi bày nỗi lo, bà Thu đề nghị cần có ngay những giải pháp cụ thể hơn, quyết liệt hơn, nhanh chóng hơn trong việc kiểm tra, phát hiện, xử lí những cá nhân, doanh nghiệp vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm để người dân yên tâm về chất lượng thực phẩm hằng ngày.

Sau khi lắng nghe và tổng hợp ý kiến của các cử tri, Bí thư Trần Lưu Quang khẳng định, một mặt đại biểu Quốc hội sẽ nỗ lực để kiểm soát, đưa ra những biện pháp cụ thể đối với những người cung cấp thực phẩm, xử phạt nghiêm minh. Ông cũng lưu ý người dân phải là những người tiêu dùng có ý thức, chú trọng các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm. Bí thư Trần Lưu Quang khẳng định sẽ có trách nhiệm lớn hơn trong câu chuyện mang lại thực phẩm sạch nhưng cũng nhắc nhở rằng trong lúc chưa làm được tuyệt đối thì mọi người cần hết sức lưu ý, có sự chọn lọc, có những giải pháp giữ gìn an toàn thực phẩm cho chính mình.

Phải tăng cường kiểm tra đột xuất tại các chợ

Tại phường Cầu Kho, mặc dù chỉ đến thực hiện thủ tục hành chính, nhưng khi biết có đại biểu Quốc hội đến tiếp xúc cử tri, một số người dân đã đứng bên ngoài hội trường để lắng nghe và cũng mong muốn nếu có cơ hội thì sẽ giãi bày nỗi lo của mình về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Theo bà Nguyễn Thu Nga, mặc dù đã hơn chục năm lùi lại làm hậu phương vững chắc, chăm lo nhà cửa, đặc biệt là những bữa ăn đầy đủ chất dinh dưỡng và an toàn cho 2 con đang học trung học để chồng yên tâm làm ăn, nhưng ra chợ truyền thống, bà chỉ có thể phát hiện mấy loại như mực, cá biển, đùi gà, tôm đã ôi thiu được các tiểu thương ngâm trong đá, còn lại thịt heo, bò, nai... thì chịu thua, không thể nhận biết được đâu là thật, đâu là giả, đâu là kém chất lượng.

Các loại thịt này tuy được tiểu thương bày bán ngoài trời, chỉ che cái dù nhỏ, nhưng lúc nào cũng thấy tươi rói, thậm chí nhiều miếng còn đang nhỏ huyết, nhưng khi mua mang về nhà rửa lại thì lại thấy có mùi hôi, lại nghĩ chắc thịt nào cũng thế, sau vài tiếng là sẽ có mùi nên nhắm mắt cho qua. Đến khi đọc báo, thấy cơ quan chức năng bắt ổ nhóm sử dụng thịt heo nái mang ngâm hóa chất để biến thành thịt bò, nai, còn thịt heo thì là loại lở mồm long móng hoặc dịch tả châu Phi thì bà mới giật mình và quyết định đến những cửa hàng uy tín để mua cho an toàn hơn.

Cũng theo bà Nga, mặc dù trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, cơ quan chức năng đã bắt và xử lý hàng chục ổ nhóm làm thịt giả ngâm hóa chất, nhưng có lẽ, do nhân lực có hạn nên đám buôn gian này vẫn lén lút tung heo bệnh, thịt bò, nai giả ra thị trường. Bà lấy ví dụ như vụ Nguyễn Văn Thái (sinh năm 1987, ngụ phường Bình Trị Đông) và Nguyễn Văn Thắng (sinh năm 1990, ngụ phường Trung Mỹ Tây) sử dụng thịt heo nái ngân hóa chất biến thành thịt bò mà Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam vào ngày 11/5 vừa qua là một điển hình.

Do thiếu đạo đức kinh doanh, lại luôn nung nấu ý đồ làm giàu nhanh, giữa năm 2024, Nguyễn Văn Thái học theo một số đối tượng từng bị bắt trước đó đăng kí mở cơ sở sản xuất thịt bò tại nhà riêng ở phường Bình Trị Đông. Tuy nhiên, thay vì tìm đến các cơ sở giết mổ có uy tín mua giá sỉ mang về phân loại rồi bán lẻ hoặc giao cho các chợ thì Thái lại liên hệ với các chủ lò mổ heo lậu đặt mua thịt đùi heo nái với giá rẻ (dao động từ 100.000-110.000 đồng/kg) rồi ra chợ mua hóa chất Sodium Metabisulphite, cho thịt heo nái vào ngâm nhằm làm triệt tiêu mùi đặc trưng của thịt heo và làm thay đổi trạng thái khối thịt. Khi đã có được những khối thịt theo ý muốn, Thái vớt ra đưa vào máy thái mỏng, tẩm ướp với huyết heo để hô biến thành thịt bò tươi và tung ra thị trường với giá 150.000 đồng/kg.

