Những ưu tiên nào của châu Âu với chính quyền mới ở Mỹ?

Vào thời điểm này, giới chính trị châu Âu có hai nhiệm vụ: Làm rõ và tìm ra những lợi ích ưu tiên của châu Âu trong nhiều lĩnh vực chính trị có hợp tác xuyên Đại Tây Dương; chủ động đưa ra những đề nghị, sáng kiến đối với Mỹ, qua đó vạch ra khuôn khổ mới cho hợp tác xuyên Đại Tây Dương.

Thứ nhất, châu Âu cần định hình chính sách kinh tế xuyên Đại Tây Dương. Để chấm dứt sự lan rộng của chủ nghĩa bảo hộ kinh tế và chủ nghĩa dân tộc, ứng viên tổng thống đảng Dân chủ Joe Biden và người đồng hành tranh cử Kamala Harris cần dựa vào hợp tác toàn cầu và xây dựng khái niệm một nền kinh tế thế giới bền vững. Cả hai đều ủng hộ phương pháp đạt được mục tiêu chính trị thông qua những thể chế và cơ chế đàm phán đa phương. Ủy ban châu Âu (EC) đã có một kế hoạch cho phát triển châu Âu và tái cơ cấu kinh tế theo “Thỏa thuận châu Âu xanh”. 

Chiến lược này và kế hoạch của ông Joe Biden không chỉ có nhiều điểm chung, mà còn có những phương pháp mà Washington và Brussels có thể thực hiện cùng lúc để đẩy mạnh hiệu quả của chúng. Tuy nhiên, để thúc đẩy một chính sách kinh tế bền vững trong mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ nên có sự đồng thuận lớn hơn trong 3 lĩnh vực thương mại, năng lượng và số hóa. 

Trong lĩnh vực thương mại, các lợi ích của châu Âu nằm ở chỗ giảm xung đột thương mại với Mỹ, trước hết là dỡ bỏ thuế đánh vào thép và nhôm của Tổng thống Mỹ Donald Trump và thuế trả đũa của châu Âu. EC có thể đề xuất các thỏa thuận mới với chính quyền mới tại Washington cho những lĩnh vực công nghiệp riêng biệt. Đầu tiên, có thể chỉ cần thỏa thuận về thuế, sau đó là những thỏa thuận về quy định hợp tác. Về chính sách năng lượng, trong khuôn khổ hội đàm với chính quyền Mỹ trong tương lai, EU nên chuyển sự chú ý tới vấn đề tại sao một chính sách năng lượng châu Âu bền vững là điều cần thiết. 

Hội đàm không nên chỉ xoay quanh các lệnh trừng phạt mà Washington muốn áp đặt đối với dự án đường ống dẫn khí Dòng chảy phương Bắc 2. Mỹ và EU nên trao đổi lập trường về những khái niệm chính sách năng lượng và sự tương thích của chúng với những mục tiêu của Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu. Còn về chính sách số hóa, EU nên tiếp cận với chính quyền mới tại Washington và đề nghị đối thoại với họ về tương lai nền kinh tế số. Một cuộc hội đàm như vậy cũng nên bàn về các chủ đề như tiêu chuẩn bảo vệ dữ liệu, luật cạnh tranh, nền tảng số và đánh thuế các dịch vụ số.

Cờ EU và cờ Mỹ.
Cờ EU và cờ Mỹ.

Thứ hai, EU và Mỹ cũng cần một khuôn khổ chung để chống lại sự lan truyền thông tin chính trị sai lệch. Việc phổ biến có chủ đích những thông tin sai trong xã hội hoặc thông qua các nhân tố nước ngoài đang ngày càng gia tăng tại hai bờ Đại Tây Dương. Tại châu Âu cũng như ở Mỹ đang bị cáo buộc rằng họ đã phổ biến những thông tin không đúng sự thật để gây ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định chính trị và đào sâu xung đột xã hội. 

Tuy EU và Mỹ phải đối mặt với cùng một thử thách, nhưng phương pháp tiếp cận của mỗi bên là khác nhau. Vì thế, sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa EU và Mỹ sẽ có lợi hơn để đối phó với mọi trở ngại. Bất chấp những phản ứng trái chiều, việc châu Âu gia tăng khả năng chống trả của xã hội trước thông tin sai lệch thông qua các cơ quan truyền thông do xã hội tài trợ cũng được Mỹ quan tâm. 

Nỗ lực của EU để quản lý các công ty internet có trụ sở tại Mỹ sẽ trở nên hiệu quả hơn với hỗ trợ từ Washington và các doanh nghiệp có thể hưởng lợi từ các quy định thống nhất. Trong hoàn cảnh các hệ thống quản lý khác nhau thì những giải pháp tương thích cũng đáng được xem xét. Một cuộc họp thượng đỉnh Mỹ - EU về vấn đề công nghệ có thể là một khúc dạo đầu để thống nhất các quy định về những phương pháp chống thông tin sai lệch.

Vào giai đoạn giữa năm 2020 – 2021, rất có thể sẽ có vaccine chống virus SARS-CoV-2. Các doanh nghiệp Âu và Mỹ sẽ cạnh tranh lợi nhuận, trong khi các chính phủ sẽ cố gắng phân phối vaccine cho người dân trong lãnh thổ của mình sớm nhất có thể. Đại dịch COVID-19 đã cho thấy chính sách y tế có thể trở thành công cụ địa chính trị thế giới như thế nào. Vì vaccine là một mặt hàng công, EC đã thành lập sáng kiến “Phản ứng toàn cầu” với sự tham gia của nhiều nước, tổ chức và doanh nghiệp. EC theo đuổi một tầm nhìn gồm 3 yếu tố củng cố chủ nghĩa đa phương, bình ổn khu vực láng giềng của EU và hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc. 

Do những mục tiêu này cũng là lợi ích của chính quyền Mỹ trong tương lai, nên chúng có thể là điểm kết nối cho EU. Vì thế Brussels và Washington nên thành lập một liên minh vaccine xuyên Đại Tây Dương nhanh nhất có thể, với nhiệm vụ là tạo điều kiện đưa vaccine phòng COVID-19 đến với mọi người trên thế giới. Bước thứ hai là hai bên nên nhất trí về một chính sách sức khỏe quốc tế với mục tiêu là củng cố hệ thống y tế tại các nước bên thứ ba và giúp họ đề phòng khủng hoảng trong tương lai. Bên cạnh đó, nên xác định các nước và khu vực có tầm quan trọng địa chính trị với phương Tây và ưu tiên họ.

Chính sách với các nước láng giềng phía Đông châu Âu của EU và NATO vẫn sẽ là một yếu tố chủ đạo trong quan hệ Mỹ - châu Âu. Với EU, có cơ hội nối lại với đối thoại với Washington hay thậm chí đạt được sự hợp tác sâu hơn trong vấn đề này. Cho dù chính sách của Mỹ về Đông Âu sẽ không có nhiều thay đổi, nhưng chính quyền tương lai có thể cởi mở hơn trong việc tiến tới những mục tiêu của họ thông qua phối hợp với các đồng minh và qua trao đổi, tạo điều kiện để tập trung vào những lợi ích chung.

Minh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.