Những vẻ đẹp thiền

Đó là những vẻ đẹp lóe lên trong một khoảnh khắc nào đó của đời sống. Nhẹ nhàng, giản dị thôi nhưng mở tâm hồn ta vào một vùng trời mới. Trước vùng trời ấy, ta bị bó hẹp, thậm chí bị cầm tù trong thế giới định kiến. Sau vùng trời ấy, những chiều kích thăm thẳm, ngút ngát được mở ra.

Năng lượng ấm sáng

Khi chúng ta thấy một nguồn năng lượng tươi sáng trên gương mặt những người bạn, đó là khi chúng ta thấy lòng mình ấm lên một chút.

Những vẻ đẹp thiền -0
Ảnh: ST

Khi chúng ta biết rằng nguồn năng lượng ấy không tự nhiên mà có, mà là kết quả của một quá trình dài thân trở về tâm, kết nối sâu sắc vào từng hơi thở - từng bước chân thực tại thì chúng ta càng cảm nhận được chiều sâu thăm thẳm của nguồn năng lượng đó.

Khi chúng ta ngồi nói chuyện trọn vẹn với bạn mình, chạm vào được chiều sâu tươi sáng đó, độ ấm trong lòng ta càng tăng thêm.

Khi độ ấm trong lòng ta càng tăng thêm, cộng hưởng với nguồn năng lượng tươi sáng trong chiều sâu gương mặt của một người bạn thì cái ghế mà ta và bạn đang ngồi cũng ít nhiều được xúc chạm với một vẻ đẹp vô hình của đời sống.

Vài phút nữa, ta và bạn rời khỏi cái ghế, một người khác sẽ ngồi lên ghế đó. Người ấy có thể đang rất vui, rất hạnh phúc và nguồn năng lượng tươi vui, hạnh phúc đó tiếp tục tỏa xuống cái ghế một vẻ đẹp. Người đó có thể rất u buồn, chán nản, hy vọng những năng lượng tốt lành được tích tụ trên mặt ghế sẽ giúp tâm hồn người đó được nương đỡ phần nào.

Vạn vật trong vũ trụ tương tác với nhau theo những cách như thế. Nơi mà giá trị của những nguồn năng lượng vô hình là có thật.

Một ngày Thứ bảy được xúc chạm với những nguồn năng lượng đẹp nhé, hỡi những bạn bè/khán giả yêu quý của tôi. Những người mà dẫu đang ngồi rất xa tôi, ở một đất nước rất xa tôi nhưng chắc chắn vẫn kết nối với tôi qua một nguồn năng lượng mà tôi thấy rõ.

Hít một hơi thở vào, ta thấy rõ nguồn năng lượng đó ở trong ta!

Dắt tổn thương đi chơi

Đa phần, khi ở trong tổn thương, mục tiêu số 1 của người bị tổn thương là phải cố gắng luyện tập làm sao để  cắt đứt tổn thương. Chính mục tiêu đó đã tạo ra áp lực lớn. Tin tôi đi, tổn thương là con quái vật tai ác, không dễ cắt ngay. Hoặc, tạm cắt được nó khỏi ý thức lúc này thì nó chui vào vô thức, lúc khác lại nhô lên, chiếm đoạt ý thức. Chẳng nhẽ mỗi lúc như thế lại phải đi chữa lành?

Những vẻ đẹp thiền -0
Ảnh: ST

Do vậy, mục tiêu nên tìm đến là: Không phải cắt đứt khổ đau - đoạn trừ thương tổn, mà là xây dựng năng lượng tỉnh thức ngày càng lớn lên bên trong mình. Chúng ta có thể áp dụng một số kĩ thuật thiền (phù hợp với từng trường hợp cụ thể, tuyệt đối không máy móc) để vùng năng lượng này được gọi ra nhanh hơn (nó vốn có trong bạn mà), lớn lên nhanh hơn, khỏe mạnh nhanh hơn. Đến khi nó đủ khỏe rồi thì chẳng cần làm gì đâu, nó sẽ tự xâm lấn vùng năng lượng tổn thương, u tối.

