Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Thử nghiệm tính độc hại của vi khuẩn trong môi trường không trọng lực

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó. Kết quả các nhà nghiên cứu cho biết Salmonella trở nên độc hại gấp 3-7 lần trong điều kiện không trọng lực.

1.jpg -0
NASA phóng Artemis II, đánh dấu chuyến bay đầu tiên của các phi hành gia lên Mặt Trăng kể từ năm 1972

Các nhà khoa học tin rằng vi khuẩn trở nên mạnh hơn trong vũ trụ như thể chúng đang ở trong ruột người. Các nhiệm vụ trên tàu con thoi cũng đã xác định được hàng chục gen dường như có liên quan đến khả năng gây bệnh cao hơn, cũng như một protein "công tắc chính" điều chỉnh nhiều gen này.

Công ty công nghệ sinh học Astrogenetix đã hợp tác tiến hành nghiên cứu nhằm phục vụ cho việc phát triển một loại vaccine Salmonella và các loại thuốc cho nhóm khuẩn kháng thuốc kháng sinh mà hiện nay chưa có thuốc trị.

Thử nghiệm dây dẫn không gian dài 21 km

Hai sứ mệnh tàu con thoi STS-46 của Atlantis năm 1992 và STS-75 của Columbia năm 1996 đã thử nghiệm việc triển khai một vệ tinh, sau đó kéo nó trong không gian bằng một sợi dây dẫn dài 21 km. Thí nghiệm được gọi là Hệ thống vệ tinh nối dây (TSS), là sự hợp tác giữa NASA và cơ quan vũ trụ Italy. Ý tưởng nhằm chứng minh các vệ tinh nối dây có thể tạo ra dòng điện khi chúng di chuyển trong từ trường Trái đất.

 Trong STS-46, dây dẫn chỉ được kéo ra 256 mét từ Atlantis trước khi cuộn dây bị kẹt. 4 năm sau, 19,7 km cáp được thả ra trước khi sợi dây dẫn dày 0,25 cm bị đứt, khiến tàu thăm dò bay lên quỹ đạo cao hơn.

Mặc dù cả hai nỗ lực đều không thành công 100%, nhưng TSS xứng đáng vì mục tiêu nghiên cứu. Thí nghiệm năm 1996 đã mang lại một số kết quả thú vị hơn và NASA phát hiện thấy trước khi dây  bị đứt, TSS đã tạo ra 3.500 vôn và dòng điện lên đến 0,5 ampe.

Thử nghiệm về mùi hoa hồng trên vũ trụ

Năm 1998, công ty Hương liệu & Nước hoa Quốc tế (IFF) đã phối hợp với NASA thực hiện một thí nghiệm đặc biệt, đưa hoa hồng lên tàu con thoi Discovery qua chuyến bay STS-95. Nghe tên gọi có vẻ như mang tính biểu tượng hoặc nghi lễ nhưng đây là thử nghiệm nghiêm túc. Discovery đã mang một cây  hồng duy nhất lên quỹ đạo trong sứ mệnh STS-95 trong năm 1998.

 Mục đích nghiên cứu là khám phá trong môi trường phi trọng lực, mùi của nước hoa sẽ thay đổi ra sao, cũng như nhiều vấn đề có liên quan khác nhằm giúp con người tạo ra những loại hoa hồng mới giàu hương vị để sản xuất nước hoa. Trong nghiên cứu, các nhà du hành đã lấy mẫu các chất bốc, thành phần có chứa những mùi thơm quan trọng. Kết quả, hoa hồng trên vũ trụ sản xuất ra ít chất bốc hơn so với trồng dưới mặt đất. Và quan trọng hơn, mùi thơm của chúng khác hẳn với mùi thơm của hoa hồng truyền thống.

Nghiên cứu tinh thể protein

Sứ mệnh STS-9 của tàu con thoi Columbia, được phóng vào tháng 11/1983, là sứ mệnh đầu tiên tiến hành các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm có thể tái sử dụng gọi là Spacelab.

Trong số hàng chục nghiên cứu được thực hiện trong chuyến bay kéo dài 10 ngày đó, một nghiên cứu nổi bật gần 3 thập kỷ sau, các phi hành gia STS-9 đã nuôi cấy những tinh thể protein đầu tiên được tạo ra trong không gian.

Kết quả, tinh thể được nuôi cấy trong không gian lớn hơn và được sắp xếp gọn gàng hơn - và do đó dễ dàng hơn để phân tích cấu trúc bằng tia X - so với những tinh thể được nuôi cấy trên Trái đất. Đồng thời giúp khoa học hiểu thêm cách thức hoạt động của một số protein nhất định, dọn đường dẫn đến các loại thuốc tốt hơn, nhắm mục tiêu trong tương lai.

Thử nghiệm WSF

Để tìm ra thế hệ vật liệu mới, NASA đã thực hiện một thí nghiệm mang tên Wake Shield Facitily (WSF) liên quan đến một chiếc đĩa bằng thép trắng, đường kính rộng 3,7 mét bay tự do phía sau tàu vũ trụ để nó tạo ra một lượng chân không tần suất từ 1.000 đến 10.000 lần so với bất kỳ vật liệu nào có trên trái đất.

WSF tận dụng chân không này để phát sinh những màng cực mỏng và tinh khiết, màng này có thể ứng dụng cho nhiều mục đích, đặc biệt là trong sản xuất các vật liệu bán dẫn. Cuộc thử nghiệm kéo dài trong 3 chuyến bay gồm STS-60 của tàu Discovery năm 1994, STS-69 của Endeavour năm 1995 và STS-80 của Columbia năm 1996.

Trong các cuộc thử nghiệm này, nhờ có các phần cứng đã giúp WSF vận hành theo đúng hướng dẫn của cánh tay đòn robot lắp trên tàu. Nó giúp các nhà khoa học hiểu sâu thêm về quang điện và các màng mỏng của nhiều loại vật, kể cả gốm sứ và khả năng ứng dụng của chúng trong việc chế tạo võng mạc nhân tạo cho con người trong tương lai.

Thử nghiệm EU

Sứ mệnh STS-107 của tàu con thoi Columbia năm 2003 gần như chỉ dành riêng cho khoa học và nghiên cứu. Nó mang theo hàng chục thí nghiệm, bao gồm một thí nghiệm nghiên cứu sự phát triển và hành vi sinh sản của giun tròn Worm C. elegans trong môi trường không trọng lực.

Thật bi thảm, Columbia và phi hành đoàn gồm 7 nhà du hành vũ trụ đã thiệt mạng khi tàu con thoi tan rã trong quá trình quay trở lại bầu khí quyển Trái đất do hư hại tấm chắn nhiệt. Riêng những con giun tròn đựng trong những chiếc thùng đặc biệt lại không hề việc gì. Mặc dù sự sống sót của những con giun chỉ là một phần nhỏ và thứ yếu trong câu chuyện đau lòng về Columbia, nhưng nó đã cho khoa học biết thêm về sức sống mãnh liệt, và cách động vật có thể lây lan từ hành tinh này sang hành tinh khác.

Khắc Nam

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…