Không chỉ hô biến thịt heo nái thành thịt bò, Thái còn mua một lượng lớn thịt bò đông lạnh giá rẻ mang về ngâm qua hóa chất Sodium Metabisulphite nhằm đánh lừa người tiêu dùng rằng đây là thịt tươi mới, đồng thời kéo dài thời gian bảo quản để bán với giá 180.000 đồng/kg và đây cũng là thủ đoạn mà Thái sử dụng để đối phó với cơ quan chức năng trong trường hợp bị kiểm tra.

Khi được hỏi, Thái xác nhận biết Sodium Metabisulphite là phụ gia chỉ dùng làm chất bảo quản và chống oxy hóa trong một số lĩnh vực, tuyệt đối không được phép sử dụng trong sản xuất, chế biến thịt heo và thịt bò, nhưng vì lợi nhuận nên nhắm mắt làm liều. Ngoài ra, Thái còn khai, trung bình mỗi ngày, cơ sở của anh ta đã tuồn ra thị trường khoảng 140 kg thịt bò giả và 120 kg thịt bò đông lạnh ngâm hóa chất. Toàn bộ số thực phẩm độc hại này được đối tượng trực tiếp mang đi tiêu thụ tại khu vực chợ Cầu, phường Đông Hưng Thuận và chợ Tân Trụ, phường Tân Sơn.

Mặc dù đã thu lợi bất chính trên 9 tỷ đồng từ hành vi “đầu độc” người tiêu dùng bằng cách tung ra thị trường hơn 15 tấn thịt heo nái, thịt bò đông lạnh ngâm hóa chất, nhưng Thái vẫn không chịu dừng lại, mà còn nạp thêm Nguyễn Văn Thắng vào đường dây để mở rộng quy mô sản xuất và tung ra nhiều chợ truyền thống trong khu vực.

“Chợ truyền thống vẫn là kênh cung cấp thực phẩm, nhu yếu phẩm cho những người có mức sống trung bình và dưới trung bình vì giá cả phù hợp với túi tiền của họ. Là người đi chợ gần như mỗi buổi sáng, tôi nhận thấy có khá nhiều tiểu thương không quan tâm đến vệ sinh an toàn thực phẩm, có thể bày bán cá biển, mực, tôm... ngay trên nắp cống bốc mùi hôi nồng nặc mà không kê lên kệ, một số người đẩy xe bán thịt heo, đùi gà, lòng gà thỉnh thoảng lại bôi huyết lên bề mặt để đánh lừa người tiêu dùng rằng đây là hàng tươi mà rất ít khi thấy có đơn vị chức năng kiểm tra.

Cũng giống như hàng triệu người dân thành phố, tôi chỉ mong muốn các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát để kịp thời phát hiện thực phẩm bẩn và xử lý nghiêm đối với những trường hợp vi phạm. Kiểm tra đột xuất về vệ sinh an toàn thực đối với tiểu thương ở các chợ không chỉ là  bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, mà còn có thể truy ngược để xử lý những ông trùm đứng phía sau chuyên sản xuất, chế biến thực phẩm bẩn rồi tung ra các chợ.

Ngoài ra, vừa qua cũng xảy ra hàng loạt vụ cơ sở sản xuất mì ngâm thủy tinh lỏng hòng làm cho sợi dai và kéo dài thời gian bảo quản mà gần đây nhất là trường hợp Nguyễn Thị Mỹ Phụng và chồng là Phạm Tuấn Thanh (cùng SN 1982, ngụ phường Tân Tạo) trong 12 năm từ 2014 đến nay đã tung ra thị trường trên 2.800 tấn mì ngâm thủy tinh lỏng.

Để những bữa cơm gia đình của người dân chúng tôi luôn được an toàn, một lần nữa cũng mong các cơ quan chức năng thường xuyên kiểm tra đột xuất những cơ sở sản xuất mì, bún, bánh phở, miến, bánh đa... để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, đồng thời yêu cầu các chủ cơ sở cam kết không sử dụng các loại chất cấm trong bảo quản, chế biến thực phẩm...”, bà Nga trải lòng.