Đến mức, tới một giai đoạn nào đó ta có thể tự đối thoại với đau khổ, mỉm cười trước tổn thương, rồi dắt tổn thương đi chơi lang thang trong công viên tâm trí. Nhẹ nhõm vô cùng.

Năng lực thấu cảm cần nuôi dưỡng

Một người hỏi ChatGPT về tiêu chí trở thành nhà khoa học xuất sắc. Câu trả lời: Là người da trắng. Mặc dù lỗi này đã sớm được khắc phục nhưng chắc chắn sẽ có thêm những vấn đề kiểu như thế xuất hiện.

Có nghĩa, ChatGPT có thể cung cấp cho con cái chúng ta cả một rừng thông tin, nhưng không dễ (hoặc không thể) tạo nên một hành lang đạo đức.

ChatGPT có thể tạo ra hàng loạt câu trả lời xuất sắc nhưng không dễ truyền cảm hứng, không dễ tạo nên sắc thái của từng câu chuyện - như một ánh mắt ấm áp, một giọng nói truyền cảm, một trái tim nhân văn.

Sống trong thời của ChatGPT và dưới sự bủa vây tứ phía của công nghệ - ăn công nghệ/ngủ công nghệ/thở trong công nghệ, con cái chúng ta có thể sẽ bị ảnh hưởng bởi xu hướng nhân cách lạnh lùng. Thậm chí, khi mọi quyết định được đưa ra dựa trên các chỉ số dữ liệu thuần túy thì nguy cơ ”độc tài dữ liệu” là có thật.

Những đứa trẻ xoay xở trong dữ liệu, thở trong công nghệ càng cần phải được trang bị năng lực thấu cảm trong tương tác người - người.

Thấu cảm để hiểu nhau. Để tha thứ cho nhau. Để bao dung với nhau. Và, để nhân đạo với chính mình. ChatGPT rất khó dạy những đứa trẻ sự thấu cảm và là một tấm gương thấu cảm, cho dù nó có thể trả lời xuất sắc những câu hỏi về thấu cảm.

Vạn vật do duyên 

Chúng ta thường có cảm giác khiêm nhường khi đối diện với mặt trời và cho rằng mình là đối tượng tiếp nhận ân sủng mà mặt trời ban tặng: Ánh sáng. Nhưng, ngược lại, nếu như không có chúng ta - một loài trong muôn loài thì có lẽ ánh sáng cũng không có nhiều giá trị. Bởi, giá trị trong không ít các trường hợp không nằm ở sức mạnh và sự lan tỏa bên trong, mà nằm ở cách thức tiếp nhận của những đối tượng bên ngoài. Nếu không có chúng ta, không có đối tượng thức nhận giá trị của ánh sáng thì có lẽ ánh sáng và bóng tối cũng chẳng khác gì nhau. Trong cõi vũ trụ này, hóa ra mỗi đối tượng đều có nhiệm vụ riêng của mình, tương tác qua lại ít nhiều với nhau. Nhiệm vụ của mặt trời là tỏa sáng. Nhiệm vụ của chúng ta là thưởng thức ánh sáng.

Chúng ta không có nhiệm vụ phát sáng. Mặt trời không có nhiệm vụ thưởng thức ánh sáng (chắc mặt trời không ái kỉ đến mức tự thưởng lãm ánh sáng của mình). Những nhầm lẫn trong việc xác định nhiệm vụ có thể sẽ phá đi tính cân bằng bền vững của những hệ cấu tạo.

Ngày mai mặt trời lại ló rạng.

Ngày mai chúng ta lại thưởng thức thứ năng lượng mà mặt trời tỏa ra.

Vạn vật do duyên mà thành, do duyên mà gặp, do duyên mà tương tác, do duyên mà lan tỏa giá trị với nhau.

