Những ý tưởng độc lạ để "đóng băng lại" Bắc Cực

Nếu trồng thêm nhiều cây có thể tạo ra thêm rừng và loại bỏ khí CO2 khỏi bầu khí quyển, vậy con người có thể tái tạo những tảng băng đã mất của Bắc Cực hay không?

Đó là câu hỏi mà nhóm nhà thiết kế Indonesia đã đặt ra và ý tưởng của họ trong cuộc chiến chống khủng hoảng khí hậu là "tàu ngầm tạo núi băng". Ý tưởng này gần đây đã được xếp thứ hai trong một cuộc thi thiết kế quốc tế kêu gọi đề xuất các cách tiếp cận quyết liệt để giải quyết vấn đề bền vững. 

Ý tưởng này là ý tưởng mới nhất trong một loạt đề xuất mới để "đóng băng lại" các cực Trái Đất, ví dụ như rắc cát nhân tạo hay bắn nước biển lên trời để làm sáng mây.

Nhóm nhà thiết kế Indonesia do kiến trúc sư 29 tuổi Faris Rajak Kotahatuhaha dẫn đầu. Họ đã vạch ra ý tưởng về một chiếc tàu ngầm có thể sản xuất các khối băng trôi hình lục giác dày gần 5m, rộng gần 25m.

Quy trình bắt đầu bằng việc cho tàu ngầm lặn xuống bề mặt để lấy nước biển cho đầy vào khoang. Muối sẽ được lọc ra, khiến độ đóng băng của nước tăng lên -16 độ C. Sau đó, khoang chứa nước sẽ được đậy bằng nắp để bảo vệ khỏi ánh mặt trời.

Tảng băng sẽ được hình thành tự nhiên bên trong và được đưa ra khỏi khoang một tháng sau đó. Theo nhóm thiết kế Indonesia, hình lục giác có thể giúp các tảng băng bé kết nối với nhau để tạo thành một khối băng lớn hơn. 

Hình vẽ mô phỏng ý tưởng tàu ngầm tạo băng ở Bắc Cực.
Hình vẽ mô phỏng ý tưởng tàu ngầm tạo băng ở Bắc Cực.

Đây mới chỉ là thiết kế ý tưởng ban đầu và vẫn còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp. Các nhà thiết kế chưa chốt được phương án cung cấp năng lượng cho tàu ngầm mặc dù họ muốn tàu hoàn toàn có tính bền vững. Một câu hỏi nữa là tàu ngầm liệu có hiệu quả không.

Ông Andrew Shepherd, Giáo sư quan sát Trái Đất tại Đại học Leeds ở Anh, mô tả ý tưởng của nhóm Indonesia là một giải pháp kỹ thuật thú vị mặc dù ông hoài nghi về khả năng mở rộng của dự án. Ông ước tính rằng thay thế băng ở các cực với cùng tốc độ băng biến mất trong 4 thập kỷ qua sẽ cần tới 10 triệu tàu ngầm.

Tuy nhiên, đối với Kotahatuhaha, đề xuất này không chỉ liên quan tới tính khả thi mà còn là tìm cách khác biệt trong tiếp cận thách thức biến đổi khí hậu. Kotahatuhaha nói: "Bắc Cực đã mất băng từ năm này sang năm khác suốt chục năm qua. Vì thế chúng tôi cố tìm cách giải quyết vấn đề thông qua cách tư duy khác biệt. 

Quốc gia giàu có hàng triệu đô la để chi cho xây tường chắn biển và bảo vệ, nhưng nước nghèo không có ngân sách để bảo vệ mình trước mực nước biển dâng. Đây là vấn đề thế giới phải cùng nhau đối mặt. Chúng tôi có cách tiếp cận khác. Chúng tôi cho rằng thà thực hiện một số biện pháp can thiệp để giải quyết vấn đề còn tốt hơn là bảo vệ trước mực nước biển tăng".

Một lỗ hổng của đề xuất đóng băng lại Bắc Cực là tạo băng không thay đổi mấy mực nước biển. Nếu băng vẫn trôi ở vùng nước nó hình thành thì tổng khối lượng của biển không thay đổi. Núi băng sẽ phải được di chuyển lên đất liền nếu họ muốn hạ mực nước biển.

