Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Thử nghiệm tính độc hại của vi khuẩn trong môi trường không trọng lực

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó. Kết quả các nhà nghiên cứu cho biết Salmonella trở nên độc hại gấp 3-7 lần trong điều kiện không trọng lực.

1.jpg -0
NASA phóng Artemis II, đánh dấu chuyến bay đầu tiên của các phi hành gia lên Mặt Trăng kể từ năm 1972

Các nhà khoa học tin rằng vi khuẩn trở nên mạnh hơn trong vũ trụ như thể chúng đang ở trong ruột người. Các nhiệm vụ trên tàu con thoi cũng đã xác định được hàng chục gen dường như có liên quan đến khả năng gây bệnh cao hơn, cũng như một protein "công tắc chính" điều chỉnh nhiều gen này.

Công ty công nghệ sinh học Astrogenetix đã hợp tác tiến hành nghiên cứu nhằm phục vụ cho việc phát triển một loại vaccine Salmonella và các loại thuốc cho nhóm khuẩn kháng thuốc kháng sinh mà hiện nay chưa có thuốc trị.

Thử nghiệm dây dẫn không gian dài 21 km

Hai sứ mệnh tàu con thoi STS-46 của Atlantis năm 1992 và STS-75 của Columbia năm 1996 đã thử nghiệm việc triển khai một vệ tinh, sau đó kéo nó trong không gian bằng một sợi dây dẫn dài 21 km. Thí nghiệm được gọi là Hệ thống vệ tinh nối dây (TSS), là sự hợp tác giữa NASA và cơ quan vũ trụ Italy. Ý tưởng nhằm chứng minh các vệ tinh nối dây có thể tạo ra dòng điện khi chúng di chuyển trong từ trường Trái đất.

 Trong STS-46, dây dẫn chỉ được kéo ra 256 mét từ Atlantis trước khi cuộn dây bị kẹt. 4 năm sau, 19,7 km cáp được thả ra trước khi sợi dây dẫn dày 0,25 cm bị đứt, khiến tàu thăm dò bay lên quỹ đạo cao hơn.

Mặc dù cả hai nỗ lực đều không thành công 100%, nhưng TSS xứng đáng vì mục tiêu nghiên cứu. Thí nghiệm năm 1996 đã mang lại một số kết quả thú vị hơn và NASA phát hiện thấy trước khi dây  bị đứt, TSS đã tạo ra 3.500 vôn và dòng điện lên đến 0,5 ampe.

Thử nghiệm về mùi hoa hồng trên vũ trụ

Năm 1998, công ty Hương liệu & Nước hoa Quốc tế (IFF) đã phối hợp với NASA thực hiện một thí nghiệm đặc biệt, đưa hoa hồng lên tàu con thoi Discovery qua chuyến bay STS-95. Nghe tên gọi có vẻ như mang tính biểu tượng hoặc nghi lễ nhưng đây là thử nghiệm nghiêm túc. Discovery đã mang một cây  hồng duy nhất lên quỹ đạo trong sứ mệnh STS-95 trong năm 1998.

 Mục đích nghiên cứu là khám phá trong môi trường phi trọng lực, mùi của nước hoa sẽ thay đổi ra sao, cũng như nhiều vấn đề có liên quan khác nhằm giúp con người tạo ra những loại hoa hồng mới giàu hương vị để sản xuất nước hoa. Trong nghiên cứu, các nhà du hành đã lấy mẫu các chất bốc, thành phần có chứa những mùi thơm quan trọng. Kết quả, hoa hồng trên vũ trụ sản xuất ra ít chất bốc hơn so với trồng dưới mặt đất. Và quan trọng hơn, mùi thơm của chúng khác hẳn với mùi thơm của hoa hồng truyền thống.

Nghiên cứu tinh thể protein

Sứ mệnh STS-9 của tàu con thoi Columbia, được phóng vào tháng 11/1983, là sứ mệnh đầu tiên tiến hành các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm có thể tái sử dụng gọi là Spacelab.

Trong số hàng chục nghiên cứu được thực hiện trong chuyến bay kéo dài 10 ngày đó, một nghiên cứu nổi bật gần 3 thập kỷ sau, các phi hành gia STS-9 đã nuôi cấy những tinh thể protein đầu tiên được tạo ra trong không gian.

Kết quả, tinh thể được nuôi cấy trong không gian lớn hơn và được sắp xếp gọn gàng hơn - và do đó dễ dàng hơn để phân tích cấu trúc bằng tia X - so với những tinh thể được nuôi cấy trên Trái đất. Đồng thời giúp khoa học hiểu thêm cách thức hoạt động của một số protein nhất định, dọn đường dẫn đến các loại thuốc tốt hơn, nhắm mục tiêu trong tương lai.

Thử nghiệm WSF

Để tìm ra thế hệ vật liệu mới, NASA đã thực hiện một thí nghiệm mang tên Wake Shield Facitily (WSF) liên quan đến một chiếc đĩa bằng thép trắng, đường kính rộng 3,7 mét bay tự do phía sau tàu vũ trụ để nó tạo ra một lượng chân không tần suất từ 1.000 đến 10.000 lần so với bất kỳ vật liệu nào có trên trái đất.

WSF tận dụng chân không này để phát sinh những màng cực mỏng và tinh khiết, màng này có thể ứng dụng cho nhiều mục đích, đặc biệt là trong sản xuất các vật liệu bán dẫn. Cuộc thử nghiệm kéo dài trong 3 chuyến bay gồm STS-60 của tàu Discovery năm 1994, STS-69 của Endeavour năm 1995 và STS-80 của Columbia năm 1996.

Trong các cuộc thử nghiệm này, nhờ có các phần cứng đã giúp WSF vận hành theo đúng hướng dẫn của cánh tay đòn robot lắp trên tàu. Nó giúp các nhà khoa học hiểu sâu thêm về quang điện và các màng mỏng của nhiều loại vật, kể cả gốm sứ và khả năng ứng dụng của chúng trong việc chế tạo võng mạc nhân tạo cho con người trong tương lai.

Thử nghiệm EU

Sứ mệnh STS-107 của tàu con thoi Columbia năm 2003 gần như chỉ dành riêng cho khoa học và nghiên cứu. Nó mang theo hàng chục thí nghiệm, bao gồm một thí nghiệm nghiên cứu sự phát triển và hành vi sinh sản của giun tròn Worm C. elegans trong môi trường không trọng lực.

Thật bi thảm, Columbia và phi hành đoàn gồm 7 nhà du hành vũ trụ đã thiệt mạng khi tàu con thoi tan rã trong quá trình quay trở lại bầu khí quyển Trái đất do hư hại tấm chắn nhiệt. Riêng những con giun tròn đựng trong những chiếc thùng đặc biệt lại không hề việc gì. Mặc dù sự sống sót của những con giun chỉ là một phần nhỏ và thứ yếu trong câu chuyện đau lòng về Columbia, nhưng nó đã cho khoa học biết thêm về sức sống mãnh liệt, và cách động vật có thể lây lan từ hành tinh này sang hành tinh khác.

Khắc Nam

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.

Kỳ lạ cuộc truy tìm danh tính “người mất trí”

Kỳ lạ cuộc truy tìm danh tính “người mất trí”

Tháng 12/2013, cảnh sát Na Uy tìm thấy một người đàn ông mất trí nhớ hoàn toàn nằm trong tuyết ở Oslo, không giấy tờ, không danh tính, nhưng nói được nhiều thứ tiếng, mở ra một cuộc điều tra đặc biệt kéo dài nhiều tháng để truy tìm lai lịch.