Khoảng trống trong mình

Có một hồi, rất lâu rồi, tôi đi mua bức tượng ngài Thích Ca. Xin nói chính xác là mua, chứ không phải thỉnh, vì tôi không hô thần nhập tượng, cũng không thần thánh hóa đức ngài. Tuy nhiên, mắt mũi hôm ấy quáng gà thế nào mà về nhà ngắm kỹ mới thấy bức tượng này gần với phong cách ngài A Di Đà hơn ngài Thích Ca. Thật bụng, tôi chỉ thích chiêm bái ngài Thích Ca, vì thích các tư tưởng triết học của ngài (ngài A Di Đà có ý nghĩa tâm linh, không có ý nghĩa lịch sử).

Vậy phải làm sao? Chẳng nhẽ lại mang ra đổi? Không! Đã mua là không đổi. Tôi vẫn bày bức tượng ngài A Di Đà ở chỗ trang trọng nhất trên giá sách. Và, mỗi ngày trôi qua, từng ngày, tôi chiêm bái bức tượng ngài mà cứ tin rằng đấy đích thực là ngài Thích Ca.

Rồi một đêm tôi nằm mơ, bức tượng bị mất, thay vào đó chỉ còn là một viên sỏi. Trong giấc mơ ấy, tôi nhìn viên sỏi và tự khẳng định: Đấy đích thị là ngài Thích Ca. Cách đây ít phút, do bị hoa mắt, tôi nhìn về phía ngài mà cũng không thấy ngài, chỉ thấy nhòe nhoẹt hình hài của vài quyển sách chồng lấn lên nhau. Nhưng, trong cơn hoa mắt đó, nhìn những quyển sách đó, tôi vẫn tin đấy là ngài Thích Ca.

Và, bây giờ trong tôi nảy lên suy nghĩ: Nếu vì một lý do nào đó, người đang sống cùng với tôi mang bức tượng đi chỗ khác thì khoảng trống mà bức tượng để lại - phải rồi, chính nó, cái khoảng trống ấy cũng vẫn cứ là ngài Thích Ca.

Độc giả nghĩ sao?

Càng biết càng buông

Đọc kinh sách để làm gì? Để biết!

Biết để làm gì? Để nói với người khác là mình biết? Để vặn vẹo người khi thấy cái biết của họ không giống với cái biết của mình?

Tùy từng căn cơ mà mỗi cái biết, ở mỗi giai đoạn lại hướng đến một mục tiêu riêng. Đi qua một giai đoạn, nhìn lại nó từ góc nhìn hôm nay, đôi khi ta thấy ngại ngần, xấu hổ với cái biết của ta ngày cũ. Âu cũng thường tình.

Suy cho cùng, biết là để ứng dụng. Ứng dụng thế nào để cắt được càng nhiều độc tố tham - độc tố sân - độc tố si trong mình càng tốt. Trong quá trình cắt bỏ, càng thoát khỏi cái biết (thay vì bị kẹt vào cái biết) càng nhẹ nhõm. Giống như lời Đức Phật dạy ta: Muốn qua sông thì phải đi bè. Nhưng, sang sông rồi thì phải bỏ bè ở lại.

Qua sông rồi mà cứ khư khư vác bè lên vai thì cái bè lại trở thành vật bám dính. Mà khi đã bám dính thì nó rất dễ trở thành công cụ để đi ăn - thua với những chiếc bè khác trên cùng một dòng sông hoặc những chiếc bè khác trên dòng sông khác. 

Nếu không biết thì không có công cụ giải thoát.

Nhưng, biết mà không chịu buông thì cũng không sao giải thoát.

Biết để buông.

Biết để buông.

Biết để buông.

Khó thế! Nhưng, có sự tu tập nào ở trên đời là dễ dàng đâu! 

Phan Đăng Ảnh: ST

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.