Tuy nhiên, đảo ngược hay ít nhất là làm chậm lại quá trình tan băng ở hai cực không phải chỉ để ngăn mực nước biển dâng. Băng tuyết phản chiếu nhiều ánh nắng hơn nhiều so với mặt nước mở. Vì thế, bề mặt đóng băng càng rộng thì càng nhiều bức xạ được phản chiếu trở lại không gian. Giáo sư Sherpherd nói: "Nếu làm đủ băng, số băng này có thể thay đổi nhiệt độ Trái Đất, có thể dẫn tới giảm diện tích băng tan chảy và giảm tốc độ dâng của mực nước biển từ khu vực đó".

Mặc dù nghe có vẻ xa xôi nhưng đã có nhiều nghiên cứu học thuật tìm hiểu ý tưởng đóng băng lại các cực Trái Đất bằng biện pháp geoengineering - các kỹ thuật tác động trực tiếp lên địa cầu nhằm đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu. 

Năm 2017, nhóm nhà nghiên cứu Đại học Bang Arizona đã trình bày một ý tưởng về bơm chạy bằng sức gió. Bơm này sẽ hút nước biển lên và phun lên bề mặt băng để nước đóng băng nhanh hơn. Nghiên cứu này cho rằng dùng 10 triệu thiết bị bơm như vậy có thể bổ sung một mét băng trên lớp băng bề mặt cực Trái Đất trong một mùa đông. Các đề xuất khác thì tập trung vào bảo vệ băng thay vì tạo băng.

Từ năm 1990, nhà vật lý người Anh John Lanham đã tìm hiểu kỹ thuật làm sáng mây biển, trong đó các hạt, như muối trong nước biển, được đưa lên mây để tăng lượng ánh nắng mặt trời mà mây có thể phản chiếu. 

Cùng với ông Stephen Salter, một giáo sư thiết kế kỹ thuật tại Đại học Edinburgh, ông Lahnham đã xây dựng thiết kế ý tưởng về một con tàu có thể bắn nước biển lên mây. Mây sáng hơn có nghĩa là càng ít ánh nắng tới được bề mặt trái đất, do đó giảm tình trạng tan chảy băng vào mùa hè và thúc đẩy tái tạo băng vào mùa đông.

Một tổ chức phi lợi nhuận Mỹ tên là Ice911 cũng đã bỏ cả chục năm qua để phát triển một vật liệu giống cát có khả năng phản chiếu ánh nắng cao. Vật liệu này có thể được rắc lên băng để bảo vệ băng khỏi tia nắng. Năm 2018, tổ chức này đã thử nghiệm trên một diện tích 15.000 mét vuông hồ đóng băng ở Alaska. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng băng đã qua xử lý sẽ dày hơn và phản chiếu nhiều ánh nắng hơn là băng chưa được xử lý.

Tuy nhiên, một số người cho rằng kế hoạch đóng băng lại Bắc Cực chỉ giải quyết triệu chứng mà không giải quyết nguyên nhân. Trong thực tế, ngay cả nếu các đề xuất trên có tính khả thi thì nguyên nhân khiến băng biến mất dần là do hấp thụ carbon vẫn còn đó.

Bà Julienne Stroeve, Giáo sư trường Đại học ULC ở London và là nhà khoa học cấp cao tại Trung tâm Dữ liệu Băng tuyết Quốc gia, nhận xét khi nhóm của Đại học Bang Arizona lần đầu đề xuất ý tưởng bơm chạy bằng sức gió: "Tình trạng ấm lên toàn cầu do nồng độ CO2 tăng sẽ tiếp diễn cho dù có nỗ lực tạo băng ở Bắc Cực. Do đó, lượng nhiệt quá tải ở khu vực thấp hơn sẽ vẫn được chuyển lên Bắc Cực thông qua tuần hoàn đại dương và khí quyển và điều này sẽ tác động xấu tới nỗ lực tạo băng ở Bắc Cực".

Nhưng đối với Kotahatuhaha và nhóm của anh, vấn đề lớn cần sự sáng tạo đột phá. Mặc dù anh thừa nhận tàu ngầm tạo băng là "dự án không tưởng" nhưng anh vẫn muốn các chuyên gia nhiều lĩnh vực hỗ trợ xây dựng tầm nhìn quyết liệt để tạo ra giải pháp khả thi.

Nhật Minh

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.